ચાતક

ચાતક
વૈજ્ઞાનિક વર્ગીકરણ
Kingdom: Animalia સમુદાય: Chordata વર્ગ: Aves ગોત્ર: Cuculiformes કુળ: Cuculidae પ્રજાતિ: Clamator જાતિ: C. jacobinus
Binomial name
Clamator jacobinus Boddaert, 1783

કદ અને દેખાવ

કાબર જેવું પણ લાંબી પૂંછડી અને માથા પર ચોટલી ધરાવે છે.પાંખમાં ધોળા પદમ હોય છે.તેનું કદ ૩૩ સે.મી.હોય છે.ચાતક કલરમાં બે જાતનાં થાય છે,એક ઉપરનાં(પીઠનાં) ભાગે કાળું અને પેટાળ સફેદ તથા બીજી જાતમાં સંપૂર્ણ કાળું પણ પાંખમાં સફેદ પદમ ધરાવતું હોય છે.જ્યારે બન્ને જાતનાં બચ્ચાં પીઠ પર કથ્થાઇ અને પેટાળે પીળાશ પડતો સફેદ રંગનાં હોય છે.

વિસ્તાર

આ યાયાવર પક્ષી આફ્રીકાના પૂર્વ કિનારેથી ભારત,શ્રીલંકા અને બર્મા/મ્યાનમાર માં ઉનાળો ઉતરતાં અને ચોમાસાની શરૂઆતમાં આવે છે,અને દિવાળી પહેલાં પરત જતાં રહે છે.તે મોટા ભાગે ભીની અને વાવેતર વાળી જગ્યાઓમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે.

ખોરાક

ચાતક વિવિધ પ્રકારની જીવાત અને ઇયળોનો ખોરાક લે છે.

માળો

આ પક્ષી પણ માળો બાંધવાને બદલે પોતાનાં ઇંડા સેવવાનું કામ લલેડાંને સોંપી દે છે.બચ્ચા જ્યારે પોતાની મેળે ખોરાક લેતા થાય ત્યારે કોઇ કુદરતી પ્રેરણાથી તે પણ પોતાના મૂળ વતન તરફ પ્રયાણ કરે છે.

ફોટો

• 
• 

કવિતાઓ માં

ચાતક પક્ષિનો રુપક તરીકે ઉપયોગ અનેક કવિઓ દ્વારા થતો જોવા મળે છે. રામાયણ જેવા પૌરાણિક ગ્રંથોમાં પણ ચાતક પક્ષિનો બહુધા ઉલ્લેખ આવે છે.

લોચન ચાતક જિન્હ કરી રાખે, રહહિ દરસ જલ-ધર અભિલાખે