ભદ્રા ડુંગર

ભદ્રા ડુંગર
ભદ્રા ડુંગર
	ભદ્રા ડુંગરનું દૃશ્ય
શિખર માહિતી
અક્ષાંસ-રેખાંશ	20°39′09″N 73°20′04″E / 20.652507°N 73.334494°E
ભૂગોળ
	ભદ્રા ડુંગર ગુજરાતના નકશામાં ભદ્રા ડુંગરનું સ્થાન
સ્થાન	કણધા, વાંસદા તાલુકો, નવસારી જિલ્લો, ગુજરાત
પિતૃ પર્વતમાળા	સહ્યાદ્રિ

આ પાનાને દૂર (Delete) કરવા માટે વિનંતિ કરવામાં આવી છે.

કારણ: સંદર્ભ અને નોંધપાત્રતાનો અભાવ

જો આપ આ લેખને દૂર કરવાની વિરોધમાં હોવ તો કૃપા કરી તમારા મંતવ્યો તેના ચર્ચાના પાના પર સ્પષ્ટપણે જણાવો. જો આપને લાગે કે આ પાનું દૂર કરવા લાયક નથી, અથવા તો તેમાંની વાંધાજનક માહિતીને આપ વિકિપીડિયાની નીતિઓ અનુસાર મઠારી શકો તેમ છો, તો આપ આ નોંધ અહીંથી દૂર કરી શકો છો, પરંતુ, જે સભ્ય એ આ લેખ બનાવ્યો હોય તે આ નોંધ દૂર ના કરે!

ભદ્રા ડુંગર દક્ષિણ ગુજરાતના નવસારી જિલ્લાના વાંસદા તાલુકામાં આવેલો એક નાનો પર્વત છે. આ ડુંગર સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળાનો એક ભાગ છે અને ભદ્રા તથા કણધા ગામોની સીમા પર આવેલો છે. ડુંગરનો ઉત્તર તરફનો વિસ્તાર કણધા ગામના ખોરા ફળિયા વિસ્તારમાં આવે છે.

ભદ્રા ડુંગરની આસપાસ વાંસદા રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન, જાનકી વન તથા અન્ય પ્રાકૃતિક પ્રવાસન સ્થળો આવેલાં છે. ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન હરિયાળી અને કુદરતી સૌંદર્યને કારણે સમગ્ર વિસ્તાર પ્રકૃતિપ્રેમીઓ અને પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બને છે.

જૈવવૈવિધ્ય

અહીંના જંગલોમાં કુદરતી રીતે ઉગેલા તેમજ વન વિભાગ દ્વારા વાવેતર કરાયેલા વૃક્ષોમાં મુખ્યત્વે સાગ, સીસમ, અર્જુન, સાદડ, ખાખરો, મહુડો, પીપળો તથા નીલગિરિનો સમાવેશ થાય છે.

આ વન વિસ્તારમાંથી સ્થાનિકોને દિગડી, સેવળા, ભોપીડ, સીતા અળીમ, અલીએ તથા વાસદી (વાંસની કુમળી કૂંપળો) જેવી જંગલી શાકભાજી મળે છે. આ ઉપરાંત કરમદા, જાંબુ, સીતાફળ, અળવા, ટીમરુ, બિલાં, કાકડા, ખાટી-મીઠી આંબલી, બોર, જનબરુક તથા આલ જેવા સ્થાનિક અને જંગલી ફળો પણ અહીં પુષ્કળ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. ડુંગરના આંતરિક વિસ્તારમાં કાટોલા, જંગલી કંદ, ચવ તથા અન્ય ઔષધીય વનસ્પતિઓ ઉગે છે

આ વન વિસ્તારમાં જંગલી ભૂંડ (ડુક્કર), સસલાં, વાંદરા અને જંગલી બિલાડી જેવા પ્રાણીઓનો વસવાટ છે. પક્ષીઓમાં મોર, ચકલી, સુગરી, ઘુવડ, હોલો અને કોયલ જેવી વિવિધ પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે.

ધાર્મિક મહત્ત્વ

ભદ્રા ડુંગરની ટોચ પર શ્રી સપ્તશૃંગી માતાજીનું સ્થાનક આવેલું છે. ચોમાસા દરમિયાન આવતી નવરાત્રિ તેમજ બારેમાસની પૂનમના પ્રસંગોએ અહીં પૂજા-અર્ચના અને ધાર્મિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવે છે.

યાતાયાત

ભદ્રા ડુંગરની મુલાકાત વર્ષના કોઈપણ સમયે લઈ શકાય છે. જોકે, ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન સમગ્ર ડુંગરાળ વિસ્તાર હરિયાળીથી છવાઈ જતો હોવાથી પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય તેની ચરમસીમાએ હોય છે. તેથી આ ઋતુ મુલાકાત માટે સૌથી અનુકૂળ માનવામાં આવે છે.

શિયાળા અને ઉનાળાની ઋતુ દરમિયાન માર્ગ સૂકો હોવાથી હળવા વાહનો દ્વારા ડુંગરના ઉપરના ભાગ સુધી પહોંચવું પ્રમાણમાં સરળ રહે છે. જ્યારે ચોમાસામાં ભારે વરસાદને કારણે કાચો અને પથરાળ માર્ગ લપસણો બની જતો હોવાથી મુલાકાતીઓએ ચઢાણ દરમિયાન વિશેષ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.

ડુંગર પર જવા માટે કણધા ગામથી ડુંગરની તળેટી સુધી વાહન દ્વારા સરળતાથી પહોંચી શકાય છે. ડુંગર તરફ જતો કાચો માર્ગ કણધા ગામના ખોરા ફળિયા વિસ્તારમાં આવેલા સબ સેન્ટર (પેટા-આરોગ્ય કેન્દ્ર)થી થોડા અંતરે શરૂ થાય છે. અહિંથી મુખ્ય શિખર અને સપ્તશૃંગી માતાજીના સ્થાનક સુધી પહોંચવા માટે અંદાજે ૧ કિલોમીટરથી વધુનું અંતર કાચા અને પથરાળ માર્ગે પગપાળા કાપવું પડે છે.

અંતરની દૃષ્ટિએ ભદ્રા ડુંગર વાંસદાથી આશરે ૧૭ કિલોમીટર, વલસાડથી આશરે ૫૩ કિલોમીટર, નવસારીથી આશરે ૬૪ કિલોમીટર તથા સુરતથી આશરે ૧૦૦ કિલોમીટરના અંતરે આવેલો છે.

મુસાફરી માટે નજીકના મુખ્ય એસ.ટી. બસ મથકો વાંસદા અને ધરમપુર ખાતે આવેલા છે. ત્યાંથી કણધા ગામ સુધી ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ વાહનવ્યવહાર નિગમની બસો તેમજ ખાનગી વાહનો નિયમિત ઉપલબ્ધ રહે છે. કણધા ગામ પહોંચ્યા પછી સ્થાનિક સંપર્ક માર્ગ દ્વારા ભદ્રા ડુંગર સુધી પહોંચી શકાય છે.