સમાનાર્થી શબ્દો

વિકિપીડિયામાંથી
દિશાશોધન પર જાઓ શોધ પર જાઓ

સમાનાર્થી શબ્દો એક એવા શબ્દસમૂહ છે જે બે કે વધુ શબ્દો નો અર્થ સમાન જેવો થાય છે. સમાનાર્થી શબ્દો નો અર્થ ભલે એક જેવો થતો હોય પણ તેનો ઉપિયોગ વાક્ય માં અલગ સ્થાને થાય છે. સમાનાર્થી અને વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો ગુજરાતી ભાષા વ્યાકરણ ના મહત્વના અંગ છે. તમે ગુજરાતી વાક્યમાં સમાન અર્થ વાળા શબ્દો ને એક બીજાની જગ્યા એ અદ્દલ બદલી કરી શકો છો. તે વાક્ય માં શબ્દો બદલાયા હોવા છતાં અર્થ માં બદલાવ થતો નથી, આવા શબ્દો ને આપણે સમાનાર્થી  શબ્દો તરીકે ઓળખીયે છીએ.

સામાન્ય રીતે સમાનાર્થી શબ્દો વાક્ય માં એકબીજા ની જગ્યાએ વપરાતા હોય છે અને અર્થ માં કોઈ ફેરફાર થતો નથી. સમાનર્થી શબ્દો ના ઉપીયોગ થી તમે કોઈ પણ લખાણ ને વધુ સ્પષ્ટ અને આકર્ષક બનાવી શકો છો. ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો કોઈ પણ વાક્ય માં "આકાશ" શબ્દ વપરાયેલો છે, હવે વાક્ય માં તે શબ્દ ની જગ્યા સમાનાર્થી શબ્દ નો ઉપીયોગ કરવા માં આવે તો ત્યાં તમે "ગગન" કે "આભ" જેવા શબ્દો નો ઉપીયોગ કરી શકો છો. આ વાક્ય ના શબ્દો માં બદલાવ જરૂર થયો છે, પણ વાક્ય ના અર્થ માં કોઈ બદલાવ થયો નથી.     

ઉપયોગ[ફેરફાર કરો]

વિવિધ શબ્દો જે અર્થમાં સમાન હોય છે તે સામાન્ય રીતે એક કારણ માટે જરૂર અલગ પડે છે, જેમકે લાંબી અને વિસ્તૃત એ સમાન અર્થ ધરાવતા ગુજરાતી સમાનાર્થી શબ્દો છે. ઉદાહરણ માટે એક વાક્ય બનાવીએ "આપણા હાથ લાંબા હોય છે" હવે આ જગ્યા એ તમે વાક્ય માં "લાંબા" ના સ્થાને તેનો સમાનઅર્થી શબ્દ "વિસ્તૃત" મૂકી શકતા નથી. જયારે પેહલા ઉદાહરણ માં તમે "આકાશ" ના સ્થાને "આભ" નો ઉપીયોગ કરી શકતા હતા. નીચે તમને થોડા સમાનાર્થી શબ્દો ની એક સૂચિ આપવામાં આવેલ છે, તે ઉદાહરણ શબ્દો દ્વારા તમે આ વિષય વધુ સમજી શકશો.    

સમાનાર્થી શબ્દો ની યાદી
મૂળ શબ્દ સમાન અર્થ ધરાવતા શબ્દો
આકાશ ગગન, આભ, આભલુ, આસમાન, વ્યોમ
કુદરતી પ્રાકૃતિક, સહજ, સ્વાભાવિક
દીવો દીપ, દીપક, શમા, દીવડો, પ્રદીપ
કૃષ્ણ કનૈયો, શ્યામ, ગોપાલ, ગિરધર, વાસુદેવ, કેશવ, માધવ
અતિશય અતીવ્ર, અત્યંત, અમયાંદા, અધિક
ઘોડો અશ્વ, હય, વાજી, ઘોટક, સૈધવ, તુરગ, ગાંધર્વ
અલંકાર આભૂષણ, ઘરેણું, દાગિના
જગત જગ, દુનિયા, વિશ્વ, લોક, ભુવન, સંસાર
ચંદ્ર ચંદ્રમા, ઈન્દુ, સુધાકર, શશી, મયંક, હિમાંશુ
કપાળ ભાલ, લલાટ, અલીક
જંગલ અરણ્ય, કાનન, વન, વિપિન, અટવિ
ક્રોધ રોષ, ગુસ્સો, કોપ, અમર્ષ
કિનારો કાંઠો, તટ, ચોવારો, આરો, તીર્થ
ઈશ્વર પ્રભુ, હરિ, પરમેશ્વર, પરમાત્મા, ઈશ
દરિયો સાગર, સમુદ્ર, રત્નાકર, ઉદધિ, જલધિ
અનાદર અવજ્ઞા, તુચ્છકાર, ધિક્કાર, તિરસ્કાર, અવહેલના, પરિભવ, પરાભવ
ઈનામ પારિતોષિક, પુરસ્કાર
અગ્નિ અનલ, આગ, દેવતા, પાવક, હુતાશન

ઉપર તમે થોડા સમાનાર્થી શબ્દો જોયા, હવે તમે જ્યારે આ શબ્દો દ્વારા વાક્ય બનાવવા નો પ્રયાસ કરશો તો ઘણા સમાનઅર્થી શબ્દો થી વાક્ય બનશે અને ઘણા શબ્દો ની તમે વાક્ય બનાવશો જે બંધબેસતું નહિ લાગે.

સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]

  1. Cardona, George; Suthar, Babu (2003), "Gujarati", in Cardona, George; Jain, Dhanesh (eds.), The Indo-Aryan Languages, Routledge, ISBN 978-0-415-77294-5.
  2. Dwyer, Rachel (1995), Teach Yourself Gujarati, London: Hodder and Stoughton, archived from the original on 2008-01-02 .

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]