અનુ આગા

અનુ આગા
ડાયરેક્ટર, થરમેક્સ લિ., પદ્મશ્રી વિજેતા, રાજ્યસભાના સભ્ય-રાષ્ટ્રીય સલાહકાર પરિષદ (ભારત)
સંસદ સભ્ય, રાજ્ય સભા
પદ પર 27 April 2012 – 26 April 2018
બેઠક	રાજ્યસભાના નામાંકિત સભ્ય
સભ્ય, રાષ્ટ્રીય સલાહકાર પરિષદ (ભારત)
પદ પર ૨૦૧૦ – ૨૦૧૪
અંગત વિગતો
જન્મ	(૧૯૪૨-૦૮-૦૩) ૩ ઓગસ્ટ ૧૯૪૨ મુંબઈ, ભારત
રાષ્ટ્રીયતા	ભારતીય
નિવાસસ્થાન	પુણે, ભારત
માતૃ શિક્ષણસંસ્થા	સેંટ ઝેવીયર્સ કૉલેજ , મુંબઈ ટાટા ઈન્સ્ટીટ્યૂટ ઑફ સોશિયલ સાયન્સ
વ્યવસાય	પૂર્વ ચેરપર્સન, થર્મેક્સ લિ., સામાજિક કાર્યકર

અનુ આગા (જન્મ ૩ ઑગસ્ટ ૧૯૪૨) એક ભારતીય અબજપતિ વ્યાપારી અને સામાજિક કાર્યકર છે. તેમણે ૧૯૯૬ થી ૨૦૦૪ સુધી ઊર્જા અને પર્યાવરણ ઇજનેરી ક્ષેત્રની કંપની - થર્મૅક્સનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેઓ આઠ સૌથી ધનિક ભારતીય મહિલાઓમાંના એક હતા અને ૨૦૦૭માં ફોર્બ્સ મેગેઝિન અનુસાર નેટવર્થની દ્રષ્ટિએ ૪૦ સૌથી ધનિક ભારતીયોમાંના એક હતા. એસોકેમની મહિલાઓની પાંખ - ઓલ લેડીઝ લીગ દ્વારા તેમને 'મુંબઈ વુમન ઓફ ધ ડિકેડ અચીવર્સ એવોર્ડ'થી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

થર્મેક્સમાંથી નિવૃત્ત થયા પછી, તેમણે સામાજિક કાર્યમાં ઝંપલાવ્યું. ૨૦૧૦માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા સામાજિક કાર્ય માટે પદ્મશ્રી એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓ હાલમાં ટીચ ફોર ઇન્ડિયા નામની સંસ્થાના અધ્યક્ષા છે.૨૬ એપ્રિલ ૨૦૧૨ના દિવસે રાષ્ટ્રપતિ પ્રતિભા પાટિલ દ્વારા તેમને ભારતીય સંસદના ઉપલા ગૃહ રાજ્યસભા માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા.

ફોર્બ્સની ભારતના ૧૦૦ સૌથી ધનિક ઉદ્યોગપતિઓની યાદિ અનુસાર, તારીખ ૦૯ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૪ના અનુ આગા ૬૭ અબજ ડોલરની સંપત્તિ સાથે ૬૭મા ક્રમે છે.

પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ

અનુ આગાનો જન્મ ૩ ઑગસ્ટ ૧૯૪૨ના રોજ મુંબઈના એક પારસી પરિવારમાં થયો હતો.

તેમણે સેન્ટ ઝેવિયર્સ કોલેજ, મુંબઈથી અર્થશાસ્ત્રમાં બી. એ. સાથે સ્નાતકની પદવી મેળવી હતી, અને પ્રતિષ્ઠિત ટાટા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સોશિયલ સાયન્સિસ (TISS) મુંબઈથી તબીબી અને માનસિક સામાજિક કાર્યમાં અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી છે. તેઓ ફુલબ્રાઇટ સ્કોલર હતા અને ચાર મહિના સુધી અમેરિકામાં અભ્યાસ કર્યો હતો.

અંગત જીવન

તેમણે હાર્વર્ડ બિઝનેસ સ્કૂલના સ્નાતક રોહિન્ટન આગા સાથે લગ્ન કર્યા અને મેહર નામની એક પુત્રી મેહર અને કુરુશ નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો હતો. રોહિંટનનું ૧૯૯૬માં હૃદય રોગના ભારે હુમલાને કારણે અવસાન થયું અને એક વર્ષ બાદ તેમના પુત્ર કુરુશનું ૨૫ વર્ષની વયે અવસાન થયું હતું. આજે, અર્નવાઝ (અનુ) આગા મહારાષ્ટ્રના પૂણેમાં રહે છે.

તેમની પુત્રી મેહર પદમજી થર્મેક્સની વર્તમાન અધ્યક્ષ છે, તેમણે ૨૦૦૪માં તેમની માતા પાસેથી પદભાર સંભાળ્યો હતો. તેઓ લંડનની ઇમ્પિરિયલ કૉલેજ ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજીમાંથી કેમિકલ એન્જિનિયરિંગમાં અનુસ્નાતક છે. તેઓ સપ્ટેમ્બર ૧૯૯૦માં થર્મેક્સમાં જોડાયા હતા અને કન્ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રીના (સી. આઈ. આઈ. ફેમિલી બિઝનેસ ફોરમ એન્ડ ધ યંગ ઈન્ડિયન્સ) સભ્ય પણ છે.

કારકિર્દી

તેમણે ૧૯૮૫માં થર્મેક્સનામની કંપનીમાં પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને બાદમાં ૧૯૯૧થી ૧૯૯૬ સુધી તેના માનવ સંસાધન વિભાગનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. તેમના પતિ રોહિંટન આગાના મૃત્યુ પછી, તેમણે થર્મેક્સના અધ્યક્ષ તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો, તેઓ ૨૦૦૪માં નિવૃત્ત થયા અને તેમના પુત્રી અને કંપનીના વાઇસ-ચેરપર્સન મેહર પદમજીએ તેમનું સ્થાન લીધું. અનુ આગા ત્યારથી કંપનીના બોર્ડ ઑફ ડિરેક્ટર્સમાં છે, અને સામાજિક કાર્ય સાથે સંકળાયેલા છે.

રાજ્યસભામાં સંસદ સભ્ય તરીકે તેમણે મે ૨૦૧૨ થી મે ૨૦૧૪ સુધી અને ફરીથી સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪ થી અત્યાર સુધી કર્મચારી, જાહેર ફરિયાદ, કાયદો અને ન્યાય સમિતિ સહિત અનેક સમિતિઓમાં સેવા આપી હતી. તેઓ ઑગસ્ટ ૨૦૧૨ થી મે ૨૦૧૪ સુધી બાળકો માટેના સંસદીય મંચ, સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨ થી સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૩ સુધી મહિલા સશક્તિકરણ સમિતિ અને ઑગસ્ટથી ડિસેમ્બર ૨૦૧૨ સુધી વાણિજ્ય સમિતિના સભ્ય પણ રહ્યા હતા.

પુરસ્કારો

• મુંબઈ વુમન ઓફ ધ ડિકેડ અચીવર્સ એવોર્ડ અનુ આગા
• 'પાવર બ્રાન્ડ્સઃ ભારતીય માનવતા વિકાસ પુરસ્કાર (બીએમવીપી-આવૃત્તિ ૨૦૧૯' વ્યવસાયિક નેતૃત્વ અને પરોપકાર માટે.
• ૨૦૧૦માં પદ્મશ્રી પુરસ્કાર.
• ૨૦૧૫માં પુણે ખાતેના એમ. એ. ઈ. આર. ના એમ. આઈ. ટી. જૂથ દ્વારા લાઈફટાઇમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડ.

સંદર્ભો

• અનુ આગા, પ્રોફાઈલ સંગ્રહિત ૧૮ મે ૨૦૧૫ ના રોજ વેબેક મશિન ૧૮ મે ૨૦૧૫