રૂખડો (વનસ્પતિ)

રૂખડો
સુરત પ્રાણીસંગ્રહાલય ખાતે રૂખડાનું વૃક્ષ
વૈજ્ઞાનિક વર્ગીકરણ
Kingdom:	Plantae
(unranked):	Rosids
Order:	Malvales
Family:	Malvaceae
Subfamily:	Bombacoideae
Genus:	''Adansonia'' L.
Species
See Species section

રૂખડો અથવા ગોરખ આમલી અથવા ચોર આમલો તરીકે ઓળખાતું એક વૃક્ષ છે, જે આફ્રિકા અને મડાગાસ્કરનું મૂળવતની ગણાય છે. આશરે ૫૦૦ વર્ષ પહેલાંના સમયમાં આરબ વેપારીઓ દ્વારા આ વૃક્ષ ભારતીય ઉપખંડમાં લાવવામાં આવ્યું એમ માનવામાં આવે છે. ૨૦૦૦ વર્ષ જેટલું આયુષ્ય ધરાવતા આ ઝાડનું થડ ખૂબજ જાડું હોય છે. ફૂલ સફેદ અને મોટાં હોય છે. ફળ ભૂખરા-બદામી રંગનાં નાની તુંબડી જેવાં હોય છે. તેનું થડ લિસ્સું હોવાને કારણે તેના પર શિકારી પ્રાણીઓ સહેલાઈથી ચડી શકતાં નથી, આને લીધે આ વૃક્ષની બખોલમાં ઘણાં પક્ષીઓ માળો બનાવતાં હોય છે. આ વૃક્ષની છાલમાં કાપ મૂકતાં તેમાંથી ગુંદર ઝરે છે, જે પાલતુ જનાવરોના શરીર પરના ઘા મટાડવા ઉપયોગી છે.