હાડી રાણી
| હાડી રાણી | |
|---|---|
| હાડી રાણી[૩] | |
| જન્મ | સહલ કંવર |
| જીવનસાથી | રતન સિંહ ચુડાવત |
| વંશ | હાડા ચૌહાણ (જન્મથી) ચુડાવત સિસોદિયા (લગ્નથી) |
| પિતા | સંગ્રામસિંહ હાડા |
| ધર્મ | હિન્દુ |
| પ્રખ્યાત કાર્ય | પોતાના પતિને યુદ્ધમાં જવા માટે પ્રેરિત કરવા માટે પોતાનું બલિદાન આપ્યું.[૪] |
હાડી રાણી સહલ કંવર[૫][૬] રાજસ્થાનની એક રાણી હતી.[૭] તે હાડા ચૌહાણ રાજપૂત સંગ્રામસિંહની પુત્રી હતી અને તેના લગ્ન મેવાડના સલુમ્બરના ચુડાવત સરદાર રતન સિંહ સાથે થયા હતા. હાડી રાણીને પોતાના પતિને યુદ્ધમાં જવા માટે પ્રેરિત કરવા માટે પોતાનું બલિદાન આપ્યું હતું.[૪]
દંતકથા અનુસાર, જ્યારે મેવાડના રાજસિંહ પહેલા (૧૬૫૩-૧૬૮૦) એ રતનસિંહને અજમેરના મુઘલ ગવર્નર સુબા સામે બળવામાં જોડાવા માટે બોલાવ્યા, ત્યારે સેનાપતિ રતનસિંહના લગ્ન થયાને હજુ થોડા જ દિવસો પસાર થયા હતા. તેણે તેની પત્ની હાડી રાણી પાસે યુદ્ધભૂમિ પર લઈ જવા માટે એક સ્મૃતિચિહ્ન માંગ્યું. મેવાડ માટે તેની ફરજ બજાવવામાં તેણીની અવરોધરૂપ છે એમ વિચારીને, તેણીએ તેનું માથું ધડથી અલગ કરી નાખ્યું અને તેણીની અંતિમ સૂચના મુજબ એક નોકરે તેને કપડાથી ઢાંકી, થાળીમાં મૂક્યું, અને તેના પતિને ભેટ તરીકે મોકલાવ્યું. વ્યથિત છતાં ગર્વથી ભરેલા સેનાપતિએ આ સ્મૃતિચિહ્નના વાળથી તેને પોતાના ગળામાં બાંધી દીધું અને તેમનો બળવો સમાપ્ત થયા પછી, તે ઘૂંટણિયે પડી ગયો અને પોતાની ગરદન કાપી નાખી, કારણ કે તેની જીવવાની ઇચ્છા જતી રહી હતી.[૮][૯][૧૦]
વિરાસત
[ફેરફાર કરો]
આજે પણ, રાજસ્થાનમાં લોકો તેમની પૂજા કરે છે અને લોકગાયકો તથા કથાકારો તેમના શૌર્ય, બહાદુરી, હિંમત વિશે ગીતોમાં તેમની કથા કહે છે. તે રાજસ્થાનમાં વિવિધ વાર્તાઓ, કવિતાઓ અને ગીતોની પ્રેરણા પણ છે અને તેમની વાર્તા રાજસ્થાનના અભ્યાસક્રમનો ભાગ છે. હાડી રાની કી બાઓરી એ ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યના ટોંક જિલ્લાના ટોડરાઈસિંહ શહેરમાં સ્થિત એક વાવ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તે ૧૭મી સદીમાં બનાવવામાં આવી હતી.[૧૧] રાજસ્થાન પોલીસે 'હાડી રાની મહિલા બટાલિયન' નામની એક મહિલા બટાલિયનની રચના કરી છે.[૧૨]
સંદર્ભ
[ફેરફાર કરો]- ↑ Gold, Ann Grodzins (1994). "Gender, Violence and Power". In Kumar, Nita (સંપાદક). Women as Subjects: South Asian Histories. University of Virginia Press. p. 35. ISBN 978-0-81391-522-7.
- ↑ Gold, Ann Grodzins (1994). "Gender, Violence and Power". In Kumar, Nita (સંપાદક). Women as Subjects: South Asian Histories. University of Virginia Press. p. 35. ISBN 978-0-81391-522-7.
- ↑ Gold, Ann Grodzins (1994). "Gender, Violence and Power". In Kumar, Nita (સંપાદક). Women as Subjects: South Asian Histories. University of Virginia Press. p. 35. ISBN 978-0-81391-522-7.
- 1 2 Saccidānandan (2001). Indian Poetry: Modernism and After : a Seminar. Sahitya Akademi. p. 118. ISBN 978-81-260-1092-9.
- ↑ "हाड़ी रानी सहल कंवर". Matrubharti (હિન્દીમાં). મેળવેલ 2024-02-09.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(મદદ) - ↑ "शादी के दूसरे दिन ही इस हिंदू रानी ने अपना सिर काट पति के पास क्यों भिजवाया?". navbharattimes.indiatimes.com (હિન્દીમાં). મેળવેલ 2024-02-09.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(મદદ) - ↑ Gold, Ann Grodzins (1994). "Gender, Violence and Power". In Kumar, Nita (સંપાદક). Women as Subjects: South Asian Histories. University of Virginia Press. p. 35. ISBN 978-0-81391-522-7.
- ↑ Harlan, Lindsey (2003). The Goddesses' Henchmen: Gender in Indian Hero Worship (અંગ્રેજીમાં). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515426-9.
- ↑ DUBE, DINA NATH (2017-09-15). Folk Tales of Rajasthan (અંગ્રેજીમાં). Publications Division Ministry of Information & Broadcasting. ISBN 978-81-230-2563-6.
{{cite book}}: Check date values in:|date=(મદદ) - ↑ The Mewar Conspiracy: An Epic Saga of How the Rajputs Defeated Aurangzeb | A true historical account of an epic love story that led to a war (અંગ્રેજીમાં). Sristhi Publishers & Distributors. 2024-11-06. ISBN 978-93-6411-159-1.
{{cite book}}: Check date values in:|date=(મદદ) - ↑ "Hadi Rani ki Baori". Pink City. 3 August 2016.
{{cite web}}: Check date values in:|date=(મદદ) - ↑ "The Rajput Kshatrani story of Rajasthan". Patrika. 7 September 2017.
{{cite web}}: Check date values in:|date=(મદદ)