હેણોતરો

હેણોતરો
હેણોતરો
સ્થાનિક નામ	હેણોતરો,ગશ,શિયાગશ
અંગ્રેજી નામ	CARACAL
વૈજ્ઞાનિક નામ	Felis caracal (Caracal caracal)
આયુષ્ય	૧૦ વર્ષ (અંદાજે)
લંબાઇ	૯૦ થી ૧૧૦ સેમી.(પુંછડી સાથે)
ઉંચાઇ	૪૦ થી ૪૫ સેમી.
વજન	૧૫ થી ૨૦ કિગ્રા.
સંવનનકાળ	વર્ષનાં કોઇપણ સમયે
ગર્ભકાળ	૭૫ થી ૭૯ દિવસ, ૨ થી ૪ બચ્ચા
પુખ્તતા	૧ વર્ષ
દેખાવ	રૂપાળું, મધ્યમ ઉંચાઇ, રંગ ભૂખરો તથા શિયાળથી થોડું ઉંચુ અને શરીરમાં આગળનો ભાગ ઉંચો હોય છે.
ખોરાક	સસલું,હરણ જેવાં નાના કદનાં પ્રાણીઓ તથા પક્ષીઓ.
વ્યાપ	કચ્છનાં નાના-મોટા રણમાં, બન્ની તથા નારાયણ સરોવર અભયારણ્યમાં.
રહેણાંક	શુષ્ક તથા અર્ધશુષ્ક વિસ્તારોમાં આવેલ ઝાંખરાં યુક્ત જંગલ તથા ઘાસીયો પ્રદેશ,રણ પ્રદેશ.
ઉપસ્થિતિ ના ચિન્હો	પગનાં નિશાન
નોંધ ગુજરાતના સસ્તન વન્ય પ્રાણીઓ. વન વિભાગ, ગુજરાત. p. ૭.

હેણોતરો એક મધ્યમ કદનું જંગલી બિલાડીના કુળનું પ્રાણી છે તથા તે આફ્રિકા, પશ્ચિમ એશિયા, મધ્ય એશિયા, અને ભારતીય ઉપખંડનું રહેવાસી છે. હેણોતરાનું શરીર ખડતલ, પગ લાંબા, ચહેરો ટૂંકો, કાન ઉભા અને લાંબા, પ્રમાણમાં ટૂંકી પૂંછડી અને લાંબા રાક્ષસી હોય છે. તે વર્ષમાં એક જ વાર પ્રજનન કરે છે. તેનાં બચ્ચાને નાનું હોય ત્યારે સહેલાઈથી તાલીમ આપી શકાય છે, આ રીતે તાલીમ અપાયેલ પ્રાણીઓનો શિકાર માટે ઉપયોગ થતો હતો.

ગુજરાતી લેખક ધ્રુવ ભટ્ટની નવલકથા "તિલોર"માં હેણોતરોનો રેખાચિત્ર સાથે ઉલ્લેખ કરેલ છે, જે ગુજરાતના કચ્છ જિલ્લામાં જોવા મળતા અલભ્ય પશુપક્ષી અને તેમનું રોજિંદા જીવનમાં મહત્વ આલેખે છે.