દૂરદર્શન

દૂરદર્શન

220px
પ્રકાર	રાષ્ટ્રીય ટીવી ચેનલ
દેશ	ભારત
શરૂઆતની તારીખ	૧૫/૯/૧૯૫૯
મુખ્યાલય	નવી દિલ્હી
શરૂ તારીખ	૧૫/૯/૧૯૫૯
ચિત્ર ફોર્મેટ	480i (16:9 SDTV) 720p (HDTV)
ભાષા	હિન્દી

દુરદર્શન (Hindi: दूरदर्शन) એ ભારતનું જાહેર જનતા માટેનુ ટેલિવિઝન "બ્રોડકસ્ટ" છે. જે "પ્રસારભારતી" નો એક વિભાગ છે, જે ભારત સરકારનીં જાહેર સેવા નો એક ભાગ છે. જે સ્ટુડિઓ અનેં ટ્રાન્સમિટર ની દ્રષ્ટીએ દુનીયાની સૌથી મોટી પ્રસારણ સંસ્થા છે. હાલમાંજ તેણેં ડિઝીટલ ટ્રાંસમેશન ની શરૂવાત પણં કરી છે. સ્પટેમ્બર ૧૫,૨૦૦૯ નાં દિવસે દુરદર્શને ૫૦ વર્ષ પુરા કર્યા છે.

ઇતિહાસ

દુરદર્શનની શરૂઆત પ્રાયોગીક ધોરણે ઇ. સ. ૧૯૬૯ના વર્ષમાં દિલ્હીના આકાશવાણી ભવનમાં એક અસ્થાઇ સ્ટુડિઓ ખાતેથી કરવામાં આવી હતી, કેમકે તેનું અલાયદું મકાન ન હતું. શરૂઆત થઇ ૫૦૦ વોટની ક્ષમતા વાળા એક નાના ટાવરથી જેની રેંજ ફક્ત ૨૫ કિલોમીટર હતી. જેનું નિયમીત પ્રસારણ આકાશવાણીના એક પેટા વિભાગ તરીકે સપ્ટેમ્બર ૧૫, ૧૯૫૯ના દિવસે શરૂ થયું હતું. શરૂઆતનાં વર્ષોમાં તેનું પ્રસારણ અમુક સમય પુરતું જ અને સામાન્ય હતું.

ફેલાવો અને વિકાસ

પ્રથમ પ્રસારણ સેવા શરૂ થયા બાદ ભારત દેશના શક્ય એટલા પ્રદેશને ટેલિવિઝન સાથે જોડવા માટે શક્ય એટલી ઝડપથી લો-ટ્રાંસ્મીટર મુકવાનું ચાલુ થયું, જેનો આંકડો ૧,૪૦૦ સુધી પહોંચ્યો, જે આજે પણ વર્લ્ડ રેકોર્ડ છે. ઇ. સ. ૧૯૭૬ સુધી આકાશવાણીના એક પેટા વિભાગ તરીકે રહ્યા બાદ દૂરદર્શનની અલગ સેવા ચાલુ કરવામાં આવી હતી. શરૂઆતનાં વર્ષોમાં લગભગ ઇ. સ. ૧૯૭૫ સુધી તે ભારતનાં મુખ્ય સાત શહેરો સુધી પ્રસરી ચુક્યું હતું. શરૂઆતમાં દુરદર્શન વ્યવસાયિક જાહેરાત લેતું ન હતું, કેમકે ટેલિવિઝનને તેણે માત્ર શિક્ષણનું માધ્યમ ગણ્યું હતું, પરંતુ વખત જતાં તેણે પોલીસી બદલી અને જાન્યુઆરી ૧, ૧૯૭૬ નાં રોજ તેણે ગ્વાલિયર સૂટિંગની પ્રથમ જાહેરાત કરી.
સમય બદલાયો અને ૧૯૮૨ માં કલર ટેલિવિઝનનું આગમન થતા તેણે એપ્રિલ ૨૫, ૧૯૮૨ના રોજ પહેલું કલર પ્રસારણ સત્યજીત રેની ફિલ્મ "શતરંજ કે ખિલાડી" થી કર્યું. આજ સમયગાળા દરમ્યાન તેણે ઈન્દિરા ગાંધીના સુચન અનુસાર મનોહર શ્યામ જોષી લીખીત "હમ લોગ" સિરિયલ ચાલુ કરી જેનું પ્રસારણ છેક ડિસેમ્બર ૧૭, ૧૯૮૫ સુધી ચાલ્યું હતું. ત્યાર બાદ તેના પર "રામાયણ" અનેં "મહાભારત" જેવી સિરિયલોનો દોર શરૂ થયો, જેણે દેશ ભરમાં ધુમ મચાવી હતી.
ઇ. સ. ૧૯૯૧ માં અખાતી યુધ્ધનાં જીવંત દ્રશ્યો તેણેં પ્રથમ વાર પ્રસારિત કર્યા હતાં. અનેં વખતો વખત દુરદર્શન તેનાં પ્રસારણમાં વિવિધતા અનેં આધુનીકતા લાવી રહ્યું છે.આજે દુરદર્શન સેટેલાઇટ દ્વારા વિશ્વનાં કુલ ૧૪૬ દેશોમાં પ્રસારિત થાય છે. અન્ય કોઇ ચેનલ આટલું મોટું નેટવર્ક કે શાખા ધરાવતા નથી.

દુરદર્શનનાં જાણીતા કાર્યક્રમો

ચિત્ર:Doordarshan1.jpg

દુરદર્શન નાં કાર્યક્રમો

હમલોગ
બુનિયાદ
રામાયણ
મહાભારત
જંગલ બુક
સ્વોડ ઓફ ટિપુ સુલતાનં
ચિત્રહાર
રંગોલી
ભારત એક ખોજ
તેનાલી રામન
વિકમ ઓર બેતાલ
સુરભી
સિગ્મા
કરમચંદ જાસુસ

બાહ્ય કડીઓ

• દૂરદર્શનનું અધિકૃત જાળપૃષ્ઠ

દૂરદર્શનની ચેનલો

• National

1. DD National
2. DD News
3. DD-Rajya Sabha
4. DD-Lok Sabha
5. DD Sports
6. DD Bharti

• Regional

1. DD Bangla
2. DD Chandana
3. DD Kashmir
4. DD Urdu
5. DD Punjabi
6. DD NorthEast
7. DD Sahyadri
8. DD Girnar
9. DD Malayalam
10. DD Podhigai
11. DD Saptagiri
12. DD Odia