અલાપ્પુઝા લાઇટહાઉસ
અલાપ્પુઝા લાઇટહાઉસ અથવા અલાપ્પુઝા દીવાદાંડી એ કેરળના દરિયાકાંઠાના શહેર અલાપ્પુઝા ખાતે આવેલું લાઇટહાઉસ છે. તેનું નિર્માણ ૧૮૬૨માં કરવામાં આવ્યું હતું અને તે એક મુખ્ય પ્રવાસન આકર્ષણ છે. કેરળના અરબી સમુદ્ર કિનારે બાંધવામાં આવેલું આ પ્રકારનું તે પ્રથમ લાઇટહાઉસ છે.
અલાપ્પુઝાનો ઇતિહાસ અને વેપારી મહત્વ
[ફેરફાર કરો]અલાપ્પુઝા, જ્યાં ભારતનું અલ્લેપ્પી લાઇટહાઉસ આવેલું છે, તે કેરળના સૌથી વ્યસ્ત બંદરો અને વેપારી કેન્દ્રોમાંથી એક હતું. ભારતની સ્વતંત્રતા પહેલાં, તિરુવિતંકોર (ત્રાવણકોર) રજવાડાનો એક ભાગ એવું અલાપ્પુઝા, તત્કાલીન તિરુવિતંકોરના રાજાઓ દ્વારા શાસિત હતું. પોર્ટુગીઝ, ડચ અને અંગ્રેજ વેપારીઓના આગમન પછી, વિઝિંજમ, કોલ્લમ, તિરુવિતંકોર અને પુરક્કાડ તત્કાલીન તિરુવિતંકોરના મુખ્ય બંદરો હતા, જેના માધ્યમથી વિદેશી વેપારનો વિકાસ થયો હતો.
અલાપ્પુઝા બંદરનો વિકાસ
[ફેરફાર કરો]પુરક્કાડ બંદરના પતન પછી વેપારીઓના પુનર્વસનની જરૂરિયાત ઊભી થઈ, જે માટે અલાપ્પુઝાને બંદર તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું અને ત્યાં જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી. ૧૭૯૨માં આ બંદર વિદેશી વેપારીઓ માટે ખુલ્લું મુકાયું હતું. ૧૮મી સદીમાં અહીં કોઈ નિયમિત લાઇટહાઉસની વ્યવસ્થા નહોતી, માત્ર પિયર (જેટી)ના છેડા પર મૂકવામાં આવતો પ્રકાશ જ નાવિકોને માર્ગદર્શન આપવાનું કામ કરતો હતો.
લાઇટહાઉસનું નિર્માણ
[ફેરફાર કરો]બંદરની પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થતાં, અધિકારીઓ માટે લાઇટહાઉસની વ્યવસ્થા કરવી જરૂરી બની હતી. વર્તમાન લાઇટહાઉસનું નિર્માણ તિરુવિતંકોરના શાસક માર્તંડ વર્મા બીજાના શાસનકાળ દરમિયાન શરૂ થયું હતું અને તિરુવિતંકોરના મહારાજા શ્રી રામ વર્માના શાસનકાળમાં પૂર્ણ થયું હતું. આ લાઇટહાઉસનો શિલાન્યાસ ૨૬ એપ્રિલ ૧૮૬૦ના રોજ શ્રીમતી મેરી એન ક્રોફોર્ડ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
લાઇટહાઉસનો તકનીકી ઇતિહાસ
[ફેરફાર કરો]૨૭ મીટર ઊંચાઈ ધરાવતા આ લાઇટહાઉસમાં સાગના લાકડામાંથી બનેલી ગોળાકાર (સ્પાઈરલ) સીડી આવેલી છે. 'મેસર્સ ચાન્સ બ્રધર્સ, બર્મિંગહામ' દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ટોચના વર્ગના ઓપ્ટિકલ સાધનો અને નાળિયેરના તેલથી ચાલતા બે વાટવાળા દીવાની મદદથી ૨૮ માર્ચ ૧૮૬૨ના રોજ આ લાઇટહાઉસને સત્તાવાર રીતે કાર્યરત કરવામાં આવ્યું હતું. આ સાધનો ૧૯૫૨ સુધી ઉપયોગમાં લેવાયા હતા, ત્યારબાદ તેને 'AGA' બ્રાન્ડના ૫૦૦ મીમી ડ્રમ ઓપ્ટિક અને ડીએ ગેસ ફ્લેશર દ્વારા બદલવામાં આવ્યા હતા.
લાઈટહાઉસનું આધુનિકીકરણ
[ફેરફાર કરો]૧૯૬૦માં ૧૦૦૦ વોટના ઇલેક્ટ્રિક બલ્બ ધરાવતી વર્તમાન ૪થા ક્રમની ઓપ્ટિક સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. ૧૯૬૦માં સ્ટેશન સુધી વીજ પુરવઠો લંબાવવામાં આવ્યો, જેનાથી 'મેસર્સ BBT, પેરિસ' દ્વારા સપ્લાય કરાયેલી વીજળીથી ચાલતી ૪થા ક્રમની રિવોલ્વિંગ ઓપ્ટિક સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવાનું શક્ય બન્યું. આ નવી સિસ્ટમે જૂના સાધનોનું સ્થાન લીધું અને ૪ ઓગસ્ટ ૧૯૬૦ના રોજ તેને કાર્યરત કરવામાં આવી.
૮ એપ્રિલ ૧૯૯૮ના રોજ આ સિસ્ટમમાં ડાયરેક્ટ ડ્રાઇવ ટેકનોલોજી ઉમેરવામાં આવી હતી અને ૩૦ ડિસેમ્બર ૧૯૯૮ના રોજ ૩૦૦ મીમી ફાનસમાં એક અલગ ઇમરજન્સી લાઇટ સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, ૨૮ ફેબ્રુઆરી ૧૯૯૯ના રોજ જૂના ઇનકેન્ડેસન્ટ (ગરમ થઈને પ્રકાશ આપતા) બલ્બને બદલે ૨૩૦ વોલ્ટ ૧૫૦ વોટના મેટલ હેલાઇડ લેમ્પનો ઉપયોગ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ લાઇટહાઉસ ખાતે આજે પણ કર્મચારીઓ કાર્યરત રહે છે.[૧][૨] મૂળરૂપે સંપૂર્ણ સફેદ રંગથી રંગાયેલા આ લાઇટહાઉસને વર્ષ ૨૦૦૦માં લાલ અને સફેદ રંગના પટ્ટાઓમાં ફરીથી રંગવામાં આવ્યું હતું.
આ ઇમારતને ૨૦૦૭થી જાહેર મુલાકાતીઓ માટે ખુલ્લી મૂકવામાં આવી છે.[૩]
ચિત્રો
[ફેરફાર કરો]
દીવાદાંડી પરનું બોર્ડ જે તેના સ્પષ્ટીકરણોનું વર્ણન કરે છે
અલાપ્પુઝા લાઇટહાઉસની ટોચ પરથી પશ્ચિમ તરફનું દૃશ્ય - દરિયા કિનારા તરફ
અલાપ્પુઝા લાઇટહાઉસ
અલાપ્પુઝા લાઇટહાઉસ નજીકથી
અલાપ્પુઝા લાઇટહાઉસમાં વપરાતું પેટ્રોલિયમ વરાળ બર્નર
સંદર્ભો
[ફેરફાર કરો]- ↑ "Lighthouse Digest Article". Lighthouse Digest. મૂળ માંથી 27 February 2008 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 6 March 2008.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=and|archive-date=(મદદ) - ↑ "Government of India Reference". Govt of India. મેળવેલ 6 March 2008.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(મદદ) [મૃત કડી] - ↑ "Alappuzha lighthouse to celebrate 150 Year". The Hindu. Chennai, India. 23 January 2012. મેળવેલ 22 July 2018.
{{cite news}}: Check date values in:|access-date=and|date=(મદદ)
બાહ્ય કડીઓ
[ફેરફાર કરો]