જોડિયા પાવા

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
જોડિયા પાવા
વર્ગીકરણ વીણા વાદ્ય
સંગીતકારો
ઉસ્તાદ ખામિસો ખાન, ઉસ્તાદ મિસરી ખાન જમાલી અને અકબર ખામિસો ખાન, ગુરમીત બાવા
તુંબા અને જોડિયા પાવા

જોડિયા પાવા ગુજરાતી, પંજાબી, સિંધી, રાજસ્થાની અને બલોચ લોક સંગીતકારો વડે વગાડાતું લાકડાનું વાંસળી જેવું વાદ્ય છે.[૧] તે મટ્ટિયાન, જોરહી, પાવા જોરહી, દો નાલી, દોનાલ, ગિરોહ, સતારા અથવા નાગોઝે તરીકે પણ ઓળખાય છે.[૨] તે બે જોડેલી વાંસળીઓ ધરાવે છે, જેમાંથી એક સૂર માટે હોય છે. આ બંને વાંસળીઓ જોડેલી હોય છે અથવા હાથમાં તેને અલગથી પકડવામાં આવે છે. બંને વાંસળીઓ વગાડવા માટે હવાને સતત ફૂંકવી પડતી હોય છે.[૩] દરેક ધબકાર પર શ્વાસ લેતા તે હિંડોળામય ધ્વનિ પેદા કરે છે. જોડિયા પાવાની બંને વાંસળીઓ શરૂઆતમાં સમાન લંબાઇ ધરાવતી હતી પરંતુ સમય જતાં તેમાંથી એક ટૂંકી થઇ ગઇ. જોડિયા પાવાની એક વાંસળી પુરુષ અને ટૂંકી વાંસળી સ્ત્રી વાદ્ય કહેવાય છે. આ વાદ્ય વડે કોઇ પણ ધૂન રજૂ કરી શકાય છે.[૪]

તે પંજાબમાં પરંપરાગત અને લોકસંગીતમાં વપરાય છે અને પંજાબી ભાંગરા સંગીતમાં મહત્વનું વાદ્ય બન્યું છે. રાજસ્થાની અને બલોચ લોકસંગીતમાં તે મહત્વનું વાદ્ય છે. જોડિયા પાવાના જાણીતા સંગીતકારોમાં સિંધી સંગીતકારો ખામિસો ખાન, ઉસ્તાદ મિસરી ખાન જમાલી અને અકબર ખામિસો ખાનનો સમાવેશ થાય છે.[૫] ગુરમીત બાવા આ વાદ્યનો ઉપયોગ કરતા જાણીતા પંજાબી લોકકલાકાર છે.[૬][૭]

મુસા ગુલામજત[૮] અને નુરમામદ સોઢા[૯] જાણીતા ગુજરાતી જોડિયા પાવા સંગીતકારો છે.

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. "Indian Woodwind Instrument - Jodiya Pava". De Kulture (અંગ્રેજી માં). Retrieved ૧૩ જુલાઇ ૨૦૧૭. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  2. "Alghoza". Asian Music Circuit. Retrieved ૭ ડિસેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |access-date= (મદદ)
  3. Pande, p. 70
  4. Usman, Maryam (૨૬ ઓગસ્ટ ૨૦૧૩). "Instrumental Ecstasy concert: A retreat into the rhythms of Sindhi classical tunes". The Express Tribune. Retrieved ૭ ડિસેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)
  5. Peerzada, Salman (૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૪). "Cultural heritage and the French connection". Dawn. Retrieved ૭ ડિસેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)
  6. Kaur, Simmypreet (૧ ઓક્ટોબર ૨૦૧૧). "ਲੰਮੀ ਹੇਕ ਦੀ ਮਲਿਕਾ ਗੁਰਮੀਤ ਬਾਵਾ" [The queen of the long vocal note]. The Punjabi Tribune (Punjabi માં). Retrieved ૧૭ ઓક્ટોબર ૨૦૧૩. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  7. Majari, Surjit (૨૫ ડિસેમ્બર ૨૦૧૦). "ਰਵਾਇਤੀ ਗਾਇਕੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ" [Need to preserve traditional music.]. The Punjabi Tribune (Punjabi માં). Retrieved ૧૦ મે ૨૦૧૨. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  8. "લોક કલા | ગુજરાત રાજ્ય સંગીત નાટક અકાદમી : રમતગમત, યુવા અને સંસ્કૃતિ પ્રવૃત્તિઓ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર". sangeetnatak.gujarat.gov.in (અંગ્રેજી માં). Retrieved 2017-07-12. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  9. "માનકૂવા ગામે રવિવારે આર્ટ ફેસ્ટીવલ યોજાશે". દિવ્ય ભાસ્કર. ૧૪ ઓક્ટોબર ૨૦૧૬. Retrieved ૧૨ જુલાઇ ૨૦૧૭. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)
પુસ્તકો
  • Pande, Alka (૧૯૯૯). Folk Music & Musical Instruments of Punjab. Grantha Corporation. ISBN 818582262X. Check date values in: |year= (મદદ)

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]