ગુલાબદાસ બ્રોકર

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
ગુલાબદાસ બ્રોકર
જન્મની વિગત ૨૦ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૦૯
પોરબંદર, ગુજરાત, ભારત
મૃત્યુની વિગત ૧૦ જૂન, ૨૦૦૬;
પુના, મહારાષ્ટ્ર, ભારત
નાગરીકતા ભારતીય
અભ્યાસ બી.એ.
વ્યવસાય શેર દલાલ (મુંબઇ), લેખન
ખિતાબ ૧૯૬૮ - કુમાર ચંદ્રક, ૧૯૯૧ - પદ્મશ્રી, ૧૯૯૮ - રણજિતરામ સુવર્ણચંદ્રક, ૨૦૦૦ - નરસિંહ મહેતા પુરસ્કાર
જીવનસાથી સુમન ( લગ્ન - ૧૯૨૭, અવસાન - ૨૦૦૪)
માતા-પિતા માતા - વજકોરબાઇ; પિતા - હરજીવનદાસ

વાર્તાકાર, નાટ્યલેખક, પ્રવાસલેખક, વિવેચક, જીવનચરિત્રલેખક, સંપાદક એવી બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવતા ગુલાબદાસ બ્રોકર નો જન્મ પોરબંદરમાં થયો હતો. મુંબઈની ન્યુ ભરડા સ્કૂલમાંથી ૧૯૨૬માં મૅટ્રિક થયા બાદ ૧૯૩૦માં ઍલ્ફિન્સ્ટન કૉલેજમાંથી અંગ્રેજી-ગુજરાતી વિષયો સાથે બી.એ. કર્યું. આમ અભ્યાસ પુરો થતા તેઓ મુંબઈ શૅરબજારમાં બ્રોકર તરીકે જોડાયા. આ ગાળા દરમિયાન તેઓ દિલ્હીમાં ગુજરાતીના સલાહકાર મંડળમાં જોડાયા અને ૧૯૮૩થી તેની કારોબારીના સભ્ય રહ્યા. વળી પી.ઈ.એન.ના ફ્રાન્કફુર્ટ (જર્મની) અધિવેશનમાં ભારતના પ્રતિનિધિ તરીકે ગયા. ઉપરાંત ૧૯૬૨માં અમેરિકન સરકારના નિમંત્રણ થી સ્ટડી મિશન્સ ઇન્ટરનેશનલ માટે અમેરિકા ગયા. વળી ૧૯૬૩માં જર્મન સરકાર (પશ્ચિમ)ના નિમંત્રણથી ફરી ત્યાં ગયા. તેમની કૃતિઓ માટે તેમને ૧૯૬૮નો કુમારચંદ્રક મળ્યો અને ૧૯૭૪-૭૫ ના ગાળામાં તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના પ્રમુખ રહ્યા.

તેમના વાર્તાસંગ્રહો માં ‘લતા અને બીજી વાતો’ (૧૯૩૮), ‘વસુંધરા અને બીજી વાતો’ (૧૯૪૧), ‘ઊભી વાટે’ (૧૯૪૪), ‘સૂર્યા’ (૧૯૫૦), ‘માણસનાં મન’(૧૯૬૨), ‘બ્રોકરની શ્રેષ્ઠ વાર્તાઓ’ (૧૯૫૭), ‘ભીતરનાં જીવન’ (૧૯૬૭) અને ‘પ્રેમ પદારથ’ (૧૯૭૪) મુખ્ય છે. ઉપરાંત એમની ‘ગુલામદીન ગાડીવાળો’, ‘નીલીનું ભૂત’, ‘સુરભિ’, ‘બા’, ‘પ્રેમ પદારથ’ વગેરે વાર્તાઓ પણ ખુબ પ્રસિદ્ધિ પામી. સત્યકથાઓ માં ‘પુણ્ય પરવાર્યું નથી’ (૧૯૫૨), અને ‘હરિનો મારગ’ પણ નોધપાત્ર રહ્યા. ઉપરાંત તેઓએ ‘ધૂમ્રસેર’ (૧૯૪૮) અને ‘મનમાં ભૂત’ વગેરે નાટ્યસંગ્રહ છે. આ ઉપરાંત અનેક કૃતિઓ માટે ગુલાબદાસ બ્રોકરનું નામ ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રે વિખ્યાત છે.

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]