સરગવો (વૃક્ષ)

*M. oleifera* pods, raw
આહારનું પોષણ મુલ્ય પ્રતિ 100 g (3.5 oz)
કાર્બોદિત પદાર્થો	8.53 g
ચરબી	0.20 g
નત્રલ (પ્રોટીન)	2.10 g
	એકમો; μg = માઇક્રોગ્રામ • mg = મિલિગ્રામ; IU = આંતરરાષ્ટ્રિય એકમો;
	ટકાવારી અમેરિકા‍ ‍(USA)ના સંદર્ભમાં પુખ્ત વયના વ્યક્તિ માટે ભલામણ પર આધારિત છે.

*Moringa oleifera* leaf, raw
આહારનું પોષણ મુલ્ય પ્રતિ 100 g (3.5 oz)
કાર્બોદિત પદાર્થો	8.28 g
ચરબી	1.40 g
નત્રલ (પ્રોટીન)	9.40 g
	એકમો; μg = માઇક્રોગ્રામ • mg = મિલિગ્રામ; IU = આંતરરાષ્ટ્રિય એકમો;
	ટકાવારી અમેરિકા‍ ‍(USA)ના સંદર્ભમાં પુખ્ત વયના વ્યક્તિ માટે ભલામણ પર આધારિત છે.

સરગવો એ મોરિંગેસી પરિવારનું ટૂંકો જીવનકાળ ધરાવતું, ઝડપથી વિકસતુ, દુષ્કાળ પ્રતિરોધક, ભારતીય મુળનું વૃક્ષ છે. ભારત ઉપરાંત આ વૃક્ષ દક્ષિણ અને દક્ષિણપૂર્વ એશિયા માં તેનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે. સામાન્ય નામોમાં મોરિંગા, ડ્રમસ્ટિક વૃક્ષ (લાંબા, પાતળા, ત્રિકોણાકાર બીજ-પોડ્સ-હોર્સરાડિશ વૃક્ષમાંથી) (મૂળના સ્વાદમાંથી, જે હોર્સરાડિશી અથવા માલુંગે (એશિયામાં દરિયાઇ અથવા દ્વીપસમૂહ વિસ્તારોમાં જાણીતું છે) જેવું લાગે છે.^[૧]

તેની નાની બીજ ધશીંગો અને પાંદડાઓ માટે વ્યાપકપણે ખેતી કરવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ શાકભાજી તરીકે અને પરંપરાગત હર્બલ દવા માટે થાય છે. તેનો ઉપયોગ પાણી શુદ્ધ કરવા માટે પણ થાય છે. ^[૨]

વર્ણન

સરગવો એ ઝડપથી વિકસતું, પાનખર પ્રકારનું એક વૃક્ષ છે જે ૧૦-૧૨ m (′ID૨] ft′ જેટલું ઉંચુ વધી શકે છે અને એના થડનો ઘેરાવાનો વ્યાસ ૪૬ સે. મી. (૧૮ ઇંચ) સુધી પહોંચી શકે છે. છાલ સફેદ-ભૂખરા રંગની હોય છે અને જાડા કોર્કથી ઘેરાયેલી હોય છે. અંકુરની છાલ જાંબલી અથવા લીલી-સફેદ, રુવાંટીવાળું હોય છે. વૃક્ષમાં ઢાળવાળી, નાજુક શાખાઓનો ખુલ્લો મુગટ હોય છે, અને પાંદડા ત્રિપિનના પાંદડાઓના પીંછાવાળા પર્ણસમૂહ બનાવે છે.

વાવેતરના પ્રથમ છ મહિનામાં ફૂલો શરૂ થાય છે. મોસમી રીતે ઠંડા પ્રદેશોમાં, વસંતઋતુના અંતમાં અને ઉનાળાની શરૂઆતમાં (એપ્રિલ અને જૂનની વચ્ચે ઉત્તર ગોળાર્ધ, ઓક્ટોબર અને ડિસેમ્બરની વચ્ચે દક્ષિણ ગોળાર્ધ) વર્ષમાં માત્ર એક જ વાર ફૂલો આવે છે. વધુ સતત મોસમી તાપમાનમાં અને સતત વરસાદ સાથે, ફૂલો બે વાર અથવા તો આખું વર્ષ પણ આવી શકે છે.^[૩]

વર્ગીકરણ

ફ્રેન્ચ વનસ્પતિશાસ્ત્રી ફ્રાન્કોઇસ એલેક્ઝાન્ડર પિયર ડી ગાર્સોલે આ પ્રજાતિને બાલાનસ માયરેપ્સિકા તરીકે વર્ણવી હતી, પરંતુ તેમના નામોને માન્ય તરીકે સ્વીકારવામાં આવતા નથી, કારણ કે તેમણે હંમેશા તેમના વર્ણન દ્વિપદી નામો આપ્યા નથી.

ફ્રેન્ચ પ્રકૃતિવાદી જીન-બાપ્ટિસ્ટ લામાર્ક ૧૭૮૫માં આ પ્રજાતિનું વર્ણન કર્યું હતું. આકારવિજ્ઞાન અને ડીએનએનું સંયુક્ત વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે એમ. ઓલિફેરા એમ. કોનકેનેન્સીસ સાથે સૌથી નજીકથી સંબંધિત છે અને આ બંનેના સામાન્ય પૂર્વજ એમ. પેરેગ્રીના<span typeof="mw:Entity" id="mwng"> </span> વંશમાંથી અલગ થયા છે.^[૪]

વ્યુત્પત્તિશાસ્ત્ર

સરગવા વૃક્ષની મોરિંગા જીનસનું નામ તમિલ શબ્દ મુરુંગાઇ પરથી આવ્યું છે, જેનો અર્થ થાય છે "ટ્વિસ્ટેડ પોડ", જે યુવાન ફળનો સંકેત આપે છે. ચોક્કસ નામ ઓલીફેર' લેટિન શબ્દો ઓલિયમ "તેલ" અને ફેર "સહન કરવું" પરથી ઉતરી આવ્યું છે.

આ છોડની ખેતી કરવામાં આવે છે તે પ્રદેશોમાં તેના અસંખ્ય સામાન્ય નામો છે, જેમાં અંગ્રેજીમાં વપરાતા ડ્રમસ્ટિક વૃક્ષ, હોર્સરાડિશ વૃક્ષ અથવા ફક્ત મોરિંગા છે.^[૫]

પરિમાણ	જરૂરિયાત/શ્રેણી ^[૬]
આબોહવા	ઉષ્ણકટિબંધીય અથવા ઉપઉષ્ણકટિબંધીયમાં શ્રેષ્ઠ રીતે વધે છે
ઊંચાઈ	૦-૨,૦૦૦ મીટર (૬,૬૦૦ ફૂટ)
વરસાદ	250–3,000 mm (9.8–118.1 in)પાનના ઉત્પાદન માટે જરૂરી સિંચાઈ જો વરસાદ ૮૦૦ મીમી (૩૧ ઇંચ) થી ઓછો હોય
માટીનો પ્રકાર	દોમટ, રેતાળ અથવા રેતાળ દોમટ
માટી પીએચ	પીએચ ૫-૯

ગેલેરી

સરગવાના પર્ણસમુહનો ઉપરનો અને નિચેનો ભાગ
પૃખ્ત સરગવાની ડાળીઓ અને ફુલો
સરગવાના ફુલો
સરગવાની સુકી શીંગો ફોલેલી હાલતમા

↑ Serafico, M.E.; Perlas, L.A.; Magsadia, C.R.; et al. (2017). "Efficacy ofMalunggay(Moringa oleifera) leaves in improving the iron and vitamins A and B status of Filipino schoolchildren". Acta Horticulturae (1158): 293–302. doi:10.17660/actahortic.2017.1158.33. ISSN 0567-7572.
↑ Kalibbala, Herbert Mpagi (2012). Removal of natural organic matter and control of trihalomethanes formation in water treatment. Stockholm: Architecture and the Built Environment, KTH Royal Institute of Technology. ISBN 9789175013237. OCLC 939795543.
↑ Parotta, John A. (1993). "Moringa oleifera Lam. Reseda, horseradish tree. Moringaceae. Horseradish tree family" (PDF). USDA Forest Service, International Institute of Tropical Forestry. મેળવેલ 2013-11-20. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (મદદ)
↑ Olson, Mark E. (2002). "Combining Data from DNA Sequences and Morphology for a Phylogeny of Moringaceae (Brassicales)" (PDF). Systematic Botany. 27 (1): 55–73.
↑ "Moringa oleifera", Germplasm Resources Information Network (GRIN) (Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA)), https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=24597, retrieved 11 December 2017
↑ Radovich, Ted (2011). "Farm and Forestry Production and Marketing Profile for Moringa (revised February 2011)" (PDF). In: Specialty Crops for Pacific Island Agroforestry.

[Sera-1] Serafico, M.E.; Perlas, L.A.; Magsadia, C.R.; et al. (2017). "Efficacy ofMalunggay(Moringa oleifera) leaves in improving the iron and vitamins A and B status of Filipino schoolchildren". Acta Horticulturae (1158): 293–302. doi:10.17660/actahortic.2017.1158.33. ISSN 0567-7572.

[2] Kalibbala, Herbert Mpagi (2012). Removal of natural organic matter and control of trihalomethanes formation in water treatment. Stockholm: Architecture and the Built Environment, KTH Royal Institute of Technology. ISBN 9789175013237. OCLC 939795543.

[parotta-3] Parotta, John A. (1993). "Moringa oleifera Lam. Reseda, horseradish tree. Moringaceae. Horseradish tree family" (PDF). USDA Forest Service, International Institute of Tropical Forestry. મેળવેલ 2013-11-20. {{cite web}}: Check date values in: |access-date= (મદદ)

[4] Olson, Mark E. (2002). "Combining Data from DNA Sequences and Morphology for a Phylogeny of Moringaceae (Brassicales)" (PDF). Systematic Botany. 27 (1): 55–73.

[GRIN-5] "Moringa oleifera", Germplasm Resources Information Network (GRIN) (Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA)), https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?id=24597, retrieved 11 December 2017

[ted-6] Radovich, Ted (2011). "Farm and Forestry Production and Marketing Profile for Moringa (revised February 2011)" (PDF). In: Specialty Crops for Pacific Island Agroforestry.

[૧]

[૨]

[૩]

[૪]

[૫]

[૬]