શૂન્યાવકાશ
 |
શૂન્યાવકાશ એટલે એવી જગ્યા જ્યાં કોઈ ભૌતિક પદાર્થ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી. પૃથ્વી પર દરેક જગ્યાએ હવા અસ્તિત્વ ધરાવે છે, પરંતુ જે સ્થળ કે પાત્ર આપણને ખાલી લાગે છે, તે વાસ્તવમાં હવામાં ભરેલું હોય છે. જે જગ્યા કે પાત્રમાં હવા કે અન્ય કોઈપણ પદાર્થ હાજર ન હોય, તેને શૂન્યાવકાશ અથવા શૂન્ય અવકાશ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ભૌતિકશાસ્ત્રમાં, પૂર્ણ-શૂન્યાવકાશની પરિસ્થિતિમાં કેવા પરિણામો મળે છે તેની ચર્ચા કરવામાં આવે છે. ઇજનેરી અને એપ્લાયડ ફીઝિક્સમાં, એવો વિસ્તાર જ્યાં દબાણ વાતાવરણના દબાણથી નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હોય, તેને શૂન્યાવકાશ માનવામાં આવે છે.[૧]
લેબોરેટરીમાં સર્જાતા શૂન્યાવકાશની ગુણવત્તા તે પૂર્ણ-શૂન્યાવકાશથી કેટલી નજીક છે તેના આધારે નક્કી થાય છે. જો બાકીની પરિસ્થિતિઓ (જેમ કે તાપમાન, પાત્રનું કદ) સમાન રાખવામાં આવે, તો ઓછું દબાણ શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાવાળા શૂન્યાવકાશનું સૂચક હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઘરેલુ વેક્યુમ ક્લીનર દબાણને લગભગ ૨૦% સુધી ઘટાડે છે.[૨]
20મી સદીમાં વેક્યુમ ટ્યુબ અને ઇન્કેન્ડેસન્ટ લાઇટ બલ્બના વિકાસ સાથે ઉદ્યોગોમાં શૂન્યાવકાશનું મહત્વ વધ્યું. ત્યારબાદ, અનેક પ્રકારની શૂન્યાવકાશ સંબંધિત તકનીકો વિકસિત થઈ.[૩]
જુઓ પણ
[ફેરફાર કરો]સંદર્ભ
[ફેરફાર કરો]- ↑ Harris, Nigel S. (1989). Modern Vacuum Practice. McGraw-Hill. p. 3. ISBN 978-0-07-707099-1.
- ↑ "Vacuum". Wikipedia. મેળવેલ 2025-07-21.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(મદદ) - ↑ O'Hanlon, John F. (2003). A User's Guide to Vacuum Technology (3rd આવૃત્તિ). Wiley. ISBN 978-0-471-27052-2.
 | આ વિજ્ઞાન લેખ સ્ટબ છે. તમે તેને વિસ્તૃત કરીને વિકિપીડિયાને મદદ કરી શકો છો. |