મુહુર્ત
હિન્દૂ ધર્મમાં મુહુર્ત એક સમય માપન એકમ છે. વર્તમાન ગુજરાતી ભાષામાં આ શબ્દને કોઈ પણ કાર્ય શરૂ કરવા માટેની શુભ ઘડી કહેવાય છે.
એક મુહુર્ત બરાબર બે ઘડી અથવા આશરે ૪૮ મિનિટ થાય છે.
અમૃત/જીવ મુહુર્ત અને બ્રહ્મ મુહુર્ત ખૂબ જ શ્રેષ્ઠ ગણાય છે ; બ્રહ્મા મુહુર્ત સૂર્યોદય થી પચ્ચીસ નાડીઓ પૂર્વે, એટલે કે, આશરે બે કલાક પહેલાં હોય છે. આ સમયને યોગ સાધના અને ધ્યાન માટે શ્રેષ્ઠ કહેવામાં આવેલ છે.
મુહુર્તનાં નામ
[ફેરફાર કરો]| ક્રમ | સમય | નામ | મુહુર્ત |
|---|---|---|---|
| ૧ | ૦૬:૦૦ - ૦૬:૪૮ | RUDRA | રુદ્ર |
| ૨ | ૦૬:૪૮ - ૦૭:૩૬ | AHI | આહિ |
| ૩ | ૦૭:૩૬ - ૦૮:૨૪ | MITRA | મિત્ર |
| ૪ | ૦૮:૨૪ - ૦૯:૧૨ | PITRU | પિતૃ |
| ૫ | ૦૯:૧૨ - ૧૦:૦૦ | VASU | વસુ |
| ૬ | ૧૦:૦૦ - ૧૦:૪૮ | VARA | વારાહ |
| ૭ | ૧૦:૪૮ - ૧૧:૩૬ | VISVADEVA | વિશ્વદેવા |
| ૮ | ૧૧:૩૬ - ૧૨:૨૪ | VIDHI | વિધિ |
| ૯ | ૧૨:૨૪ - ૧૩:૧૨ | SATAMUKHI | સતમુખી |
| ૧૦ | ૧૩:૧૨ - ૧૪:૦૦ | PURUHUTA | પુરુહુત |
| ૧૧ | ૧૪:૦૦ - ૧૪:૪૮ | VAHINI | વાહિની |
| ૧૨ | ૧૪:૪૮ - ૧૫:૩૬ | NAKTANCARA | નક્તનકરા |
| ૧૩ | ૧૫:૩૬ - ૧૬:૨૪ | VARUNA | વરુણ |
| ૧૪ | ૧૬:૨૪ - ૧૭:૧૨ | ARYAMA | અર્યમા |
| ૧૫ | ૧૭:૧૨ - ૧૮:૦૦ | BHAGA | ભગ |
| ૧૬ | ૧૮:૦૦ - ૧૮:૪૮ | GIRISHA | ગિરીશ |
| ૧૭ | ૧૮:૪૮ - ૧૯:૩૬ | AJAPAD | અજપાદ |
| ૧૮ | ૧૯:૩૬ - ૨૦:૨૪ | AHIRBUDHNYA | અહિરબુધન્ય |
| ૧૯ | ૨૦:૨૪ - ૨૧:૧૨ | PUSA | પુષ્ય |
| ૨૦ | ૨૧:૧૨ - ૨૨:૦૦ | ASWINI | અશ્વિની |
| ૨૧ | ૨૨:૦૦ - ૨૨:૪૮ | YAMA | યમ |
| ૨૨ | ૨૨:૪૮ - ૨૩:૩૬ | AGNI | અગ્નિ |
| ૨૩ | ૨૩:૩૬ - ૨૪:૨૪ | VIDHATR | વિધાત્ર |
| ૨૪ | ૨૪:૨૪ - ૦૧:૧૨ | KANDA | કણ્ડ |
| ૨૫ | ૦૧:૧૨ - ૦૨:૦૦ | ADITI | અદિતિ |
| ૨૬ | ૦૨:૦૦ - ૦૨:૪૮ | JIVA/AMRITA | જીવ/અમૃત |
| ૨૭ | ૦૨:૪૮ - ૦૩:૩૬ | VISNU | વિષ્ણુ |
| ૨૮ | ૦૩:૩૬ - ૦૪:૨૪ | YUMIGADYUTI | યુમિગદ્યુતિ |
| ૨૯ | ૦૪:૨૪ - ૦૫:૧૨ | BRAHMA | બ્રહ્મ |
| ૩૦ | ૦૫:૧૨ - ૦૬:૦૦ | SAMUDRAM | સમુદ્રમ |
સંદર્ભો
[ફેરફાર કરો]- Dictionary of Hindu Lore and Legend (ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dallapiccola
- कार्य सफ़लता में मुहूर्त का योगदान સંગ્રહિત ૨૦૦૮-૦૬-૦૭ ના રોજ વેબેક મશિન
બાહ્ય કડીઓ
[ફેરફાર કરો]- વૈદિક સમય યાત્રા, વિનય મંગળ દ્વારા વિસ્તૃત સાર સંગ્રહિત ૨૦૦૮-૦૫-૨૭ ના રોજ વેબેક મશિન
- આજનું મુહુર્ત