કડી

વિકિપીડિયાથી
આના પર જાવ: ભ્રમણ, શોધો
Kadi (કડી)
—  શહેર  —
Kadi (કડી)નુ
ગુજરાત અને ભારતમાં સ્થાન
અક્ષાંશ-રેખાંશ ૨૩°૧૮′૦૩″N ૭૨°૧૯′૫૬″E / ૨૩.૩૦૦૮૮°N ૭૨.૩૩૨૧૮°E / 23.30088; 72.33218
દેશ ભારત
રાજ્ય ગુજરાત
જિલ્લો મહેસાણા
વસ્તી ૫૬,૨૪૧ (૨૦૦૧)
અધિકૃત ભાષા(ઓ) ગુજરાતી,હિંદી[૧]
સમય ક્ષેત્ર આઇએસટી (+૦૫:૩૦)
વિસ્તાર

• ઉંચાઇ


• ૫૬ મીટર (૧૮૪ ફુ)

જાળસ્થળ mehsanadp.gujarat.gov.in/Mehasana/taluka/kadi/index.htm

કડી ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું એક નગર છે, જેનું મુખ્ય મથક પણ છે. કડીમાં મેલડી માતાનુ મંદિર આવેલું છે, કડીમાં મલ્હારરાવ નામક રાજાએ રાજ કર્યુ હતું. કડીને સોનાની દડી પણ કહેવામાં આવે છે.

કડી ૨૩°૧૧′N ૭૨°૧૨′E / ૨૩.૧૮°N ૭૨.૨°E / 23.18; 72.2.[૧] પર સ્થિત થયેલ છે તે ૫૬ મીટર (૧૮૩ ફીટ) ની સરેરાશ ઉંચાઈ ધરાવે છે. કડીની વસ્તી આશરે ૫૬,૨૪૦ (૨૦૦૧) છે.

તાલુકાની સામાન્ય માહિતી[ફેરફાર કરો]

કડી તાલુકાની સામાન્ય માહિતી નીચે પ્રમાણે છે..[૨]

  • ભૌગોલીક સ્થાન : ૨૩.૧૮ અક્ષાંશ, ૭૨.૨ રેખાંશ.
  • હવામાન : સામાન્ય
  • ગામડાંની કુલ સંખ્યા : ૧૨૦
  • તાલુકાની વસ્તી : કુલ - ૨૬૦૯૩૪, પુરુષો - ૧૩૫૭૨૩, સ્ત્રીઓ - ૧૨૫૨૧૧
  • અક્ષરજ્ઞાન : સરેરાશ - ૬૫.૮ ટકા, પુરુષો - ૭૮.૫૫ ટકા, સ્ત્રીઓ - ૫૨.૦૨ ટકા
  • પાક : બાજરી, જુવાર, કપાસ, ઘઉં, રાયડો, ઘોડાજીરૂ
  • પાલતુ પ્રાણીઓ : ગાય, ભેંસ, ઉંટ, ગધેડા, બકરા
  • ખનીજો : ખનીજતેલ, પેટ્રોલીયમ વાયુઓ
  • રેલમાર્ગ : ૧૫ કિ.મી.
  • રસ્તાઓ : રાજય ધોરીમાર્ગો , પંચાયત માર્ગો

ઇતિહાસ અને માન્યતાઓ/દંતકથાઓ[ફેરફાર કરો]

કડી પ્રાંત સલ્તનતકાળથી “કિલ્લેકડી” તરીકે અસ્‍તિત્વમાં હતો. ગાયકવાડોએ તેમનું રાજય વડોદરામાં સ્થાપ્યુ ત્યારે ઉત્તર ગુજરાતમાં વહીવટ માટે રાજધાનીની પસંદગી પાટણ ઉપર ઉતારી. આ સ્થળ તેમને દૂર પડતુ હતુ, તેથી તેઓએ ઉત્તર પ્રાંતના પ્રાચીન શહેર કડીને વડુ મથક બનાવ્યુ હતું.

યવતેશ્વર મહાદેવનું મંદિર[ફેરફાર કરો]

યવતેશ્વર મહાદેવ મંદિર આશરે ૮૦૦ વર્ષ કરતા પણ વધારે જુનું હોવાની માન્યતા છે. આ મંદિરની રચના બાબતે એક ક્થા પ્રચલિત છે.

મહારાજા ખ઼ંડેરાવ શિવજીની પુજા સિવાય પાણી ગ્રહણ કરતા ન હ્તા. અલદેસણ પાસે આવેલા દુધેશ્વર મહાદેવે તેઓ નિત્ય઼ પુજા કરવા જતા. અમરેલી પ્રાન્ત જયારે ગાય઼કવાડના તાબા હેઠડ હતો ત્યારે અમરેલીથી આવતા રાત્રે અધારુ થઇ ગયુ અને શિવજીની પુજા નિયમ પ્રમાણે ન થઇ શકી, છતાં પુજા માટે ગાય઼કવાડ અલદેસણ આવી પહોચ્યા. અહી ગયા પછી કડીમા શિવમંદિર બાંધવાનો તેમણે સકલ્પ કર્યો. રાત્રે શિવજીએ સ્વપ્નમા આવીને કહ્યું કે "દુધેશ્વર મહાદેવથી પૂર્વ તરફ઼ પહોંચજે. ત્યાંથી તને શિવલીંગ મળશે." બીજા દિવસે ખ઼ડેરાવ મહારાજાએ રસાલા સાથે પૂર્વ તરફ વિજાપુરના રસ્તે પ્રયાણ કર઼યુ આગળ જ્તા વિજાપુર નજીકથી કુદરતી રચનાવાળુ શિવલીંગ જવના ખેતરમાથી મળી આવ્યુ. જવને સંસ્કૃતમા યવ કહે છે. તેથી યવ ઉપરથી આ મહાદેવનુ નામ યવતેશ્વર પડયુ.

મેલડી માતા મંદિર[ફેરફાર કરો]

રાજા મલ્હારરાવના મહેલના સાતમા માળે મેલડી માતાનું મંદિર આવેલું છે. આ મંદિરની સ્થાપના બાબતે એક કથા પ્રચલીત છે. કડી અને તેની આજુ બાજુના ગામડાંમાં અંધશ્રદ્ધાનો ખૂબ વ્યાપ હતો ત્યારે કેટલાક અસામાજિક તત્વો મેલડી માતાના ભૂવા બનીને લોકોને છેતરીને તેમની પાસે રહેલું ધન પડાવતા હતા. પ્રજાના આ રંજાડ સામે નકલી ભૂવાઓને પકડવા માટે રાજાએ માણમાં તુંબડાં ઉગાડાવ્યા. જ્યારે તુંબડાં મોટા થયાં ત્યારે માણ મંગાવીને રાજાએ બધા ભૂવાઓને પકડીને મહેલ પર ભેગા કર્યા અને નકલી ભૂવાઓને પકડવા માણ ન તુટે તે રીતે તુંબડું બહાર કાઢવાનો આદેશ કર્યો. આ કામ ન કરી શક્તા રાજા બધા ભૂવાઓને કોરડાં મરાવી કોટડીમાં પુરવા લાગ્યો જેમાં કેટલાંક સાચાં ભક્તોને પણ સજા થવા લાગી. અચાનક એક દુબળી પાતળી વાઘરણ ધૂણતી ધૂણતી મહેલમાં પ્રવેશી. તેના હાકોટાથી આખો મહેલ ધ્રુજવા લાગ્યો અને જોત જોતામાં જ તેણે એક ઝાટકે માણમાંથી તુંબડું બહાર કાઢી નાખ્યું. માતાજીનો આ પરચો જોઈને રાજા માતાજીના ચરણોમાં ઢળી પડ્યો અને મહેલના સૌથી ઊંચા સ્થાને માતાજીની સ્થાપના કરી.

રાજાની ન્યાયપ્રીયતા[ફેરફાર કરો]

રાજા મલ્હારરાવ તેની પ્રજાવત્સલ ભાવના અને ન્યાયપ્રીયતા માટે પ્રસિદ્ધ હતો. એક વાયકા પ્રમાણે, રાજ્યમાં એક ભરવાડ અને તેની પત્ની દૂધમાં પાણી ઉમેરતા પકડાઇ ગયા. તેમના આ દુષ્કર્મની જાણ થતા જ પોતાની પ્રજા સાથે છેતરપીંડી કરવા બદલ રાજાએ બન્નેને જીવતા ચણી દેવાની સજા કરી હતી કે જેથી અન્ય કોઇ વ્યક્તિ આ પ્રકારનો ગુનો ન કરે. આજે પણ જ્યાં આ દંપતિને સજા કરવામાં આવી હતી તે જગ્યાના અવશેષો યથાવત છે.

પુરાતત્વ અને અન્ય ચિત્ર ગેલેરી[ફેરફાર કરો]

કડી તાલુકામાં આવેલાં ગામો[ફેરફાર કરો]

કડી તાલુકાના ગામ અને તાલુકાનું ભૌગોલીક સ્થાન
  1. અચરાસણ
  2. અડુદરા
  3. અણખોલ
  4. અલદેસણ
  5. અલુસણા
  6. અંબાવપુરા
  7. આગોલ
  8. આદરજ
  9. આનંદપુરા
  10. આલમપુર
  11. આંબલિયારા
  12. ઇશ્વરપુરા
  13. ઈન્દ્રાડ
  14. ઈરાણા
  15. ઉંટવા
  16. કડી
  17. કણજરી
  18. કરજીસણ
  19. કરણનગર
  20. કરસનપુરા
  1. કલ્યાણપુરા
  2. કાસવા
  3. કુંદાલ
  4. કૈયલ
  5. કોરડા
  6. કોલાડ
  7. ખંડેરાવપુરા
  8. ખાવડ
  9. ખાંડમોરવા
  10. ખેરપુર
  11. ગણેશપુરા
  12. ગલોદરા
  13. ગોવિંદપુરા
  14. ઘુઘલા
  15. ઘુમાસણ
  16. ચડાસણા
  17. ચલાસણ
  18. ચંદ્રાસણ
  19. ચારોલ
  20. ચાંદરડા
  1. છાલેસરા
  2. જમિયતપુરા
  3. જાદવપુરા
  4. જાસલપુર
  5. જેતપુરા
  6. જેસંગપુરા
  7. ઝાલોદા
  8. ઝુલાસણ
  9. ટાંકીયા
  10. ડાંગરવા
  11. ડેલ્લા
  12. થાડોદ
  13. થોલ
  14. દરાણ
  15. દરાણ મોરવા
  16. દિગડી
  17. દુધઇ
  18. દેવસણા
  19. ધનાલી
  20. ધાંધલપુર
  1. ધોરીયા
  2. ધોળાસણ
  3. નગારાસણ
  4. નદાણ
  5. નરસિંહપુરા
  6. નવાપુરા
  7. નંદાસણ
  8. નાડોલીયા
  9. નાનપુરાસોનવાડ
  10. નાની કડી
  11. નારણપુરા
  12. નારોલા
  13. પલ્લી
  14. પંથોડા
  15. પિરોજપુર
  16. ફતેહપુરા
  17. ફુલેત્રા
  18. બાબજીપુરા
  19. બાલાસર
  20. બાવલુ
  1. બુડાસણ
  2. બોરીસણા
  3. ભટાસણ
  4. ભાલઠી ધરમપુર
  5. મણીપુર
  6. મથાસુર
  7. મહારાજપુરા
  8. મેઢા
  9. મેરડા
  10. મોકાસણ
  11. મોયણ
  12. યશવંતપુરા
  13. રંગપુરડા
  14. રાજપુર
  15. રોઝાપુરી
  16. લક્ષ્મણપુરા
  17. લક્ષ્મીપુરા
  18. લક્ષ્મીપુરા
  19. લુણાસણ
  20. લ્હોર
  1. વડવી
  2. વડુ
  3. વણસોલ
  4. વમાજ
  5. વરખાડીયા
  6. વલાવડી
  7. વાઘરોડા
  8. વિડજ
  9. વિનાયકપુરા
  10. વિસતપુરા
  11. વિસાલપુર
  12. વેકરા
  13. શિયાપુરા
  14. સરસાવ
  15. સાદરા
  16. સુજાતપુરા
  17. સુરાજ
  18. સેડફા
  19. સેદારડી
  20. સેન્દ્રાણા
  21. હરીપુરા

ભૌગોલિક સ્થાન



મહેસાણા જિલ્લાના તાલુકા અને જિલ્લાનું ભૌગોલીક સ્થાન
  1. ઊંઝા
  2. કડી
  3. ખેરાલુ
  4. બેચરાજી
  5. મહેસાણા
  6. વડનગર
  7. વિજાપુર
  8. વિસનગર
  9. સતલાસણા

ભૌગોલિક સ્થાન

ગુજરાતમાં સ્થાન
Gujarat Mahesana district.png


બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]

સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]