લોનાર ઉલ્કા તળાવ

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
લોનાર તળાવ
Lonar Crater Lake.jpg
લોનાર તળાવનો સંપૂર્ણ દેખાવ
સ્થાનબુલદાના જિલ્લો, મહારાષ્ટ્ર
અક્ષાંશ-રેખાંશ19°58′36″N 76°30′30″E / 19.97667°N 76.50833°E / 19.97667; 76.50833 (લોનાર ઉલ્કા તળાવ)
પ્રકારઉલ્કા તળાવ, ખારું તળાવ
દેશોભારત
સપાટી વિસ્તાર૧.૧૩ કિમી
સરેરાશ ઊંડાઇ૧૫૦ મીટર
બાજુ પરથી તળાવનો દેખાવ. જંગલમાં મંદિર પણ દેખાય છે.

લોનાર તળાવ મહારાષ્ટ્ર ના બુલદાના જિલ્લાના લોનાર ખાતે આવેલું તળાવ છે, જે ઉલ્કાના પડવાથી બનેલું છે.[૧] આ તળાવ બેસાલ્ટ ખડકો પર બનેલું છે, તેમજ સેલાઇન અને આલ્કાઇન બંને ગુણધર્મો ધરાવે છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ, પુરાતત્વશાસ્ત્રીઓ તેમજ અવકાશવિજ્ઞાનીઓએ તળાવનાં ગુણધર્મો વિશે વિવિધ અભ્યાસો કરેલ છે.[૨] લોનાર તળાવનો વ્યાસ ૧.૨ કિમી (૩,૯૦૦ ફીટ) તેમજ ૧૩૭ મીટર (૪૪૯ ફીટ) ઊંડાઇ ધરાવે છે. આ તળાવનો પરિઘ ૧.૮ કિલોમીટર (૫,૯૦૦ ફીટ) છે.[૩] આ તળાવની ઊંમર ૫૨,૦૦૦ ± ૬,૦૦૦ વર્ષો (પ્લેસ્ટોસિન) મનાય છે, તેમ છતાં, ૨૦૧૦માં થયેલ અભ્યાસ મુજબ તેની ઊંમર ૫,૭૦,૦૦૦ ± ૪૭,૦૦૦ વર્ષો મનાય છે.[૪][૫]

સ્મિથસોનિયન ઇન્સ્ટિટ્યુટ, યુનાઇડેટ સ્ટેટ્સ જીઓલોજિકલ સર્વે, જીઓલોજીકલ સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયા, અને સાગર યુનિવર્સિટી અને ભૌતિક અનુસંધાન પ્રયોગશાળાએ આ તળાવ પર વિસ્તૃત સંશોધનો કરેલ છે.[૬][૭]

૨૦૦૭માં આ તળાવમાં નાઇટ્રોજનમાંથી એમોનિયામાં થતું જૈવિક રૂપાંતરણ શોધાયું છે.[૮]

૨૦૨૦ રંગ પરિવર્તન[ફેરફાર કરો]

જૂન ૨૦૨૦ દરમિયાન લોનાર તળાવના પાણીનો બદલાતો રંગ

જૂન ૨૦૨૦ની શરુઆતમાં ૨-૩ દિવસ માટે તળાવના પાણીનો રંગ લાલ-ગુલાબી બન્યો હતો.[૯][૧૦][૧૧] અગારકર રીસર્ચ ઇન્ટિટ્યુટ, નેશનલ એન્વાયર્મેન્ટ એન્જિનિયરિંગ રીસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યુટ અને જીઓલોજીકલ સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા એ જણાવ્યું હતું કે પાણીનું પ્રમાણ ઘટવાને કારણે ક્ષારાશ વધતા બેક્ટેરિયાની વૃદ્ધિ થઇ હતી અને તેનાથી કેરોટેનોઇડના કારણે રંગમાં પરિવર્તન નોંધાયું હતું.[૧૨][૧૩][૧૪]

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. "Geology". મહારાષ્ટ્ર સરકાર. Gazetteers Department. Retrieved ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  2. Malu, Ram (૧૮ ડિસેમ્બર ૨૦૦૨). "Lonar crater saline lake, an ecological wonder in India". International Society for Salt Lake Research. Retrieved ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  3. "લોનાર તળાવ, બુલદાના જિલ્લો, મહારાષ્ટ્ર". Geological Survey of India. Retrieved ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  4. F. Jourdan, F. Moynier, C. Koeberl, S. Eroglu. (જુલાઇ ૨૦૧૧). "40Ar/39Ar age of the Lonar crater and consequence for the geochronology of planetary impacts". Geology. 39 (7): 671–674. doi:10.1130/g31888.1.CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
  5. "First 40Ar/39Ar Age of the Lonar Crater: A ~0.65 Ma Impact Event?" (PDF). 41st Lunar and Planetary Science Conference Proceedings. Lunar and Planetary Institute: p. 1661. ૨૦૧૦. Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Check date values in: |year= (મદદ)CS1 maint: Extra text (link)
  6. "Lonar". The Planetary and Space Science Center. University of New Brunswick. Retrieved ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  7. Babar, Rohit. "Lonar, A Gem of Craters". Office of Space Science Education. Retrieved ૮ સપ્ટેમ્બર ૨૦૦૮. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  8. Avinash A.
  9. "Lonar Lake in Maharashtra mysteriously turns red; officials baffled". www.indiatvnews.com (અંગ્રેજી માં). 10 June 2020. Retrieved 10 June 2020. Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  10. "अहो आश्चर्यम...लोणार सरोवराचे पाणी झाले लाल !". Lokmat (મરાઠી માં). 10 June 2020. Retrieved 10 June 2020. Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  11. "महाराष्ट्र: अचानक लाल हो गया लोनार झील का पानी, कारण पता लगाने में जुटा वन विभाग". Live Hindustan (hindi માં). 10 June 2020. Retrieved 10 June 2020. Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  12. "Pink hue in Lonar Lake due to salt-loving bacteria, says report". Hindustan Times (અંગ્રેજી માં). 2020-07-19. Retrieved 2020-07-20. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)
  13. "Maharashtra: ARI says bacteria tinged Lonar lake's surface pink | Pune News - Times of India". The Times of India (અંગ્રેજી માં). Retrieved 2020-07-20. Unknown parameter |last૩= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૩= ignored (મદદ); Check date values in: |access-date= (મદદ)
  14. "Lonar Lake colour change not due to pollution but summer heat: HC | Nagpur News - Times of India". The Times of India (અંગ્રેજી માં). Retrieved 2020-07-27. Unknown parameter |last૩= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |last૨= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૧= ignored (મદદ); Unknown parameter |first૩= ignored (મદદ); Check date values in: |access-date= (મદદ)

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]