તાલુકા વિકાસ અધિકારી

તાલુકા વિકાસ અધિકારી અથવા ટી.ડી.ઓ. (Taluka Development Officer) તાલુકા પંચાયતના વર્ગ-૨ની કક્ષાના સરકારી અધિકારી છે. તેઓએ પંચાયતને લગતા વિકાસના કાર્યો કરવાના હોય છે.

તેમના ઉપરી અધિકારી જિલ્લા વિકાસ અધિકારી (District Development Officer) હોય છે. ટી.ડી.ઓ. સરકાર નિયુક્ત વર્ગ ૨ ગેઝેટેડ ઓફીસર હોવાથી તેઓને ચેમ્બર, જીપ/કાર, ડ્રાઇવર, પટાવાળા અને સ્ટાફ ક્વાર્ટરની સુવિધા મેળવે છે. તાલુકા પંચાયતમાં કાર્યરત મદદનીશ તાલુકા વિકાસ અધિકારી, વિસ્તરણ અધિકારીઓ, સંકલિત ગ્રામ વિકાસ (IRD) ની કામગીરી, ગ્રામ પંચાયત મંત્રીઓ, બાંધકામના અધિક મદદનીશ ઇજનેર (AAE), તાલુકાની પંચાયત હસ્તકની સ્કૂલોના આચાર્યો, શિક્ષકો, પટાવાળા, સિનિયર ક્લાર્ક, જુનિયર ક્લાર્ક વગેરે તમામ વહીવટી અને ટેકનિકલ સ્ટાફ તેઓના તાબા નીચે હોય છે.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓની ચૂંટણીમાં લોક પ્રતિનિધિ તરીકે ચુંટાયેલા તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખ તાલુકા વિકાસ અધિકારીના સલાહકાર તરીકે વર્તે છે. ટી.ડી.ઓ.ની નિયુક્તિ રાજ્ય સરકારના પ્રતિનિધી તરીકે હોય છે. પ્રમુખ તાલુકા પંચાયતના બંધારણીય વડા છે. તેમની ફરજોમાં તાલુકા ઉપપ્રમુખ મદદ કરે છે. પંચાયતની મિટીંગ/સભા તેઓના અધ્યક્ષ સ્થાને યોજાતી હોય છે. જેમાં ટી.ડી.ઓ. સભાનું સંચાલન (સચિવ તરીકે) કરે છે.

ટી.ડી.ઓ. જિલ્લા પંચાયત ના વહીવટી નિયંત્રણ નીચે પોતાની ફરજો બજાવે છે.તાલુકા પ્રમુખ અને કારોબારી સમિતિ, શિક્ષણ સમિતિ જેવી લોક પ્રતિનિધિઓ, વાલી સમિતિમાં થતા ઠરાવો, સૂચવાતા કામો અને તાલુકા પંચાયતની સાધારણ સભામાં થતા ઠરાવો ઉપરાંત સરકારી જી. આર./જિલ્લા પંચાયતના આદેશોનું અમલીકરણ ટી.ડી.ઓ.એ કરાવવાનું હોય છે. ટી.ડી.ઓ. પાસે પોતાની હેઠળના તમામ કર્મચારીઓ ની શિસ્ત વિષયક સતાઓ અને મર્યાદિત નાણાકીય સત્તાઓ ધરાવે છે. તાલુકા સંકલનમાં ટી.ડી.ઓ. સભ્ય સચિવ હોય છે. ટી.ડી.ઓ.નું સ્થાન તાલુકાના વહીવટમાં મામલતદાર પછી બીજા સ્થાને હોય છે. જોકે ટી.ડી.ઓ. ની કામગીરી તાલુકાના વિકાસ અને પંચાયતિ કાર્ય પૂરતી જ મર્યાદિત હોય છે. તાલુકામાં મામલતદારની કામગીરી અત્યંત વિશાળ હોય છે. ટી.ડી.ઓ.ના ઉપરી અધિકારી જિલ્લા વિકાસ અધિકારી હોય છે. ટી.ડી.ઓ. તાલુકા પંચાયતના વહીવટી વડા હોય છે. ટી.ડી.ઓ. પાસે પોતાની હેઠળના તમામ કર્મચારીઓ ની શિસ્ત વિષયક સત્તાઓ છે. તેઓ તાબાના કર્મચારીઓ વિસ્તરણ અધિકારીઓ, મદદનીશ ટીડીઓ, અધિક મદદનીશ ઇજનેર, સંકલિત ગ્રામ વિકાસ ના કર્મચારીઓ, સિનિયર/જુનિયર ક્લાર્ક, પટાવાળા, ગ્રામ સેવકોના વાર્ષિક ખાનગી અહેવાલો (એન્યુઅલ સી.આર.) ભરે છે. ગામડાઓ ના સરપંચો/ઉપસરપંચો/ગ્રામ પંચાયત મંત્રીઓની તાલુકા પંચાયત સબંધિત રહેલી કામગીરીઓ ઉપર નિયંત્રણ અને દેખરેખ રાખે છે.

તાલુકા સંકલન સમિતિ કે જેમા મામલતદાર અધ્યક્ષ હોય છે તેમા ટી.ડી.ઓ. સભ્ય સચિવ હોય છે. તેઓને વર્ગ ૨ ગેઝેટેડ કક્ષાએથી પ્રમોશન ડેપ્યુટી ડિસ્ટ્રીક્ટ ડેવલોપમેન્ટ ઓફિસર (નાયબ જિલ્લા વિકાસ અધિકારી અર્થાત ડેપ્યુટી ડી.ડી.ઓ.) તરીકે વર્ગ ૧ ગેઝેટેડ સંવર્ગમાં મળી શકે છે. ત્યાર પછી તેઓ હોદ્દાના ક્રમમાં પ્રમોશન મેળવીને નાયબ વિકાસ કમિશનર અને તેનાથી આગલ અધિક વિકાસ કમિશનરના હોદા સુધી બઢતી મેળવી શકે છે.