શુક્ર (ગ્રહ)

વિકિપીડિયાથી
આના પર જાવ: ભ્રમણ, શોધો
શુક્ર The Venusian symbol, a circle with a small equal-armed cross beneath it
Venus in approximately true-color, a nearly uniform pale cream, although the image has been processed to bring out details.[૧] The planet's disk is about three-quarters illuminated. Almost no variation or detail can be seen in the clouds.
Venus in true-color. The surface is obscured by a thick blanket of clouds.
Designations
ઉચ્ચારણ Listeni/ˈvnəs/
Adjective Venusian or (rarely) Cytherean, Venerean
Orbital characteristics[૪]
Epoch J2000
Aphelion
  • 108,939,000 km
  • 0.728 213 AU
Perihelion
  • 107,477,000 km
  • 0.718 440 AU
ગૌણ મુખ્ય અક્ષ
  • 108,208,000 km
  • 0.723 327 AU
ઉત્કેન્દ્રતા 0.006 756
પરિભ્રમણ સમય
પરિભ્રમણ કાળ 583.92 days[૨]
પરિભ્રમણ વેગ 35.02 km/s
વિસંગતતા 50.115°
ઢોળાવ
Longitude of ascending node 76.678°
Argument of perihelion 55.186°
ગ્રહો None
Physical characteristics
સરેરાશ ત્રિજ્યા
  • 6,051.8 ± 1.0 km[૫]
  • 0.949 9 Earths
સપાટ 0[૫]
સપાટીનું ક્ષેત્રફળ
  • 4.60×૧૦8 km2
  • 0.902 Earths
કદ
  • 9.28×૧૦11 km3
  • 0.866 Earths
દળ
  • 4.868 5×૧૦24 kg
  • 0.815 Earths
સરેરાશ ઘનતા 5.243 g/cm3
Equatorial surface gravity
Escape velocity 10.36 km/s
Sidereal rotation period −243.018 5 day (Retrograde)
વિષુવવૃતીય ભ્રમણગતિ ૬.૫૨ કિમી/ક (૧.૮૧ મી/સે)
ધરીનો વળાંક 177.3°[૨]
ઉત્તર ધ્રુવ જમણી બાજુ ચઢાવ
  • 18 h 11 min 2 s
  • 272.76°[૬]
ઉત્તર ધ્રુવ તરફ ઝોક 67.16°
Albedo
Surface temp. min mean max
Kelvin 735 K[૨][૧૧][૧૨]
Celsius 462 °C
Apparent magnitude
Angular diameter 9.7"–66.0"[૨]
Atmosphere
Surface pressure 93 bar (9.3 MPa)
Composition

શુક્ર સૂર્યમંડળ નો દ્વીતીય ગ્રહ છે. સામાન્ય રીતે રાત્રીના આકાશનો આ સૌથી તેજસ્વી ગ્રહ છે. શુક્ર પૃથ્વીનો ભગીની ગ્રહ ગણાય છે.

શોધખોળ[ફેરફાર કરો]

પ્રારંભિક પ્રયાસ[ફેરફાર કરો]

શુક્ર, તેમજ અન્ય કોઇ પણ ગ્રહ માટે, પ્રથમ રોબોટિક અવકાશયાન મિશન, 12 ફેબ્રુઆરી 1961 માં વિનેરા 1 યાન ના પ્રક્ષેપણ સાથે શરૂ થયો. તે સોવિયેત વિનેરા કાર્યક્રમ હેઠળ પ્રથમ વાહન હતું. વિનેરા 1 મિશને સાતમે દિવસે સંપર્ક ગુમાવી દિધો, ત્યારે તે પૃથ્વી થી 20 કરોડ કિમી ની દૂરી ઉપર હતો.[૧૩]

શુક્ર્ માટે સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા નો શોધખોડ પણ પ્રક્ષેપણ સ્થળ પર મેરિનર 1 અવકાશયાન ને ગુમાવવા સાથે ખરાબ પરિસ્થિતિ માં શરૂ થયો. 14 ડિસેમ્બર 1962 ના તેમના 109-દિવસીય કક્ષીય સ્થળાંતર સાથે જ તે શુક્ર ની ધરતી થી 34,883 કિમી ઉપર થી પસાર થવા વારો દુનિયા નો પ્રથમ સફળ આંતરગ્રહીય મિશન બની ગયો. આ ના માઈક્રોવેવ અને ઇન્ફ્રારેડ રેડિયોમીટર થી ખબર પડી કે શુક્ર ના સૌથી ઉપરી વાદળ શાંત હતા જ્યારે પૂર્વ ના પૃથ્વી-આધારિત માપનો એ શુક્ર ની સપાટી ના તાપમાન ને ખૂબ ગરમ (425 સેંટીગ્રેડ) હોવાની પુષ્ટિ કરી છે, [૧૪] અને આના સાથે આ આશા પણ સમાપ્ત થઇ ગઇ કે આ ગ્રહ ભૂમિ-આધારિત જીવન નુ ઠેકાણું હોઇ શકે છે. મેરિનર 2 એ શુક્ર ના દડ અને ખગોળીય અંતર ને વધુ સારી રીતે મેળવ્યો, પર તે ચુંબકીય ક્ષેત્ર અથવા કિરણોત્સર્ગ પટ્ટો શોધવા માટે અસમર્થ હતું. [૧૫]

વાતાવરણીય પ્રવેશ[ફેરફાર કરો]

પાયનિયર વીનસ મલ્ટીપ્રોબ

સોવિયત વિનેરા 3 યાન, 1 માર્ચ 1966 માં શુક્ર ઉપર ઉતરતા વખતે દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઇ ગયો. વાયુમંડળ મા પ્રવેશ કરનાર અને કોઇ પણ બીજા ગ્રહ ની સપાટી થી ટકરાવવા વારી આ પ્રથમ માનવ-નિર્મિત વસ્તુ હતી. ભલે આની સંચાર પદ્ધતિ નિષ્ફળ થઇ ગઇ પણ એના પહેલા તે તમામ પ્રકાર ની ગ્રહીય માહિતી વહન કરવા માટે સક્ષમ હતું. [૧૬]

સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]

  1. Lakdawalla, Emily (21 September 2009), Venus Looks More Boring than You Think It Does, Planetary Society Blog (retrieved 4 December 2011)
  2. ૨.૦ ૨.૧ ૨.૨ ૨.૩ Williams, David R. (15 April 2005). "Venus Fact Sheet". NASA. Retrieved 2007-10-12. 
  3. "The MeanPlane (Invariable plane) of the Solar System passing through the barycenter". 3 April 2009. Retrieved 2009-04-10.  (produced with Solex 10 written by Aldo Vitagliano; see also Invariable plane)
  4. Yeomans, Donald K. "HORIZONS System". JPL Horizons On-Line Ephemeris System. —At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: ગુ" and "Center: Sun".
  5. ૫.૦ ૫.૧ doi: 10.1007/s10569-007-9072-y
    This citation will be automatically completed in the next few minutes. You can jump the queue or expand by hand
  6. "Report on the IAU/IAG Working Group on cartographic coordinates and rotational elements of the planets and satellites". International Astronomical Union. 2000. Retrieved 2007-04-12. 
  7. ૭.૦ ૭.૧ Mallama, A.; Wang, D.; Howard, R.A. (2006). "Venus phase function and forward scattering from H2SO4". Icarus 182 (1): 10–22. Bibcode 2006Icar..182...10M . doi:10.1016/j.icarus.2005.12.014 .
  8. Mallama, A. (2011). "Planetary magnitudes". Sky and Telescope 121 (1): 51–56.
  9. "HORIZONS Web-Interface for Venus (Major Body=299)". JPL Horizons On-Line Ephemeris System. 2006-Feb-27 (GEOPHYSICAL DATA). Retrieved 2010-11-28.  (Using JPL Horizons you can see that on 2013-Dec-08 Venus will have an apmag of −4.89)
  10. Espenak, Fred (1996). "Venus: Twelve year planetary ephemeris, 1995–2006". NASA Reference Publication 1349. NASA/Goddard Space Flight Center. Retrieved 2006-06-20. 
  11. "Venus: Facts & Figures". NASA. Retrieved 2007-04-12. 
  12. "Space Topics: Compare the Planets: Mercury, Venus, Earth, The Moon, and Mars". Planetary Society. Retrieved 2007-04-12. 
  13. Mitchell, Don (2003). "Inventing The Interplanetary Probe". The Soviet Exploration of Venus. Retrieved 2007-12-27. 
  14. Mayer, McCullough, and Sloanaker; McCullough; Sloanaker (January 1958). "Observations of Venus at 3.15-cm Wave Length". Astrophysical Journal (The Astrophysical Journal) 127: 1. Bibcode 1958ApJ...127....1M . doi:10.1086/146433 .
  15. Jet Propulsion Laboratory (1962) (PDF). Mariner-Venus 1962 Final Project Report. SP-59. NASA. http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19660005413_1966005413.pdf.
  16. Mitchell, Don (2003). "Plumbing the Atmosphere of Venus". The Soviet Exploration of Venus. Retrieved 2007-12-27.