વાઇમેક્સ (WiMAX)
વાઇમેક્સ (અંગ્રેજ઼ી:Y-Max, WiMax) એક દૂરસંચાર ની પધ્ધતિ છે. આ અદ્યતન ટેકનીકના માધ્યમ વડે એક કોમ્પ્યુટર, અન્ય બીજા કોમ્પ્યુટર સાથે તારના જોડાણ નહોવા છતાં વાઇમેક્સની સહાયતા વડે સંપર્ક સ્થાપિત કરી શકશે. તે મુલભુત રિતે માહીતી ને હવામા જુદી-જુદી રીતે પ્રસારણ કરે છે. આ પધ્ધતિ દ્વારા હાલ મા ૪૦ મેગાબિટ/સે સુધી ની મહતમ ઝડપ કોઇ પણ જાતના વાયર કનેકશન વગર શકય છે. આ પધ્ધતિ એ મુલભુત રિતે [૧] પર આધાર રાખેછે. વર્તમાન સમયમાં ઘણા બધા દેશો આ અદ્યતન ટેકનીકનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.
WiMAX, એટ્લે Worldwide Interoperability for Microwave Access, તે એક દૂર સંચાર ની પધ્ધતિ છે.
અત્યારે ઉપ્લબ્ધ 2જી અને 3જી ફોન ની સહાયતાથી આપ આ સુવિધાનો લાભ ઉઠાવી શકશો નહી. કી આવશ્યકતા હોગી, જો વાઈમૈક્સ સંગત હો વાઈમૈક્સ ઇંટરનેટ ઔર સેલ્યૂલર દોનોં નેટવર્ક પર કામ કરતા હૈ જેની ગતિ/ઝડપ ૨ એમબીપીએસ(મેગા બીટ્સ પ્રતિ સેકન્ડ) હોય છે અને જે દસ કિ.મી. સુધી સમાન રહે છે. જેની રેંજ(તર્ંગ લ્ંબાઇ) વાઈ-ફાઈ ની સાપેક્ષ મા વધારે હોય છે. જહાં લૈપટૉપ કે લિએ ઇસકી સીમા ૫ સે ૧૫ કિ.મી. હોગી, તો વહીં ફિક્સડ કંપ્યૂટર સ્ટેશનોં મેં ૫૦ કિ.મી. હોગી
વાઈમૈક્સ પર ૧૯૯૦ કે દૌરાન કઈ કંપનિયોં મસલન એટીએંડટી, નોકિયા ઔર વેરીજોન કે ઇંજીનિયરોં ને કામ કરના શુરૂ કિયા હૈ સભી કપંનિયાં ઐસી તકનીક બનાના ચાહતી થીં, જિસકી રેંજ કઈ કિ.મી. કી હો ઇંટેલ કૉર્પોરેશન ને ઇસ વિચાર કો પકડ઼ા ઔર વાઈ-ફાઈ સે ઉન્નત ઇસ તકનીક કો ૨૦૦૨ મેં અસ્તિત્વ મેં લાયા ગયા વાઈ-ફાઈ કી રેંજ જહાં કુછ મીટર તક હોતી હૈ, તો વહીં વાઈમૈક્સ લંબી દૂરી તક કી ક્ષમતા વાલી પ્રણાલી હૈ ઇસકી સહાયતા સે બડ઼ે ક્ષેત્ર કો કમ ટાવરોં કી સહાયતા સે કવર કિયા જા સકતા હૈ દસ કિ.મી. કી દૂરી તક વાઇમેક્સ કી સ્પીડ સમાન રહતી હૈ ઇસકી ડાઉનલોડ ક્ષમતા ૨૦ એમબીપીએસ હૈ ઇસમેં ઇંટરનેટ પર જીપીએસ, ગેમિંગ ઔર ડાઉનલોડ કી સુવિધા મૌજૂદ હૈ યહ વાયરલૈસ કવરેજ કી ક્ષમતા કો દસ સે તીસ ગુના તક બઢ઼ા દેતા હૈ ઇસ સેવા હેતુ સ્પેક્ટ્રમ મેં આવૃત્તિ બૈણ્ડવિડ્થ કી સરકાર ને નીલામી કી હૈ[૨] તયહ સેવા ભારત સંચાર નિગમ લિમિટેડ ને ભારત મેં સર્વપ્રથમ જયપુર સે આરંભ કી હૈ [૩] યહાં વાઈ-મૈક્સ તકનીક કે જરિએ ટેલીફોન કી જગહ છોટા એંટીના લગાયા જાએગા, જો ટાવર સે સંપર્ક મેં રહેગા સે મેં 25 કિમી દાયરે મેં ઇંટરનેટ ચલ સકેગા ઇસકે બાદ મુંબઈ મેં યહ સેવા આરંભ કરને કે લિએ કઈ ભારતીય દૂરસંચાર કંપનિયાં પ્રયાસરત હૈં ઇનમેં ટાટા કમ્યુનિકેશંસ અગ્રણી હૈ [૪]