ગિજુભાઈ બધેકા

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
ગિજુભાઈ બધેકા
જન્મ ૧૫ નવેમ્બર,૧૮૮૫
ચિત્તળ, અમરેલી, ગુજરાત
મૃત્યુ ૨૩ જૂન,૧૯૩૯
મુંબઈ
હૂલામણું નામ મૂછાળી મા, વિનોદી, બાળકોના બેલી
વ્યવસાય વકીલાત, શિક્ષણ-કેળવણી
ભાષા ગુજરાતી
રાષ્ટ્રીયતા ભારતીય
શિક્ષણ મેટ્રીક
મુખ્ય પુરસ્કારો રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક ‍(૧૯૩૦‌)

ગિજુભાઈ બધેકા (૧૫ નવેમ્બર ૧૮૮૫ – ૨૩ જૂન ૧૯૩૯) શિક્ષણવિદ્ હતા, જેમણે ભારતમાં મોન્ટેસરી શિક્ષણની રજૂઆતમાં અગત્યનો ભાગ ભજવ્યો હતો.[૧] તેઓ "મૂછાળી મા" ના હૂલામણાં નામથી જાણીતા હતા. તેઓ શિક્ષણવિદ્ બન્યા પહેલાં હાઇકોર્ટમાં વકીલ હતા. ૧૯૨૩માં તેમના પુત્રના જન્મ પછી તેમણે બાળઉછેર અને શિક્ષણમાં રસ દાખવવાની શરૂઆત કરી. ૧૯૨૦ના દાયકામાં તેમણે બાલ મંદિરની સ્થાપના કરી હતી.[૨] તેમણે શિક્ષણના ક્ષેત્રના અનેક પુસ્તકો પ્રકાશિત કર્યા હતા, જેમાં દિવાસ્વપ્ન અત્યંત વખણાયું છે.[૨]

જીવન[ફેરફાર કરો]

તેમનો જન્મ સૌરાષ્ટ્રના અમરેલી જિલ્લાના ચિત્તળ ગામમાં થયો હતો. તેમનું જન્મનું નામ ગિરજાશંકર હતું. તેમનો ઉછેર ભાવનગરમાં થયો હતો. ૧૯૦૭માં તેઓ ધંધાર્થે પૂર્વ આફિક્રા અને પછી મુંબઈ ગયા હતા. ૨૩ જૂન ૧૯૩૯ના રોજ મુંબઈ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.

શિક્ષણક્ષેત્રે યોગદાન[ફેરફાર કરો]

૧૯૨૦ના દાયકામાં ગિજુભાઈએ બાલ મંદિરની સ્થાપના કરી. પછીથી, નાનાભાઈ ભટ્ટ, હરભાઈ ત્રિવેદી અને ગિજુભાઈએ ભાવનગરમાં શ્રી દક્ષિણામૂર્તિ વિનય મંદિર શાળાની સ્થાપના કરી હતી.[૩]

સર્જન[ફેરફાર કરો]

ગિજુભાઈએ ૨૦૦ જેટલાં પુસ્તકો લખ્યા હતા, જેમાં બાળસાહિત્યનો પણ સમાવેશ થાય છે.[૨]

  • શિક્ષણ - વાર્તાનું શાસ્ત્ર, માબાપ થવું આકરૂં છે, સ્વતંત્ર બાલશિક્ષણ, મોન્ટેસરી પધ્ધતિ, અક્ષરજ્ઞાન યોજના, માબાપ થવું આકરું છે, બાલ ક્રીડાંગણો, શિક્ષક હો તો, ઘરમાં બાળકે શું કરવું.
  • બાળસાહિત્ય - ઈસપનાં પાત્રો, કિશોર સાહિત્ય ( ૧-૬), બાલ સાહિત્ય માળા (૨૫ ગુચ્છો), બાલ સાહિત્ય વાટિકા (૨૮ પુસ્તિકા), જંગલ સમ્રાટ ટારઝનની અદ્ભૂત કથાઓ (૧-૧૦), બાલ સાહિત્ય માળા (૮૦ પુસ્તકો).
  • ચિંતન - પ્રાસંગિક મનન, શાંત પળોમાં.
  • દિવાસ્વપ્ન.

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. Goli (૩૦ મે ૨૦૧૦). "Gijubhai Badheka: An inspiring teacher though Montessori" (Web page). NGOpost.org. NGOpost.org. Retrieved ૩૦ માર્ચ ૨૦૧૨. 
  2. ૨.૦ ૨.૧ ૨.૨ Mamata Pandya. "Gijubhai on Education" (Web page). Learning Network Initiative. The Learning Network. Retrieved ૩૦ માર્ચ ૨૦૧૨. 
  3. "Welcome to Shree Dakshinamurti Vinay Mandir" (Web page). shreedakshinamurtivinaymandir.org. Shree Dakshinamurti Vinay Mandir. ૨૦૧૧. Retrieved ૩૦ માર્ચ ૨૦૧૨. 

બ્રાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]