રણબીર કપૂર
રણબીર કપૂર (જન્મ: ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૨) ભારતીય અભિનેતા છે, જે મુખ્યત્વે હિન્દી ફિલ્મોમાં કામ કરે છે. તેઓ બોલિવૂડના સૌથી જાણીતા અને મોટા ફિલ્મી પરિવારોમાંના એક એવા કપૂર પરિવારની ચોથી પેઢીના કલાકાર છે. રણબીરને બોલિવૂડમાં તેમની પેઢીના અગ્રણી અને પ્રતિભાશાળી અભિનેતાઓમાંના એક તરીકે વ્યાપકપણે ઓળખવામાં આવે છે.
રણબીર કપૂર | |
|---|---|
| જન્મ | ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૨ મુંબઈ |
| વ્યવસાય | અભિનેતા, મોડલ |
| જીવન સાથી | આલિયા ભટ્ટ |
| માતા-પિતા | |
| કુટુંબ | Riddhima Kapoor Sahni |
| સહી | |
પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ
[ફેરફાર કરો]પ્રારંભિક જીવન
[ફેરફાર કરો]રણબીર કપૂરનો જન્મ ૨૮ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૨ના રોજ મુંબઈ ખાતે હિન્દી ફિલ્મોના અભિનેતા ઋષિ કપૂર અને અભિનેત્રી નીતુ સિંહના ઘરે થયો હતો. તેઓ દિગ્ગજ અભિનેતા પૃથ્વીરાજ કપૂરના પ્રપૌત્ર અને અભિનેતા-દિગ્દર્શક રાજ કપૂરના પૌત્ર છે. તેમની મોટી બહેન રિદ્ધિમા કપૂર સાહનીનો જન્મ ૧૯૮૦માં થયો હતો અને તેઓ ઇન્ટિરિયર તથા ફેશન ડિઝાઇનર છે.
અભિનેતાઓ શમ્મી કપૂર અને શશી કપૂર તેમના પિતાના કાકાઓ છે, અભિનેતા રણધીર કપૂર અને રાજીવ કપૂર તેમના કાકાઓ છે, જ્યારે અભિનેત્રીઓ કરિશ્મા કપૂર અને કરીના કપૂર તેમની પિતરાઈ બહેનો છે.
રણબીર કપૂર બંને તરફથી પંજાબી મૂળ ધરાવે છે. તેમના પિતા હિન્દુ અને માતા શીખ પરિવારમાંથી આવે છે. તેમનો ઉછેર એક ધર્મનિરપેક્ષ વાતાવરણમાં થયો હતો. તેમણે મુંબઈની બોમ્બે સ્કોટિશ સ્કૂલ, માહિમમાંથી શાળાકિય શિક્ષણ મેળવ્યું હતું.
તેમના બાળપણના વર્ષોમાં રણબીરનો તેમની માતા સાથે ગાઢ સંબંધ હતો, પરંતુ તેમના પિતા સાથેના સંબંધો સારા નહોતા અને બંને વચ્ચે કેટલીક મુશ્કેલીઓ રહી હતી. રણબીરે પોતાના જીવનના વિવિધ અનુભવોને કારણે ફિલ્મો પ્રત્યે રસ વિકસાવ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આ અનુભવોને કારણે તેમની અંદર લાગણીઓનો સંગ્રહ થતો ગયો, જેણે તેમને ફિલ્મના ક્ષેત્ર તરફ આકર્ષ્યા. દસમા ધોરણની પરીક્ષાઓ પૂર્ણ કર્યા બાદ તેમણે ૧૯૯૯માં આવેલી તેમના પિતા ઋષિ કપૂરની ફિલ્મ 'આ અબ લૌટ ચલેં'માં સહાયક દિગ્દર્શક તરીકે કામ કર્યું હતું. આ ફિલ્મ દરમિયાન બંને વચ્ચેનો સંબંધ વધુ ગાઢ બન્યો હતો. [૧]
શિક્ષણ
[ફેરફાર કરો]શાળાકીય શિક્ષણ બાદ રણબીરે એચ. આર. કોલેજ ઑફ કોમર્સ એન્ડ ઇકોનોમિક્સમાંથી પ્રી-યુનિવર્સિટી શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. ત્યારબાદ તેઓ ફિલ્મ નિર્માણનો અભ્યાસ કરવા ન્યૂયોર્ક ગયા, જ્યાં તેમણે સ્કૂલ ઑફ વિઝ્યુઅલ આર્ટ્સમાં અભ્યાસ કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે લી સ્ટ્રાસબર્ગ થિયેટર એન્ડ ફિલ્મ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં મેથડ એક્ટિંગની તાલીમ લીધી.[૨]
ફિલ્મ સ્કૂલમાં અભ્યાસ દરમિયાન તેમણે 'પૅશન ટુ લવ' અને 'ઇન્ડિયા ૧૯૬૪' નામની બે ટૂંકી ફિલ્મોનું દિગ્દર્શન કર્યું અને તેમાં અભિનય પણ કર્યો હતો. ન્યૂયોર્કમાં એકલા રહેવાનો અનુભવ અને ફિલ્મ સ્કૂલ દરમિયાન થયેલા અનુભવોને કારણે તેમણે હિન્દી ફિલ્મોમાં કારકિર્દી બનાવવાનો નિર્ણય લીધો.[૩]
મુંબઈ પરત ફર્યા બાદ રણબીરે સંજય લીલા ભણસાલીની ૨૦૦૫ની ફિલ્મ 'બ્લૅક'માં સહાયક દિગ્દર્શક તરીકે કામ કર્યું હતું.
કારકિર્દી
[ફેરફાર કરો]શરૂઆતી સંઘર્ષ અને સફળતા (૨૦૦૮-૨૦૧૦)
[ફેરફાર કરો]સંજય લીલા ભણસાલીની ફિલ્મ બ્લૅકમાં સહાયક દિગ્દર્શક તરીકે કામ કર્યા બાદ રણબીરે ભણસાલીની જ આગામી ફિલ્મ સાવરિયામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવીને અભિનેતા તરીકે પોતાની ફિલ્મી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. ફિલ્મમાં તેમના પાત્રને તેમના દાદા રાજ કપૂરે ભજવેલી યાદગાર ભટકતા પાત્રોની શ્રદ્ધાંજલિરૂપે લખવામાં આવ્યું હતું.
સાવરિયાનું નિર્માણ હોલીવુડના મોટા સ્ટુડિયો સોની પિક્ચર્સ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું અને તે મોટા બજેટમાં બનેલી ફિલ્મ હતી. જોકે, ફિલ્મની રજૂઆત અન્ય એક મોટી ફિલ્મ સાથે ટકરાતાં તે બૉક્સ ઑફિસ પર નિષ્ફળ રહી હતી. તેમ છતાં, ફિલ્મે તેની રિલીઝ ના દિવસે આશરે ત્રણ કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી હતી.
સાવરિયાની નિષ્ફળતા બાદ રણબીરે યશ રાજ ફિલ્મ્સના બેનર હેઠળ બનેલી બચના એ હસીનોમાં કામ કર્યું. આ ફિલ્મની રિલીઝ તે સમયના મોટા અભિનેતા સલમાન ખાન ની ગોડ તુસ્સી ગ્રેટ હો સાથે થઈ હતી. તેને ટક્કર આપીને હરાવીને બચના એ હસીનોએ બૉક્સ ઑફિસ પર સારો દેખાવ કર્યો અને રણબીરને કારકિર્દીની પ્રથમ સફળ ફિલ્મ મળી.
૨૦૦૯માં રણબીર કપૂરની ત્રણ ફિલ્મો રિલીઝ થઈ હતી. તેમાંની એક અયાન મુખર્જી દ્વારા દિગ્દર્શિત અને ધર્મા પ્રોડક્શન્સ દ્વારા નિર્મિત ફિલ્મ વેક અપ સિડ હતી. આ ફિલ્મમાં તેમણે સિદ્ધાર્થ “સિડ” મહેરાની ભૂમિકા ભજવી હતી. સિડ એક શ્રીમંત અને આળસુ યુવક હોય છે, જેના જીવનમાં એક મહત્વાકાંક્ષી પત્રકાર સાથે મુલાકાત થયા બાદ અનેક ફેરફારો આવે છે. આ ફિલ્મ બૉક્સ ઑફિસ પર સામાન્ય રીતે સફળ રહી હતી. જોકે, સમય જતાં ફિલ્મને વિવેચકો અને દર્શકો તરફથી વધુ માન્યતા મળી અને આજે તેને હિન્દી સિનેમાની કલ્ટ ફિલ્મોમાંની એક તરીકે જોવામાં આવે છે.
કપૂરની બીજી રિલીઝ ફિલ્મ જાણીતા દિગ્દર્શક રાજકુમાર સંતોષીની રોમેન્ટિક કોમેડી-ડ્રામા ફિલ્મ અજબ પ્રેમ કી ગઝબ કહાની હતી. આ ફિલ્મ બૉક્સ ઑફિસ પર મોટી સુપરહીટ સાબિત થઈ હતી. તે ૨૦૦૯ની સૌથી વધુ કમાણી કરનાર હિન્દી ફિલ્મોમાંની એક હતી અને રણબીરની વિશ્વભરમાં ₹૧૦૦ કરોડથી વધુની કમાણી કરનાર પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મની સફળતાથી રણબીર કપૂરની બોલિવૂડમાં એક અગ્રણી યુવા સ્ટાર તરીકેની ઓળખ વધુ મજબૂત બની.
તે વર્ષની કપૂરની છેલ્લી રિલીઝ શિમિત અમીન દ્વારા દિગ્દર્શિત રૉકેટ સિંહ: સેલ્સમેન ઑફ ધ યર હતી. આ ડ્રામા ફિલ્મમાં તેમણે એક એવા શીખ યુવકની ભૂમિકા ભજવી હતી, જે સેલ્સમેન બનવાની મહત્વાકાંક્ષા ધરાવે છે.
અલગ પ્રકારની વાર્તા અને વિષયવસ્તુ ધરાવતી આ ફિલ્મ તે સમયના દર્શકોને ખાસ આકર્ષી શકી નહોતી અને બૉક્સ ઑફિસ પર એવરેજ સાબિત થઈ હતી. જોકે, સમય જતાં ફિલ્મને દર્શકો અને વિવેચકો તરફથી નવી ઓળખ મળી અને આજે તેને કલ્ટ ક્લાસિક તરીકે જોવામાં આવે છે. ફિલ્મમાં વ્યવસાયિક જગત, કાર્યસ્થળની રાજનીતિ અને ભ્રષ્ટાચાર જેવા વિષયોને પણ રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.
૫૫મા ફિલ્મફેર પુરસ્કારોમાં ૨૦૦૯માં રિલીઝ થયેલી તેમની ત્રણેય ફિલ્મો વેક અપ સિડ, અજબ પ્રેમ કી ગઝબ કહાની અને રૉકેટ સિંહ: સેલ્સમેન ઑફ ધ યરમાં કરેલા અભિનય માટે રણબીરને શ્રેષ્ઠ અભિનેતા (વિવેચક)નો ફિલ્મફેર પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
૨૦૧૦માં રણબીરે પ્રકાશ ઝાની મોટા બજેટની રાજકીય એક્શન-ડ્રામા ફિલ્મ રાજનીતિમાં સમર પ્રતાપની મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. ફિલ્મમાં તેમના સાથે દિગ્ગજ કલાકાર નાનાં પાટેકર, અજય દેવગણ, મનોજ બાજપાઈ અને અર્જુન રામપાલ પણ મુખ્ય ભૂમિકામાં જોવા મળ્યા હતા.
રાજનીતિની વાર્તા ભારતીય મહાકાવ્ય મહાભારત અને હૉલિવૂડની ક્લાસિક ફિલ્મ ધ ગૉડફાધરથી પ્રેરિત હતી. રણબીરનું સમર પ્રતાપનું પાત્ર પણ મહાભારતના અર્જુન અને ધ ગૉડફાધરના માઈકલ કોર્લિઓનના પાત્રોની લાક્ષણિકતાઓના મિશ્રણ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ ફિલ્મ બૉક્સ ઑફિસ પર મોટી સુપરહિટ સાબિત થઈ હતી અને રણબીરના અભિનયની પણ ખૂબ પ્રશંસા થઈ હતી. ધ ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાની નીખત કાઝમીએ તેમના અભિનયની પ્રશંસા કરતાં લખ્યું હતું કે ફિલ્મનો મુખ્ય ભાર રણબીર કપૂરના પાત્ર પર રહે છે અને તેમણે ખૂબ જ સંયમિત અભિનય દ્વારા પાત્રને અસરકારક રીતે રજૂ કર્યું [૪], આ ફિલ્મ કપૂરની કારકિર્દીની પ્રથમ પરિપક્વ ફિલ્મોમાંની એક હતી. અગાઉની ફિલ્મોમાં તેઓ મોટાભાગે રોમેન્ટિક હીરો તરીકે જોવા મળ્યા હતા, જ્યારે આ ફિલ્મમાં તેમણે પહેલીવાર ગંભીર અને રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતી ભૂમિકા ભજવી હતી.[૫]
તે જ વર્ષે રણબીરે દિગ્દર્શક સિદ્ધાર્થ આનંદ સાથે બીજી વખત કામ કર્યું હતું. તેમની અગાઉની ફિલ્મ બચના એ હસીનો બાદ બંનેની બીજી ફિલ્મ અંજાના અંજાની હતી, જેમાં રણબીરે પ્રિયંકા ચોપરા સાથે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ કોમેડી-ડ્રામા ફિલ્મની વાર્તા બે અજાણ્યા લોકોની આસપાસ ફરે છે, જેઓ નવા વર્ષની પૂર્વસંધ્યાએ આત્મહત્યા કરવાનો નિર્ણય લે છે. અંજાના અંજાની બૉક્સ ઑફિસ પર મધ્યમ સફળ રહી હતી, પરંતુ વિવેચકો તરફથી તેને ખાસ પ્રશંસા મળી નહોતી.
ઉદય અને લોકપ્રિયતા (૨૦૧૧–૨૦૧૩)
[ફેરફાર કરો]બાળ ફિલ્મ ચિલ્લર પાર્ટી (૨૦૧૧)માં આઇટમ સોન્ગમાં દેખાયા બાદ, તે જ વર્ષે રણબીરે ઇમ્તિયાઝ અલીની મ્યુઝિકલ રોમેન્ટિક ડ્રામા ફિલ્મ રૉકસ્ટારમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે ફિલ્મમાં જનાર્દન જાખર ઉર્ફે જોર્ડનનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. રૉકસ્ટાર બોક્સ ઓફિસ પર મધ્યમ સફળ રહી હતી, પરંતુ સમય જતાં ફિલ્મને વિવેચકો અને દર્શકો તરફથી નોંધપાત્ર પ્રશંસા મળી અને તે કલ્ટ ફિલ્મ તરીકે ઓળખાવા લાગી. ૨૦૨૪માં ફિલ્મ ફરી બહાર પાડવામાં આવી હતી, જેમાં તેને દર્શકોનો સારો પ્રતિસાદ મળ્યો અને તેણે ફરીથી સારી કમાણી કરી. રણબીરે ભજવેલું પાત્ર હિન્દી સિનેમાના મુખ્ય અભિનેતા દ્વારા કરવામાં આવેલા સૌથી ઉત્કૃષ્ટ અભિનયોમાંનું એક ગણાયું હતું.[૬] આ ભૂમિકા માટે તેમને ૫૭મા ફિલ્મફેર પુરસ્કાર સમારોહમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતા અને શ્રેષ્ઠ અભિનેતા (વિવેચક) બંને પુરસ્કારો મળ્યા હતા. આ ઉપરાંત તેમને સ્ક્રીન અને આઈફા પુરસ્કારોમાં પણ શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
૨૦૧૨માં અનુરાગ બાસુની રોમેન્ટિક કોમેડી-ડ્રામા ફિલ્મ બરફીમાં રણબીરે બહેરા અને મૂંગા યુવાન બરફીનું પાત્ર ભજવ્યું હતું. ફિલ્મ ૧૯૭૦ના દાયકાની પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત હતી અને તેમાં બરફી એક એવી યુવતીના પ્રેમમાં પડે છે જેની પહેલેથી જ સગાઈ થઈ ગયેલી હોય છે. આ પાત્રની તૈયારી માટે રણબીરે રોબર્ટો બેનિના ચાર્લી ચૅપ્લિન અને પોતાના દાદા રાજ કપૂરના અભિનયનો અભ્યાસ કર્યો હતો. આ ફિલ્મ સુપરહીટ રહી હતી, તેમજ ભારતીય બૉક્સ ઑફિસ પર ₹૧૦૦ કરોડથી વધુ કમાણી કરનારી રણબીરની પ્રથમ ફિલ્મ બની હતી. ફિલ્મને વિવેચકો તરફથી પણ સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો અને તેમના અભિનયની ખાસ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. આ ભૂમિકા માટે રણબીરે સતત બીજી વખત ફિલ્મફેર, સ્ક્રીન અને આઈફા પુરસ્કાર સમારોહમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતાનો પુરસ્કાર જીત્યો હતો.[૭]
૨૦૧૩માં રણબીરે દિગ્દર્શક અયાન મુખર્જી સાથે ફરી કામ કર્યું હતું. તેમની રોમેન્ટિક કોમેડી ફિલ્મ યે જવાની હૈ દીવાનીમાં તેમણે દીપિકા પદુકોણ, કલ્કી કોચલિન અને આદિત્ય રોય કપૂર સાથે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. ફિલ્મમાં રણબીરે કબીર ‘બન્ની’ થાપરનું પાત્ર ભજવ્યું હતું, જે પ્રતિબદ્ધતાથી દૂર રહેતો ફોટોગ્રાફર છે. રણબીરે આ પાત્રને પોતાના વ્યક્તિત્વના વિસ્તરણ સમાન ગણાવ્યું હતું.[૮]
યે જવાની હૈ દીવાની બૉક્સ ઑફિસ પર બ્લોકબસ્ટર રહી હતી[૯] અને ₹૨૯૫ કરોડની કમાણી સાથે તે ૨૦૧૩ની ત્રીજી સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ હતી અને સતત ત્રીજા વર્ષે રણબીરની ત્રીજી વ્યાવસાયિક સફળ ફિલ્મ બની હતી. આ ફિલ્મમાં તેમના અભિનય માટે તેમને ફિલ્મફેર પુરસ્કારમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેતાના પુરસ્કાર માટે વધુ એક વખત નામાંકન મળ્યું હતું. ફિલ્મની મોટી સફળતાએ રણબીરને બોલિવૂડના અગ્રણી સ્ટાર તરીકે વધુ મજબૂત સ્થાન અપાવ્યું હતું.
તે જ વર્ષે અભિનવ કશ્યપ દિગ્દર્શિત એક્શન-કોમેડી ફિલ્મ બેશરમ રણબીરની બીજી ફિલ્મ હતી. ફિલ્મમાં રણબીરે એક નાનકડા ચોરનું પાત્ર ભજવ્યું હતું, જ્યારે પલ્લવી શારદા તેમની સાથે મુખ્ય ભૂમિકામાં હતી. આ ફિલ્મમાં પ્રથમ વખત રણબીરના માતા-પિતા ઋષિ કપૂર અને નીતુ સિંહ તેમની સાથે પડદા પર જોવા મળ્યા હતા. તેમ છતાં ફિલ્મની નબળી વાર્તાને કારણે તેને વિવેચકો તરફથી ભારે નકારાત્મક પ્રતિસાદ મળ્યો હતો અને તે બૉક્સ ઑફિસ પર ફ્લૉપ સાબિત થઈ હતી.
સંદર્ભ
[ફેરફાર કરો]- ↑ Masand, Rajeev (1 October 2007). "બાળપણમાં હું પિતાથી ખૂબ ડરતો હતો". CNN-IBN. મૂળ માંથી 9 October 2013 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 9 September 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ) - ↑ Roy, Gitanjali (28 September 2012). "રણબીર કપૂર કોણ છે?". NDTV. મૂળ સંગ્રહિત માંથી 9 February 2013 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 9 September 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ) - ↑ Bamzai, Kaveree (11 June 2010). "રણબીર કપૂર: ધ નેચરલ". ઇન્ડિયા ટુડે. મૂળ સંગ્રહિત માંથી 1 September 2013 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 9 September 2026.
{{cite news}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ) - ↑ Kazmi, Nikhat (3 June 2010). "રાજનીતિ — ફિલ્મ સમીક્ષા". ધ ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા. મૂળ સંગ્રહિત માંથી 20 August 2012 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 9 September 2026.
{{cite news}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ) - ↑ Roy, Gitanjali (11 November 2009). "રાજનીતિ મારી પ્રથમ પરિપક્વ ભૂમિકા છે: રણબીર". ઇન્ડિયા ટુડે. મેળવેલ 9 September 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=and|date=(મદદ) - ↑ "રૉકસ્ટાર: અસરકારક ક્રેસેન્ડો જેટલી જ સંતોષકારક". ડીએનએ. 11 November 2011. મેળવેલ 9 September 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=and|date=(મદદ) - ↑ "રણબીર કપૂરે બરફી! સાથે ₹૧૦૦ કરોડની ક્લબમાં પ્રવેશ કર્યો". CNN-IBN. 3 October 2012. મૂળ માંથી 5 November 2012 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 11 September 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ) - ↑ Babar, Ayesha (31 May 2013). "પડદા પાછળ: રણબીર કપૂર સાથેની હૃદયસ્પર્શી મુલાકાત". ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યુન. મૂળ સંગ્રહિત માંથી 9 August 2013 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 11 September 2026.
{{cite news}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ) - ↑ "યે જવાની હૈ દીવાની રણબીર કપૂર અને દીપિકા પાદુકોણની સૌથી મોટી હિટ બની". ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ. 16 July 2013. મૂળ સંગ્રહિત માંથી 16 July 2013 પર સંગ્રહિત. મેળવેલ 11 September 2026.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=,|date=, and|archive-date=(મદદ)