પાઉલીનો અપવર્જનનો નિયમ

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search

Ambox content.png આ લેખ અધુરો છે અથવા તેની પર કામ ચાલું છે.

પાઉલીનો અપવર્જનનો નીયમ (English: Pauli exclusion principle) એ ક્વૉન્ટમ યંત્રશાસ્ત્રનો મહત્વનો નિયમ છે, આ નિયમ પ્રમાણે, 'એક જ ક્વૉન્ટમ-અવસ્થા (state)માં બે ઈલેક્ટ્રૉન અસ્તિત્વ ધરાવી શકે નહિ'. આ નિયમ ઑસ્ટ્રિયન ભૌતિકવિજ્ઞાની વુલ્ફગૅંગ પાઉલીએ શોધ્યો હતો, જેને માટે તેમને ૧૯૪૫ના વર્ષનુ નોબેલ પારિતોષિક એનાયત થયું હતું. . આ નિયમ પ્રમાણે, પરમાણુમાં કોઈ પણ બે ઈલેક્ટ્રૉનના બધા જ ક્વૉન્ટમ-અંક (number) - n, l, ml ane ms - એકસરખા હોઈ શકે નહિ. અર્થાત કોઈ પણ બે ઈલેક્ટ્રૉન એકસરખી ઊર્જા ધરાવી શકે નહિ. જોકે આ નિયમ દરેક ફર્મિયૉન કણોને લાગુ પડે છે.[૧]

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. ત્રિવેદી, ચંદ્રકાન્ત કે. (૧૯૯૯). ગુજરાતી વિશ્વકોશ. ૧૧. અમદાવાદ: ગુજરાત વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટ. p. ૧૧૯-૧૨૦.