વાદળ

વિકિપીડિયાથી
આના પર જાવ: ભ્રમણ, શોધો
વાદળ

વાદળ હવા માં તરતાં પાણી ના રેણુ કે બરફના કણો નો સમુહ છે. વૈજ્ઞાનીક ભાષામાં વાદળ હવા અને પાણી કે બરફ નું કલીલ દ્રાવણ છે. વાદળો નો અભ્યાસ મોસમ વિજ્ઞાન અંતર્ગત કરવા માં આવે છે. જ્યારે હવા ઠંડી પડવાથી કે પછી વધુ પડતા ભેજના કારણે સંતૃપ્ત થઇ જાય છે ત્યારે બાષ્પ હવામાં મૌજુદ કણો ઉપર જામી ફરીથી પ્રવાહી સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. અને જો તાપમાન વધુ પડતુ ઠંડુ હોયતો પાણીનું ટીપું બરફ કણમાં ફેરવાય છે. શરૂઆત ના કણ કે ટીપાં ના કદ અત્યંત સુક્ષમ હોય છે. સાનુકુળ પરીસ્થિતીમાં હવામાં મૌજુદ બાષ્પ આવા ટીપાંઓ પર ઠંડી પડી તેમનુ કદ વધારી સકે છે. તે ઉપરાંત બે ટીપાંઓ એકબીજામાં વિલિનીકરણથી પણ તેમનું કદ વધી સકે છે. જ્યારે ટીપાંઓ નુ કદ પર્યાપ્ત માત્રામાં વધી જાય છે ત્યારે આ ટીપાં વરસાદ સ્વરૂપ વરસે છે.

વાતાવરણમાં સંવંહન (convection)ની પ્રક્રિયા દરમ્યાન રૂના ઢગ જેવા વાદળ બને છે જેને અંગ્રેજીમાં ક્યુમ્યુલસ વાદળ કહેવાય છે. આકાશમાં થરની જેમ છવાઇ જાતા વાદળા સ્ટ્રેસ્સ તરીકે અને બહુ ઉંચે આકાશમાં બનતા તાંતણા જેવા વાદળ સિરસ્ તરીકે ઓળખાય છે.

મોટાભાગના વાદળો પૃથ્વીના ક્ષોભમંડળમાં નિર્માણ પામે છે. ક્યારેક સમતાપમંડળ કે mesosphereમાં પણ વાદળા જોવા મળી જાય છે. પૃથ્વી સિવાય સુર્યમંડળના અન્ય ગ્રહો અને ચંદ્રો પર પણ વાદળ જોવા મળે છે. તેમના વિશિષ્ટ તાપમાન અને વાતાવરણીય વાયુઓના કારણે ત્યાં મિથેન, એમોનિયા અને સલ્ફ્યુરીક એસિડના વાદળ બને છે.

વાદળના પ્રકારો[ફેરફાર કરો]

  • સીરસ વાદળ : ઉચ્ચ આકાશ ના સફેદ વાદળ
  • મોનસૂન વાદળ