તુષાર શુક્લ

તુષાર દુર્ગેશભાઈ શુક્લ
જન્મની વિગત	(૧૯૫૫-૦૬-૨૯) ૨૯ જૂન ૧૯૫૫ અમદાવાદ,ગુજરાત, ભારત
શિક્ષણ	ગુજરાતી અને અંગ્રેજી સાહિત્યમાં માસ્ટર્સ ડિગ્રી (ગુજરાતે યુનિવર્સીટી), એલ. એલ. બી.
શિક્ષણ સંસ્થા	સેંટ ઝેવીયર્સ કૉલેજ, અમદાવાદ, ગુજરાત યુનિવર્સિટી
વ્યવસાય	કવિ, સર્જક, ગીતકાર, નાટ્યલેખક, મિડિયા વ્યક્તિત્વ
નોંધપાત્ર કાર્ય	તારી હથેળીને, મારો વરસાદ, પૂછીને થાય નહિ પ્રેમ
માતા-પિતા	દુર્ગેશ શુક્લ (પિતા)
પુરસ્કારો	પદ્મશ્રી (૨૦૨૫)

તુષાર દુર્ગેશભાઈ શુક્લ (જન્મ ૨૯ જૂન ૧૯૫૫) એક ભારતીય કવિ, લેખક અને મીડિયા વ્યક્તિત્વ છે. તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિમાં તેમના યોગદાન માટે જાણીતા છે. તેમને ૨૦૨૫માં સાહિત્ય અને શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં તેમના યોગદાન માટે ભારતના ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ

તુષાર શુક્લનો જન્મ સાહિત્યિક પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા દુર્ગેશ શુક્લ ગુજરાતી નાટ્યકાર, લેખક અને કવિ હતા. તેમણે અમદાવાદની સ્વસ્તિક શિશુ વિહાર સ્કૂલમાંથી ગુજરાતી માધ્યમમાં શાળાકીય શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું હતું. તેમણે સેન્ટ ઝેવિયર્સ કૉલેજ, અમદાવાદ ખાતે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યું. જ્યાં તેમણે ગુજરાતી અને અંગ્રેજી સાહિત્યનો અભ્યાસ કર્યો. ત્યારબાદ ગુજરાત યુનિવર્સિટીની સ્કૂલ ઑફ લેંગ્વેજીઝમાંથી માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી. તેમણે એલ. એલ. બી. ની ડિગ્રી પણ મેળવી હતી પણ વકીલાત કરી ન હતી.

કારકિર્દી

ઑલ ઈન્ડિયા રેડિયો

તેમણે ઑલ ઈન્ડિયા રેડિયો (આકાશવાણી) સાથે જોડાઈ વ્યાપક કારકિર્દી બનાવી, અહીં તેમણે ઉદ્ઘોષક તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે આકાશવાણી પર લોકપ્રિય કાર્યક્રમોનું સંચાલન કર્યું, બાળકો અને યુવાનો માટે કાર્યક્રમોનું નિર્માણ કર્યું, જેમાં 'શાણાભાઈ અને શકરાભાઈ' નો સમાવેશ થાય છે. તેઓ આકાશવાણીના રાજકોટ સ્ટેશનના ડિરેક્ટર તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા.

સાહિત્યિક કૃતિઓ

તેમણે લખેલા ૩૦ થી વધુ પુસ્તકો પ્રકાશિત થયા છે, જેમાં મુખ્યત્વે કવિતાઓ, પારિવારિક મુદ્દાઓ અને સામાજિક અવલોકનોના વિષયો ધરાવતા નિબંધોનો સ્માવેશ છે. તેમના કાવ્યસંગ્રહોમાં તારી હથેળી ​​ને, મારો વરસાદ, પૂછીને થાય નહિ પ્રેમ, મન મસ્તી અને મોટર સાયકલ તથા આશકાનો સમાવેશ થાય છે. તેમના કવિતા સંગ્રહોમાં તારી હથેળીને, મારો વરસાદ , પુછીને થાય નહીં પ્રેમ, મન મસ્તી, મોટર સાયકલ અને આશ્કાનો સમાવેશ થાય છે. તેમની કવિતાઓ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના પાઠ્યપુસ્તકોમાં લેવામાં કરવામાં આવી છે. તેમણે ગુજરાત સમાચાર અને દિવ્ય ભાસ્કર જેવા ગુજરાતી અખબારોમાં કટારલેખક તરીકે પણ યોગદાન આપ્યું છે.

મીડિયા અને અન્ય યોગદાન

તેમણે ટેલિવિઝન કાર્યક્રમો અને ગુજરાતી ફિલ્મો માટે ગીતો અને સંવાદો પણ લખ્યા છે. કવિતા કૃષ્ણમૂર્તિ, રૂપકુમાર રાઠોડ, શ્યામલ મુન્શી, આરતી મુન્શી, મિત્તલ સિંહ અને ભૂપિંદર સિંહ સહિત કેટલાક જાણીતા ગાયકોએ તેમના ગીતો ગાયા છે. સંગીતની જોડી શ્યામલ-સૌમીલે તેમની કવિતાઓ ધરાવતી એક વિશેષ સીડી બહાર પાડી હતી.

તેઓ 'બે યાર', 'શુભારંભ', 'વિટામિન શી' અને 'લવની ભવાઈ' જેવી ગુજરાતી ફિલ્મોમાં મહેમાન કલાકાર તરીકે પણ જોવા મળ્યા છે. તેઓ ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને એલ. જે. કૉલેજના આર. જે. તાલીમ કેન્દ્રમાં પત્રકારત્વ શીખવે છે અને ઑલ ઇન્ડિયા રેડિયોના પ્રાદેશિક તાલીમ કેન્દ્રમાં તાલીમ પૂરી પાડે છે.

સર્જન

• તારી હથેળીને (કવિતા)
• મારો વરસાદ (કવિતા)
• પૂછીને થાય નહિ પ્રેમ (કવિતા)
• કૉફી બ્રેક (નિબંધો)
• કંકુનો સૂરજ
• લેમન ટી (નિબંધો)

આ પણ જુઓ

• ગુજરાતી ભાષાના લેખકોની યાદી