બ્રહ્મગુપ્ત

વિકિપીડિયાથી
આના પર જાવ: ભ્રમણ, શોધો

જીવન અને કાર્ય[ફેરફાર કરો]

બ્રહ્મગુપ્તનો જન્મ ૫૯૮ ઇ.પૂ.માં રાજસ્થાન રાજ્યના ભિનમાલ શહેરમાં થયો હતો. તેણે તેનું મોટાભાગનું જીવન ભિનમાલ (જે ત્યારે ભિલ્લમાલા તરીકે ઓળખાતું) એ શહેરમાં જ, હર્ષ સામ્રાજ્યમાં રાજા વ્યાધ્રમુખના સમયમાં વિતાવ્યું હતું. પરીણામે બ્રહ્મગુપ્તને ભિલ્લમાલાચાર્ય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ ઉજ્જૈનની વેધશાળાના વડા તરીકે પણ રહ્યા હતા, અને તે દરમ્યાન તેમણે ગણિત અને ખગોળશાસ્ત્ર પર ચાર પૂસ્તકો પણ લખ્યાં હતાં : કદમકલા(૬૨૪ માં), બ્ર્હ્મસ્ફૂટસિધ્ધાંત (૬૨૮ માં), ખંડઅખંડ્યકા (૬૬૫ માં) અને દુરકેન્દ્ર (૬૭૨ માં).બ્ર્હ્મસ્ફૂટસિધ્ધાંત તેમનું ઘણું જ પ્રસિધ્ધ પુસ્તક છે. મશહુર ઇતિહાસકાર અલ-બરૂનીએ તેના પુસ્તક તારીક-અલ-હિન્દમાં નોંધ્યા મુજબ, ખલીફા અલ-મા`મુનના ભારત ખાતેનો રાજદુત એક પુસ્તક બગદાદ ખાતે લાવ્યા હતા, જેનું અરબી ભાષામાં સિંદહિંદ નામે ભાષાંતર કરવામાં આવેલ. મનાય છે કે આ પુસ્તક બ્રહ્મગુપ્તનું બ્ર્હ્મસ્ફૂટસિધ્ધાંત હતું.