ઉષ્ણકટિબંધ

ઉષ્ણકટિબંધ એ પૃથ્વીનો કર્ક રેખા અને મકર રેખાની વચ્ચેનો ભૌગોલિક પ્રદેશ છે. ઉષ્ણકટિબંધ એ વિશ્વના સૌથી ગરમ અને ભેજવાળા વિસ્તારોમાંનો એક છે, જ્યાં ઉંચા તાપમાન અને ભારે વરસાદવાળી ઋતુઓ જોવા મળે છે. ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશ તરીકે પણ ઓળખાતો આ વિસ્તાર ભૂમધ્યરેખાની આજુબાજુ ૨૩.૫° ઉત્તર (કર્ક રેખા)થી ૨૩.૫° દક્ષિણ (મકર રેખા) સુધી ફેલાયેલો છે.

ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશની વિશેષતાઓ

હવામાન

ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશમાં હવામાન સાતત્યપૂર્ણ ઉષ્ણ અને ભેજવાળું હોય છે. સરેરાશ તાપમાન ૨૦ °સે થી ૩૫ °સે રહે છે. વર્ષ ભર વરસાદ થતો હોય છે, અમુક વિસ્તારોમાં ૨૦૦ મિ.મી.થી પણ વધુ. બે મુખ્ય ઋતુઓ જોવા મળે, વરસાદી ઋતુ  ભારે વરસાદ અને ભેજવાળું વાતાવરણ અને સૂકી ઋતુ ઓછો વરસાદ અને ઊંચું તાપમાન.

પ્રાણીજીવન

ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશમાં પ્રાણી જીવન ખૂબ વૈવિધ્ય સભર છે. સસ્તન પ્રાણીઓ વાંદરા, જાગુઆર, હાથી, હરણ, પોપટ, હમિંગબર્ડ, પીલીયાળી ટુકાન, સર્પ અને એનાકોન્ડા, કોમોડો ડ્રેગન, દરિયાઈ કાચબાઓ જેવા અન્ય સરિસૃપ.

માનવ જીવન અને સંસ્કૃતિ:

ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશમાં વસવાટ કરતા લોકો ખેતી, માછીમારી અને વનઉદ્યોગ પર આધાર રાખે છે. મુખ્ય ખેતી ચોખા, મકાઈ, કોફી, નારિયેળ, રબર, વગેરેની હોય છે. ઉષ્ણકટિબંધ પ્રદેશની સંસ્કૃતિ બહુવિધ છે – આફ્રિકા, દક્ષિણ અમેરિકા અને એશિયાની લોક સંસ્કૃતિ, સંગીત, અને પહેરવેશ અનોખાં છે.