કપડવંજ

colspan="2" style="margin-left: inherit; color: #f8fafd; background-color: #98AFC7 </noinclude>; font-size: 1.5em; text-align: center" | કપડવંજ
[[Image: Gujarat locator map.svg </noinclude>|235px|border|Map indicating the location of કપડવંજ]] <div style="position:absolute; top:%; left:%; height:0; width:0; margin:0; padding:0;">  કપડવંજ
style="padding: 0.4em 1em 0.4em 0.4em; border-top: solid 3px #98AFC7 </noinclude>;" width="110px" | રાજ્ય - જિલ્લો	style="padding: 0.4em 1em 0.4em 0.4em; border-top: 3px solid #98AFC7 </noinclude>;" | ગુજરાત - ખેડા જિલ્લો
અક્ષાંશ-રેખાંશ	23.02° N 73.07° E
વિસ્તાર - ઉંચાઇ	- 69 m
સમય ક્ષેત્ર	IST (UTC+5:30)
વસ્તી(2001) - ગીચતા	43,921 -
કોડ - ટપાલ - ટેલીફોન - વાહન	- ૩૮૭૬૨૦ - +૦૨૬૯૧ - ગુજરાત-૭

</noinclude> કપડવંજ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ખેડા જિલ્લામાં આવેલું શહેર છે, જે કપડવંજ તાલુકાનું મુખ્ય મથક પણ છે. ખેડા જિલ્લામાં આવેલો કપડવંજ તાલુકો આ જીલ્લાનો સોથી જુનો અને નડિયાદ પછીનો સૌથી મોટો તાલુકો છે.

ઇતિહાસ

કપડવંજ અથવા કપડવણજ શહેરનું પ્રાચિન નામ કર્પટવણીજ્ય માનવામાં આવે છે. આ નામ અપભ્રંશ પામી "કપડવણજ" થયું અને ત્યારબાદ "કપડવંજ" થયુ. મળી આવેલા તામ્રપત્રો પરથી જાણવા મળે છે કે પ્રાચિન કાળમાં આ નગર કર્પટવાણિજયના નામે પ્રચલિત હતું. આ ઉપરાંત પ્રાચીન અનુમૈત્રિક યુગના નકશાઓ અને જૂના લશ્કરના માર્ગો જોતાં પણ કર્પટવાણિજય શબ્દ મળી આવે છે.

કપડવંજ શહેરની ફરતે પહેલા કોટ બાંધવામાં આવ્યો હતો. તેના પૂર્વિય વિસ્તારને આજે પણ 'નદી દરવાજા' અને પશ્ચિમી વિસ્તારને 'અંતિસર દરવાજા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જ્યાં વિશાળ દરવાજા બાંધવામાં આવ્યા હતા. કપડવંજ કાપડ અને કાચ ઉદ્યોગ માટે પ્રખ્યાત હતું. આજે પણ કપડવંજમાં બનેલી કાચની વસ્તુઓ વડોદરા સયાજીરાવ મ્યુઝીયમમાં સાચવી રાખવામાં આવેલ છે.

કપડવંજ પર સિદ્ધરાજ જયસિંહ, ગાયકવાડથી માંડી અંગ્રેજો સુધી ઘણા શાસકોએ રાજ કર્યું છે. આજે પણ સિધ્ધરાજ જયસિંહે બાંધેલા ભવ્ય તોરણ કપડવંજના ભવ્ય ઇતિહાસની સાક્ષી છે.અહિ સિદ્ધરાજ જયસિંહે બનાવેલ બે વાવ આવેલ છે.જેને કુંડવાવ અને બત્રીસ કોઠાની વાવ ના નામથી ઓળખાય છે.

ભૌગોલિક

કપડવંજ 23.02° N 73.07° E પર વસેલું છે. સમુદ્રની સપાટીથી આ શહેરની સરેરાશ ઊંચાઇ ૬૯ મીટર (૨૨૬ ફીટ) છે. આ શહેર રાષ્ટ્રીય ધોરી માર્ગ નં. ૫૯ ઉપર વસેલું છે.

રાજકિય

કપડવંજ તાલુકામાં કુલ ૧૦૬ ગામો અને ૮૮ ગ્રામ પંચાયતોનો સમાવેશ થાય છે. કપડવંજ નગરની વસ્તી ૧,૯૯,૪૦૯ની નંધવામાં આવેલી છે.).

કપડવંજના માનવ રત્નો

• રાજેન્દ્ર શાહ - પ્રસિધ્ધ ગુજરાતી લેખક
• હરિશચંદ્ર જાલીવાલા - ઐતિહાસિક વ્યાપારી
• જાબીરભાઈ મેહતા - ફિલાનથ્રોપીસ્ટ
• ઈસ્હાકભાઈ બંદૂકવાલા - મુંબઈના મેયર

શિક્ષણ સંસ્થાઓ

• પારેખ બ્રધર્સ સાયન્સ કૉલેજ (સ્થાપના ૧૯૬૧)
• આર્ટ્સ એન્ડ કોમર્સ કોલેજ
• જડાવબા શિશું કેન્દ્ર
• માણેકલાલ દેસાઇ કિશોર મંદિર
• ચંપકલાલ નવચેતન વિદ્યાલય
• શારદા મંદિર
• કુમાર શાળા
• કન્યા શાળા
• એમ. પી. હાઇસ્કૂલ
• પી.ટી.સિ કોલેજ
• બી. એડ કોલેજ
• એમ. પી. પટેલ કોલેજ ઓફ ફાર્મસી(બી.ફામૉ)
• કે. પી. પટેલ સ્કૂલ ઓફ મેનેજમેન્ટ (એમ.બી.એ.) એન્ડ કોમ્પ્યુટર સ્ટડીઝ (એમ.સી.એ.)
• માતૃશ્રી મૉઘીબા બાલમંદિર
• જીવનશિલ્પ વિદ્યાલય

પ્રવાસન

• સિદ્ધરાજ જયસિંહના તોરણ
• કુંડવાવ અને કુંડવાવનું ટાવર
• વ્હોરાવાડનું ટાવર
• બત્રીસ કોઠાની વાવ
• મહાત્મા ગાંધી ઉદ્યાન
• નાના રત્નાકરમાતા મંદિર
• સિંધવાઇ માતા મંદિર
• પાર્શ્વનાથ દેરાસર
• કાચના દેરાસર
• પુનિત આશ્રમ
• કાચની ભટી
• જુમ્મા મસ્જીદ

કપડવંજ તાલુકામાં આવેલાં ગામો

અબોચ આબવેલ અઘાટના મુવાડા આલમપુર અલવા આંબલીયારા અંતિસર આંત્રોલી આંતરસુંબા બાવાનો મઠ ભાઇલાકુઇ ભોજાના મુવાડા ભુંગળીયા ભુતીયા ચિખલોદ દાદાના મુવાડા દહીયપ દાણા દનાદરા દાંડીયાપુર દંતાલી

દાસલવાડા દેરડી પાવઠી ધુળીયા વાસણા દુધાથલ ફાતિયાબાદ ગરોડ ઘડીયા ગઉવા ગોચરના મુવાડા હમીરપુરા ઝગડુપુર જલોયા જાંબુડી કાભાઇના મુવાડા કલાજી કંબોયા કપડવંજ કરકરીયા કાશીપુરા કાવઠ

કેવડીયા ખડોલ ખાનપુર કોસમ કોટવાલના મુવાડા લાડુજીના મુવાડા લાલમાંડવા લાલપુર લાલપુર (નિરમાલી) લેટર મહમદપુરા માળ ઇટાડી (બારીયા ભાગ) માળ ઇટાડી (પગી ભાગ) માલાના મુવાડા મીરાપુર મોટી ઝેર નાની ઝેર નરશીપુર નાથાના મુવાડા નવાગામ

નિરમાલી પાલૈયા પથોડા પિરોજપુર રામપુરા રામપુરા (સુંદરવાડી) રેલીયા રોઝાવાડા સમોસડી સલોદ સાવલી શીહોરા સીંગાલી સીંગપુર સોરણા સુકી સુલતાનપુર (તૈયબપુર) સુલતાનપુર (વડાધરા) સુંદા તૈયબપુર

તળપોદા તેલનાર થવાદ ઠુંચાલ તોરણા ઉકરડીના મુવાડા વડાધરા વડાલી વડોલ વાઘાજીના મુવાડા વઘાસ વાઘવટ વાળવામહુડા વાંટા વાસણા વાવના મુવાડા વેજલપુર વ્યાસ વાસણા વ્યાસજીના મુવાડા ઝંડા

બાહ્ય કડીઓ

• કપડવંજ તાલુકા પંચાયતનું જાળસ્થળ
• કપડવંજ તાલુકા વિશે માહિતી
• કપડવંજ કેળવણી મંડળ
• કપડવંજ દશા શ્રીમાળી
• પોરવાડ પરિવાર