આંબાઝરી તળાવ

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
આંબાઝરી તળાવ
આંબાઝરી તળાવ અન્ય દૃશ્ય

આંબાઝરી તળાવ ભારત દેશના મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં આવેલ નાગપુર શહેરમાં પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલ છે. નાગપુર શહેરની આસપાસ આવેલ ૧૧ તળાવો પૈકીનું આ એક તળાવ છે. નાગપુર પાસેથી વહેતી નાગ નદીનું આ તળાવ ઉદ્ગમસ્થાન છે.

આ તળાવનું અગાઉ નામ 'બિંબાઝરી' હતું. નાગપુરના ગોંડ રાજાના શાસન દરમિયાન આ તળાવનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ માટે નાગપુર પાસેના લાવા ગામ પાસેના મહાદગડના ડુંગરથી ઉત્પત્તિ થતી નાગ નદી પર બંધ બાંધવામાં આવ્યો હતો. ઉત્તર ભારતથી નાગપુર આ કામ માટે આવેલા 'કોહળી' સમાજના લોકોએ આ તળાવનું નિર્માણ કર્યું છે. ભોંસલે રાજવંશના શાસનકાળમાં આ તળાવમાં સુધારાઓ કરવામાં આવેલ છે. પછી ૧૮૬૯ના વર્ષમાં પડેલ દુકાળ દરમિયાન આ તળાવના બાંધકામમાં ઘણા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. આ તળાવની ઊંચાઈ ૧૭ ફૂટ થી વધારીને તેની ક્ષમતા ત્રણ ગણી વિસ્તારવામાં આવી હતી. સને ૧૮૭૦ના વર્ષમાં નાગપુર નગરપાલિકા બની હતી. તેણે પ્રાથમિક કાર્ય તરીકે,  આ શહેરમાં આ તળાવમાંથી ઘરેઘરે પાણી પુરવઠા માટે નળયોજના અમલમાં મૂકી હતી[૧]. સને ૧૮૭૦ મધ્યે ભોસલે શાસન સમયમાં, માટીનો બંધ બાંધવામાં આવ્યો હતો., આ કૃત્રિમ તળાવમાંથી સરદારો અને અધિકારી વર્ગને રસોઈ બનાવવાના પાણીનો પૂરવઠો નળ દ્વારા પહોંચાડવા માટે સગવડ કરી હતી. આ તળાવમાં ડૂબેલ જમીનમાં આંબાના ઝાડ હતાં, તેથી આંબાઝરી નામ પડ્યું એમ કહેવાય છે. આ તળાવમાંથી લગભગ 30 વર્ષ નાગપુર શહેરમાં પાણી પુરવઠો પૂરો કરાતો હતો. આ સમય પછી હાલમાં પ્રદૂષિત થવાને કારણે પાણી પીવાયોગ્ય રહ્યું નહીં. ત્યારબાદ આ શહેરની વસ્તીમાં વધારો થવાને કારણે અને અન્ય જળ સ્ત્રોત ઉપલબ્ધ કારણે આ તળાવ પાસેથી પાણી પુરવઠો બંધ કરવામાં આવ્યો. જો કે, અહીંથી નજીકના હિંગણા ઔદ્યોગિક વિસ્તારને આ તળાવમાંથી પાણી હજુ પણ પૂરી પાડવામાં આવે છે.

આ તળાવ પાસે એક ઉદ્યાન છે. તેનું નામ આંબાઝરી બગીચા છે. આ ઉદ્યાનમાં વિવિધ પ્રકારના વૃક્ષો છે. પહેલાં બગીચામાં તળાવમાં બોટિંગ માટેની સગવડ હતી. આ ઉદ્યાન આશરે ૧૮ એકર જેટલી જગ્યામાં ફેલાયેલ છે.[૨]

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]