બીગલ

વિકિપીડિયામાંથી
આના પર જાવ: ભ્રમણ, શોધો
This article is about the dog breed. For other uses, see બીગલ (disambiguation).
Beagle
Other names English Beagle
Traits
Dog (Canis lupus familiaris)

બીગલ એ નાનાથી મધ્યમ કદના શ્વાનની એક નસ્લ છે. શિકારી શ્વાનના સમૂહનો એક સભ્ય તે, દેખાવમાં શિકારી શિયાળ જેવા સમાન જ છે, પરંતુ ટૂંકા પગ અને લાંબા મુલાયમ કાનની સાથે નાના હોય છે. બીગલ્સ એ સૂંઘનારા શિકારી શ્વાન છે, પ્રાથમિક રૂપથી સસલા, ખરગોશ અને બીજી રમતો માટે ટ્રેકિંગ કરવા માટે વિકસીત કરેલ છે. તેઓને ગંધ અને ટ્રેક કરવાની સુઝબુઝની તીવ્ર સમજ હોય છે માટે તેમને વિશ્વભરમાં ક્વોરનટાઇનમાં પ્રતિબંધિત કૃષિ સંબંધી આયાતો અને ખાદ્યપદાર્થો માટેના શોધખોળ શ્વાન તરીકે નિયોજિત કરાયા છે. તેમના કદ, મિજાજના પણ અને વંશાગત સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓના અભાવોના કારણે તેઓ પાળતું રૂપે ખૂબ લોકપ્રિય છે. આ લક્ષણો તેમને પ્રાણી પરિક્ષણ માટે પસંદીદાર શ્વાન પણ બનાવે છે.

જો કે, બીગલ પ્રકારના શ્વાન 2000 કરતાં વધુ વર્ષોથી અસ્તિત્વમાં છે, આધુનિક જાતિનો વિકાસ 1830ના દાયકાની આસપાસ ગ્રેટ બ્રિટનમાં ટેલ્બોટ શિકારી શ્વાન, ઉત્તરી દેશના બીગલ, દક્ષિણી શિકારી શ્વાન અને સંભવિત હેરિયર સહિત, વિવિધ જાતિઓમાં વિકસિત કરાયા હતાં.

બીગલ્સને સાહિત્ય અને ચિત્રોમાં એલિઝાબેથન સમયથી અને તાજેતરની ફિલ્મોમાં, ટેલિવિઝન અને રમૂજ પુસ્તકોમાં લોકપ્રિય સંસ્કૃતિમાં ચિત્રિત કરવામાં આવ્યા. રમુજી શ્રેણી પીનટસ ના સ્નુપીનો “ વિશ્વના સૌથી પ્રસિદ્ધ બીગલ ” રૂપે પ્રચાર કરવામાં આવ્યો છે. [૧]

ઇતિહાસ[ફેરફાર કરો]

પ્રારંભિક બીગલ પ્રકારના શ્વાનો[ફેરફાર કરો]

આધુનિક બીગલના[a] સમાન કદ અને ઉદ્દેશ્ય ધરાવતા શ્વાનોને પ્રાચીન ગ્રીસમાં [૨] 5મી શતાબ્દી બીસીની આસપાસ પહેલા નિશાનીઓ જોઇ શકાય છે.ક્ષેનોફોન, 433 બીસીની આસપાસ જન્મેલ, તેનો ટ્રીટીસ ઓન હંટીંગ માં અથવા સાયનેજેટીકસ માં એક એવા શિકારી શ્વાનનો, જે સસલાનો ગંધથી શિકાર કરતો અને પગલા પાછળ પીછો કરતો તેવું વર્ણન કરેલ. કેનોટના વનનીય કાયદાઓમાં નાના શિકારી શ્વાનોનું વર્ણન થયું છે જે હરણની પાછળ દોડી શકતા બધા શ્વાનોનો એક પગ વિકૃત હોવો જોઈએના અધ્યાદેશમાંથી બાકાત હતા.[૩] જો વાસ્તવિક હોય, તો આ કાયદાઓ 1016ની પહેલા ઈંગ્લેન્ડમાં બીગલ પ્રકારના શ્વાનોના હોવાની પૃષ્ટિ કરે છે, પરંતુ તે સંભવિત છે કે આ કાયદાઓ મધ્યયુગમાં પુરાતનતા અને વનનીય કાયદાઓની પરંપરાને ઓળખ આપવા લખાયેલ હતાં.[૪]

દક્ષિણી શિકારી શ્વાને જેને બીગલોના પુર્વજ મનાતા

11મી શતાબ્દીમાં, વિલ્યમ એક વિજેતાએ ટેલ્બોટ શિકારી શ્વાનને બ્રિટન લાવેલા. ટેલ્બોટ મુખ્યત્વે સફેદ, ધીમો, ઊંડા ગળાવાળો, સૂંઘનારો શ્વાને હતો, મૂળરૂપે સેંટ હુબર્ટ શ્વાનમાંથી વ્યુત્પન્ન થયેલ જે 8મી શતાબ્દીમાં વિકસીત થયા. એક પોઇન્ટે, અંગ્રેજી ટેલ્બોટને ગ્રેહાઉન્ડસ સાથે ઝડપનો વધારે વળાંક આપવા માટે સંકરણ કરવામાં આવેલ.[૫] લાંબી વિલુપ્તિ પછી, ટેલ્બોટ શ્રેણીએ કદાચ દક્ષિણી શિકારી શ્વાનોને જન્મ આપેલો જે પછી આધુનિક દિવસના બીગલના પૂર્વજ તરીકે વિચારવામાં આવેલા હતા.[b]

મધ્યકાલીન યુગથી, બીગલ ને નાના શિકારી શ્વાનો માટેના સામાન્ય વર્ણન માટે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જો કે, આ શ્વાનો આધુનિક જાતિઓથી ઘણા અલગ છે. બીગલ પ્રકારના શ્વાનોની લઘુ જાતિઓ એડવર્ડ II અને હેનરી VII ના સમયથી જાણીતા હતાં, જેમની પાસે ગ્લોવ બીગલ્સનું એક ટોળું હતું, જે હાથમોજામાં બંધબેસતા પૂરતા નાના હતા આથી આ નામ પડયું, અને ક્વિન એલિઝાબેથ પ્રથમ એ પોકેટ બીગલ નામની જાતિને રાખી હતી, જે ખભા પર ૮ થી ૯ ઇંચ (૨૦ થી ૨૩ સેન્ટિમીટર) ઊભુ રહેતું. “ પોકેટમાં ” અથવા તો ઘોડા પરની થેલીમાં બંધબેસતું પૂરતું નાનું, તેઓ શિકાર પર સાથે સવાર થતા. મોટા શિકારી શ્વાનો શિકાર પાછળ જમીન પર દોડતા, પછી શિકારીઓ નાના શિકારી શ્વાનોને ઝાડીઓમાં પીછો ચાલુ રાખવા માટે છોડતા. એલિઝાબેથ પ્રથમ એ શ્વાનોને તેના ગાનારા બીગલ્સ રૂપે વર્ણવતી અને ઘણી વખત તેના મહેમાનોનું શાહી ટેબલ તેના પોકેટ બીગલોને પ્લેટ અને કપની વચ્ચે ઈતરાયને ચલાવી મનોરંજન કરતી.[૬] ઓગણીસમી શતાબ્દીના સ્ત્રોતો આ જાતિઓને વિનિમય રીતે વર્ણવેલ છે અને એ શકય છે કે બે નામો એક જ નાના પ્રકારને વર્ણવાતા હોય. 1866થી જયોર્જ જેસ્સીના રીસર્સિચ ઈન ટુ હિસ્ટરી ઓફ ધ બ્રિટીશ ડોગ માં, પ્રારંભિક 17મી સદીના કવિ અને લેખક ગરવેસ મર્ખામેએ બીગલને ઉદ્દેશીને લખ્યું કે એક માણસના હાથમાં બેસવા પૂરતું નાનું અને છે: ઢાંચો:Bquote 1901 સુધીમાં મોડામાં મોડે પોકેટ બીગલ માટેના ધોરણ નક્કી કરવામાં આવ્યા; આ આનુવંશિક પંકિતઓ તો વિલુપ્ત થઈ ગઈ, જો કે આધુનિક પ્રજનકોએ આ પ્રકારની પુનરચના માટે પ્રયાસો કર્યા હતા.[૭]

અઢારમી સદી[ફેરફાર કરો]

આ ચિત્ર 19મી શતાબ્દીની શરૂઆતનું છે જે ભારે શરીરવાળો કૂતરો દર્શાવે છે અને જેમાં પાછલી જાતિઓના વિશિષ્ટ લક્ષણોની કમી છે.

1700ની સાલ સુધીમાં બે જાતિઓને સસલા અને ખરગોશોના શિકાર માટે વિકાસ કરવામાં આવ્યો હતો: દક્ષિણી શિકારી શ્વાનો અને ઉત્તર દેશના બીગલ (અથવા ઉત્તરી શિકારી શ્વાનો). દક્ષિણી શિકારી શ્વાનો, ઊંચા, ચોરસ માથા સાથેનો વજનદાર શ્વાને અને લાંબા, મુલાયમ કાનો એ રીવર ટ્રેન્ટના દક્ષિણમાં સામાન્ય હતા અને કદાચ ટેલ્બોટ શિકારી શ્વાનો સાથે નજદીકી રૂપથી સંબંધિત હતાં. જો કે તે ધીમા હતા, પણ તેઓમાં સહનશકિત અને અદ્ભૂત સુંઘનારી ક્ષમતા હતી. ઉત્તર દેશના બીગલ એ સંભવત: ટેલ્બોટ સમૂહ અને ગ્રેહાઉન્ડની શાખા વચ્ચે સંકરણ છે, મુખ્યત્વે યોર્કશાયરમાં સંકરણ કરેલ અને જે ઉત્તરી દેશોમાં સામાન્ય હતાં. તે દક્ષિણી શિકારી શ્વાનો કરતા નાના હતા, ઓછા વજનવાળા અને વધારે પોઇન્ટેડ મઝલવાળા હતાં. તે તેના દક્ષિણી સમકક્ષ કરતા વધુ ઝડપી હતા પરંતુ સૂંઘવાની ક્ષમતા ઓછી વિકસીત હતી.[૮] શિયાળનો શિકાર વધુ પ્રસિદ્ધ થયા હોવાને કારણે, બંને પ્રકારના શિકારી શ્વાનોની સંખ્યા નાશ પામી ગઈ. બીગલ પ્રકારના શ્વાનોને મોટી જાતિઓ સાથે સંકરણ કરાયા જેમ કે હરણના શિકારી શ્વાનો જેથી આધુનિક શિયાળનો શિકાર કરતા શિકારી શ્વાનોને પેદા કરી શકાય. બીગલ કદના પ્રકારો વિલુપ્ત થવાને નજીક હતા પરંતુ દક્ષિણમાં થોડા ખેડૂતોએ નાના સસલા-શિકારી સમૂહોને જાળવીને આદર્શ જાતિઓના અસ્તિત્વને સુનિશ્ચિત કર્યા હતા.

આધુનિક જાતિનો વિકાસ[ફેરફાર કરો]

રીવરેન્ડ ફીલિપ હનીવુડે એક બીગલ સમૂહને 1830માં એસેકસમાં સ્થાપિત કર્યાં અને એવું મનાય છે કે આ સમૂહ આધુનિક બીગલ જાતિ માટેનો આધાર બન્યો. જો કે, આ સમૂહના વંશની માહિતીઓ નોંધાયેલી નથી, એવું વિચારાયું કે ઉત્તર દેશના બીગલ્સ અને દક્ષિણી શિકારી શ્વાનોને મક્કમતાથી રજૂ કરાયા હતા; વિલ્યિમ યુઆટ્ટ સંદિગ્ધ હતા કે હેરિયર્સ બીગલના રકતરેખાને સરસ મુખ્યત્વે બનાવે છે, પરંતુ હેરિયર્સનું પોતાનું મૂળ અસ્પષ્ટ હતું.[૯] જોન મિલ્સ (1845માં ધ સ્પોર્ટસમેન લાઈબ્રેરી માં લેખ) મુજબ હનીવુડના બીગલો નાના હતા, ખભા પર ૧૦ ઇંચ (૨૫ સેન્ટિમીટર) એ લગભગ ઊભા રહેતા અને એકદમ સફેદ હતાં. આ સમયની આસપાસ પ્રિન્સ એલબર્ટ અને લોર્ડ વીન્ટરટોન પાસે બીગલના સમૂહ હતા, અને શાહી પક્ષ કોઈ શંકા વિના જાતિના થોડા હિતના પુનરુધ્ધારને પરિણમી, પરંતુ ત્રણેમાં હનીવુડના સમૂહને સૌથી વધુ સરસ માનવામાં આવ્યું.[૧૦]

બીગલ્સની પ્રારંભિક છબીઓ (ઘડિયાળી કાંટાની દિશામાં ઉપરથી ડાબે) : 1833, 1835, સ્ટોનહેંજના માધ્યમ (1859, યુટ્ટના 1852 ‘ બીગલ ’ ચિત્રનો પુનઉપયોગ) અને દવાર્ફ બીગલ (1859).

જો કે આધુનિક જાતિના વિકાસ સાથે સમ્માનિત થયેલ, હનીવુડે શિકાર માટે શ્વાન બનાવવામાં ધ્યાન આપ્યું અને એવા શ્વાન કે જે આકર્ષક અને શિકાર કરવા બંનેમાં સક્ષમ હોય તેવા બનાવવાના પ્રજનનનું પરિષ્કૃત થોમસ જોનસનને સોંપી દીધું. બે પ્રકાર વિકસીત કરવામાં આવ્યા : ખરબચડા અને મુલાયમ લેપવાળા પ્રકાર. ખરબચડા સ્તરીય બીગલ 20મી સદીના પ્રારંભ સુધી જીવંત રહ્યા, અને એવા અહેવાલ પણ છે કે જે દર્શાવે છે કે 1969ના અંત સુધીમાં એક શ્વાનના કાર્યક્રમમાં એક પ્રદર્શની કરી હતી, પણ આ પ્રકાર હવે વિલુપ્ત થઈ ગઈ છે કદાચ માનક બીગલ રકતરેખામાં સાંશિત થઈ ગઈ છે.[૧૧]

1840ની સાલમાં, એક માનક બીગલ પ્રકારને વિકસિત કરવાની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી : ઉત્તર દેશના બીગલ અને દક્ષિણના શિકારી શ્વાન વચ્ચે ભેદ ખોવાઇ ગયા, પરંતુ પેદા થતા સમૂહમાં કદ, ચરિત્ર અને વિશ્વસનીયતામાં ભારે બદલાવ હતો.[૧૨] 1856માં, 'સ્ટોનહેંજ' (ધ ફિલ્ડ ના સંપાદક, જોન હેનરી વોલ્શનું છજ્ઞ નામ) મેન્યુલ ઓફ બ્રિટીશ રુરલ સ્પોર્ટસ નાં લેખમાં હજી પણ બીગલને ચાર પ્રકારમાં વિભાજીત કરે છે : મધ્યમ બીગલ; ડ્વાર્ફ અથવા લેપડોગ બીગલ; શિયાળ બીગલ (શિયાળના શિકારી શ્વાનનું નાનું, ધીમું સંસ્કરણ); અને ખરબચડા સ્તરીય અથવા ટેરિયર બીગલ, જેને તે કોઈ પણ બીજા પ્રકાર અને સ્કોટીશ ટેરિયર જાતિમાંના એક વચ્ચે સંસ્કરણ રૂપે વિભાજીત કરે છે.[૧૩] સ્ટોનહેંજે માનક વર્ણનનો પ્રારંભ પણ આપેલો :

ઢાંચો:Bquote

1887 સુધીમાં વિલુપ્ત થવાનો દર પતનમાં હતો : ઈંગ્લેન્ડમાં 18 બીગલ સમૂહ હતા.[૧૪] 1890માં બીગલ કલબ બનાવવામાં આવ્યું અને તે જ સમયે પ્રથમ માનકને ચિત્રિત કરવામાં આવ્યું.[૧૫] બીજા વર્ષે હેરિયર્સ અને બીગલ્સના માલિકોનું સંગઠન બન્યું. બંને સંસ્થાઓનો હેતુ જાતિના સર્વશ્રેષ્ઠ હિત આગળ કરવાનો હતો અને એક માનક પ્રકારના બીગલને પેદા કરવા માટે બંને ઉત્સુક હતા.[૧૬] 1902 સુધીમાં સમૂહોની સંખ્યા વધીને 44 થઈ.[૧૪]

નિકાસ[ફેરફાર કરો]

1840 સુધી છેલ્લે બીગલ્સ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં હતા, પરંતુ પ્રથમ શ્વાનોને કડક રીતે શિકાર કરવા માટે આયાત કરવામાં આવ્યા અને તે વિભિન્ન ગુણવત્તાના હતા. કારણ કે હનીવુડે પ્રજનન 1830ના દાયકામાં જ શરૂ કર્યું હતું, તે અસંભવિત હતું કે આ શ્વાનો આધુનિક જાતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા અને તેમનું વર્ણન જેમ કે સીધા પગવાળા સાથે નબળા માથા વાળા ડચશન્ડસ જેવા દેખાતા હતા જેના ધોરણ પ્રમાણે થોડું જ સાદૃશ્ય હતું. જ્યારે જનરલ રીચાર્ડ રોવેટ્ટે ઈલીનોઈસથી થોડા શ્વાનોને ઈંગ્લેન્ડ આયાત કર્યા અને પ્રજનન શરૂ કર્યું ત્યારે ગુણવત્તાવાળા રકત રેખાને બનાવવાના ગંભીર પ્રયાસો 1870ની પ્રારંભમાં શરૂ થયા. રોવેટ્ટના બીગલોને પ્રથમ અમેરિકન ધોરણે 1887 માં રોવેટ્ટ એલ. એચ. ટવાડેલ અને નોર્મન ઈલમોરે દ્વારા દોરવામાં આવ્યા.[૧૭] 1884માં અમેરિકન કેનલ કલબ (એકેસી) દ્વારા બીગલની એક જાતિ સ્વીકારવામાં આવી હતી. 20મી સદીમાં જાતિ દુનિયાભરમાં ફેલાઈ ગઈ.

લોકપ્રિયતા[ફેરફાર કરો]

20મી શતાબ્દીના પ્રારંભમાં વિકસિત જાતિ માટે એક આકર્ષક એક સમાન પ્રકાર

તેમના નિર્માણ પછી, હેરિયર્સ અને બીગલ્સના માલિકોના સંગઠને પીટરબરોમાં નિયમિત કાર્યક્રમને ચલાવવાનું શરૂ કર્યુ જે 1889માં શરૂ થયો હતો, અને યુકેના બીગલ કલબે 1896માં પ્રથમ કાર્યક્રમનું આયોજન કર્યું.[૧૫] આ જાતિના નિયમિત કાર્યક્રમ એક સમાન પ્રકારના વિકાસમાં પરિણમી, અને બીગલે સફળતા સાબિત કરવાનું પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ ફાટી નીકળવાના સુધી ચાલુ રાખ્યુ જ્યારે બધા કાર્યક્રમો વિલંબિત કરવામાં આવ્યા. યુદ્ધ પછી યુકેમાં આ જાતિ પાછી અસ્તિત્વ માટે સંઘર્ષ કરવા લાગી : છેલ્લા બીગલ્સના સમૂહો કદાચ આ સમય દરમિયાન નષ્ટ જ થઈ ગયા, અને નોંધણીકરણ પણ બધા સમય કરતા ઓછા થતા ઘટી ગયા. થોડા પ્રજનકો (નોંધનીય રેનાલ્ટન કેનલ્સ) શ્વાનમાં પાછું પુન: જીવન માટે પ્રબંધ કર્યો અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ સુધીમાં, આ જાતિ પાછી સારુ કરવા લાગી હતી. યુદ્ધના અંત પછી નોંધણીકરણ પાછું ઘટ્યું પરંતુ લગભગ તરત જ સારું થઈ ગયું.[૧૮] 1959માં ડેરાવુન્ડા વીક્ષેને ક્રફટસમાં 'કાર્યક્રમમાં સર્વશ્રેષ્ઠ રૂપે' વિજેતા બન્યો.[૧૫]

શુદ્ધ નસ્લના શ્વાન તરીકે, બીગલ્સ હંમેશાથી તેમના વતન દેશ કરતા પણ વધારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને કેનેડામાં વધારે લોકપ્રિય હતા. 1888માં રાષ્ટ્રીય બીગલ કલબ ઓફ અમેરિકાનું નિર્માણ થયું અને 1901 સુધીમાં એક કાર્યક્રમ પદમાં બીગલે સર્વશ્રેષ્ઠ વિજેતા બન્યો. કારણ કે યુકેમાં પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધની પ્રવૃત્તિ ન્યૂનતમ હતી, પરંતુ આ નસ્લએ જ્યારે દુશ્મની પૂરી થઈ ત્યારે યુએસમાં પુનજીવન માટે ખૂબ સંઘર્ષ કરી બતાવ્યો. 1928માં તેણે વેસ્ટમિન્સ્ટેર કેનલ કલબના કાર્યક્રમમાં સંખ્યાબંધ ઈનામો જીત્યા અને 1939 સુધીમાં બીગલ -ચેમ્પિયન મીડોલાર્ક ડ્રોટસમેને - એ વર્ષ માટેનો પ્રથમ વિજેતા અમેરિકન-જાતિ શ્વાનના પદને જીત્યું.[૧૯] 12 ફેબ્રુઆરી 2008 પર, એક બીગલ, કે-રન્સ પાર્ક મી ઈન ર્ફસ્ટ(યુનો) એ સ્પર્ધાના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખતે વેસ્ટમિન્સ્ટેર કેનલ કલબમાં કાર્યક્રમમાં સર્વશ્રેષ્ઠ વિભાગમાં જીત્યો.[૨૦] ઉત્તર અમેરિકામાં 30 વર્ષોથી પણ વધારે સમય માટે તેઓ નિરંતર રૂપથી 30 વર્ષોથી પણ વધારે સમય માટે સર્વશ્રેષ્ઠ દસ સૌથી લોકપ્રિય જાતિઓમાં છે.[૨૧] 1953 થી 1959 સુધી બીગલને અમેરિકન કેનલ કલબના નોંધાયેલ નસ્લોમાં નં 1 નો ક્રમ અપાય છે;[૨૨] 2005 અને 2006માં તે નોંધાયેલ 155 જાતિઓમાંથી 5 માં ક્રમે આવ્યો.[૨૩] યુકેમાં તેઓ એટલા લોકપ્રિય નથી, ક્રમશ 2005 માં અને 2006માં કેનલ કલબના નોંધાયેલ ક્રમમાં 28માં અને 30માં સ્થાને આવ્યા.[૨૪]

નામ[ફેરફાર કરો]

ઓકસફોર્ડ અંગ્રેજી શબ્દકોશ મુજબ, અંગ્રેજી સાહિત્યમાં નામ દ્વારા બીગલનો પ્રથમ ઉલ્લેખ ઈસ્કવાયર ઓફ લો ડિગ્રી માં 1475 સીએની તારીખમાં થયો છે. “ બીગલ ” શબ્દનું મૂળ એ અનિશ્ચિત છે, જો કે એવું સૂચવવામાં આવ્યું છે કે આ શબ્દ ફ્રેન્ચ બેગ્યુએલ (અર્થે બેયર “ ખૂલ્લું પહોળું ” અને ગ્યૂએલ “ મોઢું ” પરથી “ ખૂલ્લું મોઢું ”)[૨૫] અથવા તો જૂના અંગ્રેજી, ફ્રેન્ચ અથવા તો ગેલિક શબ્દ બિગ , અર્થે 'થોડું' માંથી ઉત્પન્ન થયો છે. બીજી શકયતાઓમાં ફ્રેન્ચ બ્યૂગ્લર (અર્થે “ એકદમ નીચે ”) અને જર્મન બીગલ (અર્થે “ ખીજવવું ”) નો સમાવેશ થાય છે.

તે નથી જણાતું કે કેમ શ્યામ અને ટેન કેરી બીગલ જે સેલટીક સમયે આયરલેન્ડમાં હાજર હતા, તેમનું બીગલ વર્ણન થાય છે, ૨૨ થી ૨૪ ઇંચ (૫૬ થી ૬૧ સેન્ટિમીટર)તે સમયે તે આજના આધુનિક દિન બીગલ કરતા ખૂબ મહત્વપૂર્ણ ઊંચા હતા, અને પ્રારંભિક સમયમાં એથી પણ ખૂબ મોટા હતા. ઘણા લેખકોએ સૂચવ્યું છે કે બીગલની સૂંઘવાની ક્ષમતા કેરી બીગલ સાથેની પ્રારંભિક દબાણ સંકરણથી આવી હશે. મૂળરૂપે હરણના શિકાર માટે ઉપયોગી, આજે તેનો સસલા અને અવરોધી શિકાર માટે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.[૨૬]

વર્ણન[ફેરફાર કરો]

દેખાવ[ફેરફાર કરો]

કેનલ કલબ (યુકે) ધોરણ જણાવ્યું કે બીગલ્સે અશિષ્ટતા વિના ગુણવત્તાની છાપ આપવી જોઈએ.

બીગલનો સામાન્ય દેખાવ શિયાળનો શિકાર કરતા શ્વાનના નાના સ્વરૂપ સમાન છે, પરંતુ માથું વધારે પહોળું છે અને નાક-મોઢાનો આકાર તેના કરતા નાનો છે, હાવભાવ તદ્ન અલગ છે અને પગ શરીરના પ્રમાણમાં ટૂંકા છે.[૨૭] આ કારણ કે બીગલ્સને લગભગ તેમની સૂંઘવાની સમજનો ઉપયોગ કરવા માટે તાલીમ અપાતી અને તેઓ ખૂબ વાંકા વળતા હોતા હશે. તેઓ સામાન્યરૂપે ૧૩ અને ૧૬ ઇંચ (૩૩ અને ૪૧ સેન્ટિમીટર) વચ્ચે કાંધથી ઊંચા અને વજન ૧૮ અને ૩૫ રતલ (૮.૨ અને ૧૫.૯ કિ.ગ્રા) વચ્ચે હોય છે, સાથે નારી સરેરાશે નર કરતા થોડી નાની હોય છે.[૨૮]

તેઓની સૂંવાળી થોડી મધ્યકદની ઘુમ્મટ આકારની ખોપડી ચોરસ આકારના મોઢું અને કાળા (અથવા તો પ્રાસંગિક લીવર રંગનું) આગળ પડતું નાક હોય છે. જડબા મજબૂત અને દાંત કાતર જેવા સાથે ઉપરના દાંત ઉચિતપણે નીચેના દાંત ઉપર ગોઠવાયેલા અને બંને જડબાના એકરેખિત ચોરસમાં ગોઠવાયેલ છે. આંખો મોટી, હલકી ભૂરી, અને કથ્થઈ સાથે હલકો શિકારી શ્વાનને સમર્થન આપતો દેખાવ ધરાવે છે. મોટા કાનો લાંબા, નરમ અને નીચે ગોઠવાયેલ, થોડા ગાલ તરફ વળતા અને બુટ્ટીએથી ગોળ હોય છે. બીગલ્સની મજબૂત, મધ્યમ લંબાઈવાળી ગરદન (જે ગંધને પકડવા માટે સહેલાઈથી વાંકા વળવા તેમના માટે પૂરતી લાંબી હોય છે), સાથે ચામડી પર થોડા સળ, પરંતુ જાલરદાર માંસના થોડા પૂરવા; પહોળી છાતી જે પાતળા પેટ અને કમર તરફ સાંકળી થતી અને ટૂંકી, થોડી વાંકી વળેલી પૂંછડી (“ સ્ટર્ન ” રૂપે જાણીતી) છેડા પર સફેદ હોય છે. સફેદ છેડો “ ફલેગ ” રૂપે જાણીતો એ નસ્લ માટે નિશ્ચિત રૂપે, કારણ કે તે શ્વાનને જ્યારે ગંધનો પીછો કરવા માથું નીચે હોય ત્યારે આસાનીથી દેખાવા માટે હોય છે.[૨૯] પૂંછડી તેની પીઠ પર વાંકી નથી વળતી, પરંતુ જ્યારે શ્વાને સક્રિય હોય ત્યારે એકદમ સીધી ઊભી રહે છે. બીગલનું હુષ્ટપુષ્ટ શરીર હોય છે અને મધ્યમ લંબાઈ, સૂવાળી, કઠણ કોટ હોય છે. આગળાના પગ સીધા અને શરીરની અંદર ઊંચકાતા હોય છે જ્યારે પાછળના પગ અને ઘૂંટણ તરફ સારા વળેલા હોય છે.[૩૦]

રંગીન[ફેરફાર કરો]

પોલિશની જોડી ઝાંખા ત્રિરંગો દર્શાવતા બીગલ્સ બતાવે છે.

બીગલ્સ રંગોની શ્રેણીમાં જોવા મળે છે. જો કે ત્રિરંગી (મોટા કાળા વિસ્તાર સાથે સફેદ અને હલકો કથ્થઈ છાપ) એ સૌથી સામાન્ય છે, બીગલ્સ શિકારી શ્વાનના કોઈપણ રંગમાં બની શકે છે.

ત્રિરંગી શ્વાનો સંખ્યાબંધ રંગમાં હોય છે, 'આદર્શ ટ્રાઇ' સાથે જેટ કાળી પીઠ (જેને “ કાળી પીઠ ” પણ કહેવાય) થી “ ઘેરી ટ્રાઇ ” સુધી (જેમાં હલકા કથ્થઇ નિશાનો તદ્દન કાળા નિશાનો સાથે અર્તમિશ્રિત હોય) “ ઝાંખા ટ્રાઇ ” સુધી (જેમાં હલકા કાળા નિશાનો ઘેરા કથ્થઈ નિશાનો સાથે અર્તમિશ્રિત હોય). થોડા ત્રિરંગી શ્વાનોને તૂટેલા પ્રકારનો ઢાંચો હોય, ઘણી વખત રંગબેરંગી તરીકે વર્ણવાય છે. આ શ્વાનોને મોટાભાગે કાળા અને કથ્થઈ વાળના ધબ્બાઓ સાથે સફેદ સ્તર હોય. ત્રિરંગી બીગલ્સ લગભગ હંમેશા કાળા અને સફેદ જ જન્મે છે. સફેદ વિસ્તાર વિશિષ્ટપણે આઠ સપ્તાહમાં ગોઠવાઈ જાય છે, પરંતુ જેમ જેમ કૂરકૂરીયું પ્રૌઢ બને તેમ કાળા વિસ્તારો ઝાંખા પડી કથ્થઈ બને છે. (કથ્થઈને પૂરી રીતે વિકસતા એક અને બે વચ્ચેના વર્ષે થઇ શકે). થોડા બીગલ્સ ધીમે ધીમે તેમના જીવન દરમિયાન રંગ બદલે છે, અને તેમના કાળા નિશાનો સંપૂર્ણ રીતે ખોઇ દે છે.

બે રંગના પ્રકારને હંમેશા બીજા રંગના વિસ્તાર સાથે આધારરૂપ સફેદ રંગ હોય છે. સોનેરી અને સફેદ એ બે સૌથી સામાન્ય બે-રંગના પ્રકાર છે, પરંતુ બીજા રંગોની વ્યાપક શ્રેણી પણ છે જેમાં લીબું, હલકો સોનેરી; લાલ, લાલ જેવો, લગભગ નારંગી, કથ્થઈ; અને લીવર, ઘાટો કથ્થઈ, અને કાળાનો સમાવેશ થાય છે. લીવર સામાન્ય નથી અને થોડા ધોરણોમાં તે ગણાતો નથી; તે પીળી આંખો સાથે બની શકે છે. ધબ્બાવાળી કે ચિત્તદાર પ્રકારો બીજા વિવિધ રંગના ધબ્બાઓ (ટિકિંગ ) સાથે કયાં તો સફેદ હોય અથવા તો કાળા હોય છે, જેમ કે ભૂરા-ચિત્તદાર અથવા તો ભૂરા ધબ્બાદાર બીગલ્સ જેમને ધબ્બા હોય જે મધ્યરાત્રિ જેવા ભૂરા રંગના દેખાય, ભૂરા ધબ્બાદાર કૂનહાઉન્ડના સમાન રંગીન. થોડા ત્રિરંગી બીગલ્સને તેમના સફેદ વિસ્તારમાં વિવિધ રંગના ધબ્બા હોય છે.[૩૧][૩૨]

સૂંઘવાની સમજ[ફેરફાર કરો]

બ્લડહાઉન્ડની સાથે સાથે, બીગલ પાસે કોઇપણ શ્વાનોમાં એક સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકસિત સૂંઘવાની સમજ છે.[૩૩] 1950માં, જોન પોલ સ્કોટ અને જોન ફૂલરે શ્વાનીય વર્તનનો તેર વર્ષીય અભ્યાસ શરૂ કર્યો હતો. આ સંશોધનના ભાગરૂપે, તેઓએ એક ઊંદરને ક્ષેત્રમાં ૧-એકર (૪,૦૦૦ મી) મૂકી વિવિધ જાતિઓની સૂંઘવાની ક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરેલું અને શોધી કાઢવામાં શ્વાનો કેટલો સમય લે છે તેનું પરીક્ષણ કરેલું. બીગલે તે એક મિનિટથી પણ ઓછા સમયમાં શોધી કાઢયું, જ્યારે ફોક્ષ ટેરિયર્સે 15 મિનિટ લીધી અને સ્કોટિસ ટેરિયર્સ શોધવામાં નિષ્ફળ ગયા. બીગલ્સ હવાઈ-સૂંઘવામાં છે તેના કરતા તેઓ ભૂમિ-સૂંઘવામાં વધુ સારા છે (ગંધનો જમીન પર પીછો કરવામાં) અને આ કારણ માટે જ તેઓને મોટા ભાગના પહાડી બચાવ ટીમમાંથી બહાર રાખેલ છે, કોલિઆસ વધારે સારું સૂંઘે છે, જે હવાઈ સૂંગધની સાથે નજરનો પણ ઉપયોગ કરે છે અને વધારે આજ્ઞાકારી પણ છે.[૩૩] બીગલના લાંબા કાન અને મોટા હોઠ કદાચ નાકની નજદીકી ગંધને પકડી પાડવામાં મદદ કરે છે.[૩૪]

વૈવિધ્ય[ફેરફાર કરો]

નસ્લના પ્રકારો[ફેરફાર કરો]

અમેરિકન કેનલ કલબ અને કેનેડિયન કેનલ કલબે બીગલના બે અલગ પ્રકારોને ઓળખ્યા : ૧૩ ઇંચ (૩૩ સે.મી) થી ઓછા માટે 13 ઈંચ શિકારી શ્વાનો, અને ૧૩ અને ૧૫ ઇંચ (૩૩ અને ૩૮ સેન્ટિમીટર) થી વચ્ચેનાઓ માટે 15 ઈંચ. ધ કેનલ કલબ (યુકે) અને એફસીઆઈને સંગઠિત કલબોએ એક પ્રકારને ઓળખ્યું જેની ઊંચાઈ ૧૩ અને ૧૬ ઇંચ (૩૩ અને ૪૧ સેન્ટિમીટર) ની વચ્ચે છે.

પગલ, બીગલ/પગનું સંકરણ, બંને જાતિઓના લક્ષણ દર્શાવે છે.

અંગ્રેજી અને અમેરિકન પ્રકારોને કેટલીકવાર ઉલ્લેખ થાય છે. જો કે, આ ભેદ માટે કોઇ પણ કેનલ કલબમાંથી કાયદાકીય ઓળખ નથી મળી. બીગલ્સ જે અમેરિકન કેનલ કલબના ધોરણમાં બંધબેસે છે - જે પ્રાણીઓ ૧૫ ઇંચ (૩૮ સે.મી) થી ઉપરનાને પરવાનગી નથી આપતા - કેનલ કલબના ધોરણ પ્રમાણે જે ૧૬ ઇંચ (૪૧ સે.મી) સુધીની ઊંચાઈને પરવાનગી આપે છે તેમના કરતા સરેરાશે નાના છે.

પોકેટ બીગલ્સનું કોઈ વાર વેચાણ માટે વિજ્ઞાપન થાય છે, પરંતુ આ નસ્લની રકતરેખા વિલુપ્ત થઈ ગઈ છે, અને જો કે, યુકે કેનલ કલબે મૂળરૂપે 1901માં પોકેટ બીગલના ધોરણો નક્કી કરેલા, આ પ્રકાર હવે કોઈ પણ કેનલ કલબ દ્વારા ઓળખાય છે નાના બીગલ્સ એ નબળા સંકરણ અને વામનતાના પરિણામે છે.[૭]

એક જાતિ જેમને પેચ હાઉન્ડસ કહેવાય છે તે 1896થી ખાસ કરીને સસલાના શિકારની ક્ષમતા માટે વીલેટ રેનડલ અને તેના પરિવાર દ્વારા વિકસીત કરવામાં આવી હતી. તેઓ તેમના રકતરેખાને પાછા ફિલ્ડ ચેમ્પિયન પેચ સુધી પકડે છે, પરંતુ જરૂરી રૂપે તેમને પૈબંધકારીના નિશાન નથી.[૩૫]

સંકરણ જાતિ[ફેરફાર કરો]

1850માં, સ્ટોનહેંજે પુન પ્રાપ્તી માટે એક બીગલ અને સ્કોટિશ ટેરિયર વચ્ચેના સંકરણની સલાહ આપી હતી. તેણે શોધ્યું કે સંકરણ જાતિ એ સારા કામદાર, શાંત અને આજ્ઞાકારી હોય છે, પરંતુ તેની એક ખામી હોય છે કે તે ખૂબ જ નાના હોય છે જે મૂશ્કેલીથી એક સસલાને ઊંચકી શકે છે.[૩૬] તાજેતરમાં, આ શૈલી “ ડિઝાઈનર શ્વાનો ” માટે પણ હોય છે, અને સૌથી લોકપ્રિય બીગલ/પગનું સંકરણ જે પુગલ તરીકે જાણીતું છે. એક બીગલ કરતા ઓછું ઉત્સુક અને ઓછી કસરતની જરૂરિયાતવાળા આ શ્વાનો શહેરી નિવાસ માટે અનુરૂપ છે.[૩૭]

પ્રકૃતિ[ફેરફાર કરો]

બીગલ્સ થાકયા સુધી કસરત કર્યા વગર આરામ કરતા ખૂશ દેખાય છે.

બીગલનો સમાન ગુસ્સો અને નરમ સ્વભાવ હોય છે. વિવિધ નસ્લ ધોરણોમાં 'સંતોષમય' તરીકે વર્ણન કરાયેલ, તેઓ મિલનસાર, અને સામાન્યરૂપે ના તો વધારે આક્રમક ના તો એકદમ ઠંડા હોય છે. તેઓ સાથને માણે છે, અને ભલે તે શરૂઆતમાં અજાણ્યાઓ સાથે અજનબી બની શકે, તેઓને આસાનીથી જીતી શકાય છે. આ કારણથી તેઓ નબળા ચોકીદાર શ્વાન બને છે, જો કે તેમનો અજાણ્યાનો સામનો કરતી વખતે ભોંકવાનો અને બૂમો પાડવાની પ્રવૃત્તિ તેમને સારા નજરી શ્વાન બનાવે છે. 1985માં બેન અને લાયનેટ હાર્ટ દ્વારા કરાયેલા અભ્યાસમાં સૌથી વધુ ઉત્સુકતા ક્ષમતા માટે યોર્કશાયર ટેરિયર, કેર્ન ટેરિયર, મીનીએચર શ્કનાઉઝર, વેસ્ટ હાઈલેન્ડ વ્હાઈટ ટેરિયર અને ફોક્ષ ટેરિયરની સાથે સાથે, બીગલને સૌથી વધુ અંક અપાયેલા હતાં. [૩૮][c] બીગલ બુદ્ધિશાળી હોય છે પરંતુ લાંબા પીછો કરવા માટેની નસ્લ હોવાને કારણે એકલ વિચાર અને નિશ્ચિત હોય છે, જે તેમને તાલિમ આપવા માટે અઘરા બનાવે છે. તેઓ સામાન્યરૂપથી આજ્ઞાકારી હોય છે, પરંતુ એક વખત જો તેમને ગંધને પકડી લીધી તો પાછા બોલાવા અઘરા છે અને સહેલાયથી તેમની આસપાસની સુગંધોથી વિચિલિત થઈ જાય છે. સામાન્યરૂપે તેઓ આજ્ઞાકારી પરીક્ષણોમાં સગવડીયા નથી હોતા, પરંતુ જ્યારે તે સક્રીય હોય છે, તે દરમિયાન ખાદ્ય-પુરસ્કાર તાલિમમાં સારી પ્રતિક્રિયા આપે છે, અને ખૂશ કરવા માટે હંમેશા ઉત્સુક હોય છે, તેઓ સહેલાયથી કંટાળી કે વિચલિત થઈ જાય છે. તેઓને સ્ટેનલી કોરેનના ધ ઈન્ટેલીજન્સ ઓફ ડોગ્સ માં 72 મું સ્થાન અપાયેલું કારણ કે કોરેને તેમને કામકાજ/આજ્ઞાકારી હોંશિયારીના સૌથી ઓછા ગુણના સમૂહમાં સ્થાન આપેલું. કોરેનના માપદંડે જો કે સમજદારી, સ્વતંત્રતા અને રચનાત્મક ગુણોને ધ્યાનમાં નહોતા લીધા.

બીગલ્સ બાળકો સાથે શ્રેષ્ઠ હોય છે અને આ કારણોમાંનું એક છે કેમ કે તેઓ કુટુંબી પાળતું તરીકે ખૂબ લોકપ્રિય છે, પરંતુ તેઓ સામૂહિક પ્રાણીઓ છે અને જુદા થવાના વલણમાં ચિંતાતુર થઈ શકે છે.[૩૯] બધા બીગલ્સ બૂમો નથી પાડતા, પરંતુ મોટા ભાગના અજાણી સ્થિતિઓનો સામનો કરતી વખતે ભોંકે છે અને થોડા જ્યારે તેઓ સંભવિત શિકારને ગંધ દ્વારા પકડી પાડે છે ત્યારે મોઢું ખોલશે ('બોલવા', 'જીભ આપવી', અથવા 'ખુલવા' તરીકે પણ સંદર્ભ થતું).[૪૦] તેઓ સામાન્યરૂપે બીજા શ્વાનો સાથે પણ સારી રીતે મળે છે. તેઓ વ્યાયામના સંબંધમાં માંગણી કરતા નથી હોતા; તેઓની જાતિય સહનશકિત અર્થે તેઓ કસરત કરાવતી વખતે જલ્દીથી થાકી નથી જતા હોતા, પરંતુ આરામ કરવા પહેલાં તેઓને થાકી જવાય ત્યાં સુધી કામ કરવાની જરૂર પણ નથી હોતી, જો કે નિયમિત વ્યાયામ તેમને વજન વધવાના દરવાજા બંધ કરવામાં મદદ કરે છે જેનાથી નસ્લને ખતરો છે.[૪૧]

સ્વાસ્થ્ય[ફેરફાર કરો]

એક દિવસના બીગલ કૂરકૂરીયા

બીગલ્સની મધ્ય દિધાર્યુ 12 થી 15 વર્ષની હોય છે,[૪૨] જે વિશિષ્ટપણે તેમના કદના શ્વાનો માટે જીવનસંચય હોય છે. [૪૩]

બીગલ્સને વાઇ થવાનો ભય હોઇ શકે છે, પરંતુ આને સારવારથી કાબૂમાં કરી શકાય છે. હાયપોથાઇરોડીઝમ અને વામનતાના સંખ્યાબંધ પ્રકાર બીગલ્સમાં બને છે. આ નસ્લમાં બે સ્થિતિઓ ખાસ કરીને વિશિષ્ટ હોય છે: ફની પપી, જેમાં કુરકુરીયું વિકાસમાં ધીમું હોય છે અને અંતે નબળા પગ, કુટિલ પીઠ હોય છે, અને જો કે સામાન્ય સ્વાસ્થ્યનો વિકાસ થાય છે, જે બિમારીઓની શ્રેણીને લઈને ભયમાં હોય છે;[૪૪] હેરિયર્સમાં અને ઘણી મોટી જાતિઓમાં હીપ ડાયસ્પ્લેસિયા સામાન્ય છે, એ બીગલ્સમાં કદાચ જ સમસ્યા મનાય છે.[૪૫] બીગલ્સને કોનડ્રોડાયસ્ટ્રોફિક જાતિ મનાય છે અર્થે તેઓ ડીસ્ક બિમારીઓના પ્રકારોમાં પ્રબળ છે.[૪૬]

વધતું વજન એ પૌઢ અને બેઠાડા શ્વાનોમાં એક સમસ્યા બની શકે છે, જે પાછળથી હૃદય અને સાંધાની સમસ્યા પેદા કરી શકે છે.

દૂલર્ભ કિસ્સાઓમાં, બીગલ્સમાં પ્રતિરક્ષા મધ્યસ્થતા પોલિજેનીક આર્થ્રાઇટિસ (જેમાં રોગપ્રતિકારક શકિત સાંધાઓને અસર કરે છે) જુવાન ઉંમરમાં વિકસી શકે છે. લક્ષણોને કોઈવાર સ્ટીરોઈડ સારવાર દ્વારા રાહત મેળવી શકાય છે. [૪૪]

તેમના લાંબા લચેલા કાનનો અર્થ થઈ શકે કે તેઓના આંતરિક કાન પર્યાપ્ત હવા પ્રવાહ ના મેળવી શકે અથવા તો તેમાં ભેજવાળી હવા ફસાઈ જાય અને તે કાનના ચેપમાં પરિણમી શકે. બીગલ્સને આંખની તકલીફોની શ્રેણી દ્વારા પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે; બીગલ્સમાં બે સૌથી સામાન્ય નેત્રિય સ્થિતિઓ ગ્લુકોમા અને કોર્નનિયલ ડીસ્ટ્રોફી છે.[૪૭] 'ચેરી આંખ', ત્રીજા પોપચાંની ગ્રંથિ જે આગળ ખસી ગઇ છે અને ડીસ્ટીચીયાસિસ, એક સ્થિતિ છે જેમાં આંખની પલકો વધીને આંખોમાં બળતરા પેદા કરે છે, કોઈવાર હોય છે; પરંતુ આ બંને સ્થિતિઓ સર્જરીથી સુધારી શકાય છે.[૪૪] તેઓ વિવિધ પ્રકારની રેટિના એટ્રોફીથી પીડાય છે. નેસોલાક્રિમલ ડ્રેઇનેજ સિસ્ટમની નિષ્ફળતા સૂકી આંખ અને ચહેરા પર આંસુઓના પ્રવાહને અસર કરી શકે છે.[૪૪]

ક્ષેત્રીય શ્વાન હોવાને કારણે તેઓ નાની ઈજાઓ જેમ કે કાપકૂપ અને મચકોડથી પ્રબળ હોય છે, અને જો અસક્રિય, મોટાપણું એ સામાન્ય સમસ્યા છે કારણ કે તેઓ જ્યારે પણ ખોરાક મળે છે ત્યારે ખાય છે, અને તેમના વજનને નિયમિત રાખવા તેમના માલિક પર નિર્ભર રહે છે.[૪૪] જ્યારે કામ કરે અથવા મુક્તપણે દોડતા હોય ત્યારે તેઓ જીવડા જેમ કે ચાંચડ, જીવાત, કાપણીના કળ અને ઈયળો ચૂંટી લેવાની શક્યતા રહે છે અને અડચણો જેમ કે ઘાસ બી તે તેમની આંખોમાં, નરમ કાનોમાં અને પંજામાં ફસાય જઇ શકે છે.[૪૮]

બીગલ્સ એક હાવભાવને બતાવી શકે છે જેને ઊંઘી છીંક કહેવાય છે, જેમાં તેઓ અવાજ દર્શાવે છે જાણે કે શ્વાસ રુંધાય છે અથવા તો શ્વાસ માટે હાંફતો હોય, પરંતુ હકીકતમાં મોઢા અને નાકમાંથી હવા બહાર ફેંકતા હોય છે. આ વર્તનના સાચા કારણની જાણકારી નથી પરંતુ આ શ્વાનો માટે હાનિકારક નથી હોતું.

કાર્યશીલ જીવન[ફેરફાર કરો]

શિકાર[ફેરફાર કરો]

કેઈનશમ ફૂટ બીગલ્સ (સી 1885)

બીગલ્સનો વિકાસ પ્રાથમિકરૂપથી સસલાનો શિકાર કરવા માટે થયો હતો, એક ક્રિયાશીલતા જે બીગલીંગ તરીકે જાણીતી હતી. જુવાન શિકારીઓ માટે જે પોતાને ટટ્ટુ પર મૂકી શકતા અને ગરીબ શિકારીઓ જેઓ સારા શિકારી ઘોડાઓના તબેલા રાખવાનું પોશાતું ન હતું તેઓ માટે તેઓને આદર્શ શિકારી સાથીઓના રૂપે જોવાતા, જેઓ પોતાને થકાવ્યા વગર ઘોડા પાછળ પીછો કરી શકતા.[૪૯] 19મી શતાબ્દીમાં, શિયાળના શિકારની શૈલીની આગમન પહેલાં, શિકાર એ આખા દિવસનું કાર્ય હતું જેમાં આનંદ મારવાથી મેળવી શકાતો હતો તેના કરતાં પીછો કરવાથી મળતો હતો. આ ગોઠવણીમાં નાનું બીગલ સસલાની સાથે સારો મેળ ખાતું, હેરીયર્સની જેમ તેઓ શિકાર જલ્દી ખતમ નથી કરતા, પરંતુ તેમની જબરજસ્ત સૂંઘવા દ્વારા પીછો કરવાનું કૌશલ્ય અને સહનશકિતના કારણે તેઓ આખરે સસલાને પકડવાની બાંયધરી આઅતાં હતાં. બીગલ સમૂહ ભેગા એકદમ નજદીક દોડે છે ('એટલું નજીક કે તે કવર સાથે ઢંકાય જાય છે'[૯]), જે લાંબા શિકારમાં ઉપયોગી હોય છે, કારણ કે તે ભટકેલા શ્વાનોને છૂપાવામાંથી પાછા લાવે છે. ગીચ ઝાડીઓમાં તેઓને તીતરના શિકાર કરવો હોય ત્યારે સ્પેનિયલ્સની જગ્યાએ પસંદ કરાય છે.[૫૦]

ઝડપી શિકારની શૈલીની સાથે, બીગલ્સ સસલાનો પીછો કરવાની પસંદગીમાંથી બહાર નીકળી ગયા, પરંતુ હજી પણ સસલાના શિકાર માટે નિયુકત કરવામાં આવે છે. એનેકડોટસ ઓફ ડોગ્સ માં જીસ્સેએ કહ્યું :

ઢાંચો:Bquote

જાતિના પ્રારંભિક વિકાસથી જ બીગલ્સનો સસલાના શિકાર માટે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેઓ પ્રારંભિક આયાતમાંથી મુખ્યપણે સસલાના શિકાર માટે નિયુકત કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાય છે. મધ્ય 19મી શતાબ્દીમાં ફરીથી બ્રિટનમાં સસલાના શિકાર માટે બીગલ્સ લોકપ્રિય બન્યા અને સ્કોટલેન્ડમાં વાઇલ્ડ મેમલ્સ (સ્કોટલેન્ડ) એક્ટ 2002 અને ઈંગ્લેન્ડ અને વેલ્સમાં હન્ટિંગ એક્ટ 2004 દ્વારા તેણે ગેરકાયદેસર બનાવવામાં આવ્યા ત્યાં સુધી તેઓ લોકપ્રિય રહેવામાં ચાલુ રહ્યા. આ કાયદા હેઠળ બીગલ્સ હજી પણ જમીન માલિકની પરવાનગીથી સસલાઓનો પીછો કરી શકતા. જ્યાં શિકારની પરવાનગી નથી હોતી ત્યાં અવરોધી શિકાર લોકપ્રિય હતો અથવા એવા માલિકો માટે જેઓ લોહીના ખેલમાં ભાગ લેવા નથી માંગતા, પરંતુ છતાં તેમના શ્વાનની પ્રાકૃતિક કૌશલ્યોને કસરત કરાવવા હજુ માંગ છે.

પારંપારિક કદમોનો સમૂહમાં 70 બીગલ્સનો સમાવેશ થાય છે, એક શિકારી મનુષ્ય દ્વારા ક્રમબંધ કરાયેલ, જે સમૂહને નિર્દેશ આપે છે અને જે પરિવર્તનીય સંખ્યાના ચાબુક મારનાર દ્વારા સહયોગ મેળવે છે જેમના કામમાં ભટકેલા શિકારી શ્વાનોને સમૂહમાં પાછા લાવવાનું હોય છે. શિકારનો માલિક સંપૂર્ણરીતે સમૂહનો આખા દિવસનો પ્રભારી હોય છે અને શિકારના દિવસે શિકારી મનુષ્યની ભૂમિકા લઇ શકે અથવા ના લઇ શકે. બીગલ્સને વ્યકિતગત અથવા તો જોડમાં પણ નિયુકત કરી શકાય છે.[૫૧]

જુવાન લોકો માટે બીગલ્સ સાથેનો શિકાર આદર્શ રૂપે જોવાય છે, ઘણી બ્રિટીશ જાહેર શાળાઓ પારંપારિક રૂપથી બીગલ સમૂહોને રાખે છે. 1902ના પ્રારંભમાં ઈટોનના શિકાર માટે બીગલ્સના ઉપયોગને લઈને વિરોધ થયો હતો, પરંતુ એ સમૂહ હાલ આજે પણ અસ્તિત્વમાં છે,[૫૨] અને સમૂહનો વ્યેમાં ઈમ્પિરિયલ કોલેજ દ્વારા ઉપયોગ થતો હતો, 2001માં એનિમલ લીબરેશન ફ્રન્ટ દ્વારા કેન્ટને ચોર્યું હતું.[૫૩] શાળા અને યુનિવર્સિટી સમૂહો આજે પણ ઈટોન, માર્લબરો, વ્યે, રેડલે, રોયલ એગ્રીકલ્ચર કોલેજ અને ક્રાઈસ્ટ ચર્ચ, ઓકસફોર્ડ દ્વારા રખાય છે.[૫૪]

બીગલ્સનો ઉપયોગ શિકારની રમતોની વ્યાપક શ્રેણી માટે થાય છે, જેમાં શ્નોશૂ સસલા, કોટનટેલ સસલા, રમત પક્ષીઓ, રો હરણ, લાલ હરણ, બોબકેટ, કોયોટ, જંગલી બોર, અને શિયાળોનો સમાવેશ થાય છે, સ્ટોટના શિકાર માટે ઉપયોગ માટે થયાની નોંધણી થઈ છે.[૫૧][૫૫] મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, બીગલને, શિકારીઓની બંદૂકો માટે પ્રફુલ્લ્તિ રમત માટે બંદૂક શ્વાન તરીકે નિયુકિત કરાયેલ.[૫૧]

કવોરેન્ટાઈન (સંસર્ગનિષેધ)[ફેરફાર કરો]

બીગલ્સને ઉતકૃષ્ટ નાક હોય છે; યુએસ કસ્ટમ અને સિમા સરંક્ષણ એજન્સી દ્વારા આ શ્વાનને નિયુકત કરવામાં આવે છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ખેતીવાડી વિભાગ દ્વારા બીગલ્સનો બીગલ બ્રીગેડમાં શોધખોળ શ્વાન તરીકે ઉપયોગ થાય છે. આ શ્વાનોનો ઉપયોગ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં લવાતા સામાનમાં ખાદ્ય ખોરાક શોધવાના ઉપયોગમાં થાય છે. વિવિધ જાતિઓના અજમાયશ પછી, બીગલ્સને પસંદ કરવામાં આવ્યા હતાં કારણ કે તેઓ અપેક્ષાકૃત નાના અને લોકો જે શ્વાનોની આસપાસ અસ્વસ્થતા ધરાવે છે તેવા લોકો માટે ડરાવે તેવા નથી, જેઓ ઊંચકવામાં સહેલા છે, હોશિયાર અને પુરસ્કાર માટે સારું કામ કરે તેવા છે.[૫૬] આ હેતુ માટે તેઓનો સંખ્યાબંધ દેશોમાં ઉપયોગ પણ થાય છે જેમાં ન્યૂઝીલેન્ડમાં ખેતીવાડી અને વનનીયતા મંત્રાલય, ઓસ્ટ્રેલિયન ક્વોરનટાઇન અને નિરીક્ષણ સેવાઓ, અને કેનેડા, જાપાન અને પીપલ્સ રિપબ્લિક ઓફ ચાઇનામાં ઉપયોગ થાય છે.[૫૭] મોટી જાતિઓનો વિસ્ફોટની શોધખોળ માટે સામાન્યરૂપે ઉપયોગ થાય છે, કારણ કે આ મોટાભાગે સામાન પર મોટા વાહક પટ્ટા પર ચઢવાનું શામિલ કરે છે, આવા કામ માટે નાના બીગલ્સ યોગ્ય નથી રહેતા.[૫૮]

પરીક્ષણ[ફેરફાર કરો]

બીગલો એ શ્વાન જાતિ છે જે તેમના કદ અને નિષ્ક્રિય સ્વભાવના કારણે મોટાભાગે પ્રાણી પરીક્ષણમાં ઉપયોગ કરાય છે. 2004 માં યુકેમાં પરિક્ષણમાં ઉપયોગ કરાયેલ 8018 શ્વાનોમાંથી 7799 (93.7 %) બીગલ્સ હતા.[૫૯] યુકેમાં, એનિમલ્સ (વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાઓ) એક્ટ 1986 એ નરવાનર, ઈકવીડસ, બિલાડીઓ અને શ્વાનોને વિશિષ્ટ પ્રતિષ્ઠા આપી અને 2005 માં પ્રાણી પ્રક્રિયા કમિટીએ (કાયદા દ્વારા સેટ અપ કરેલ) લાગુ પાડયું કે ઊંદર પરનું પરીક્ષણ વધુ યોગ્ય છે, તેમ છતાં મોટી સંખ્યામાં વ્યકિતગત પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.[૬૦] 2005 માં યુકે પ્રાણી પરના કુલ પ્રયોગોમાંથી 0.3 % કરતાં ઓછા પ્રયોગોમાં બીગલ્સનો સમાવેશ થયો હતો, પરંતુ શ્વાનો પર કરાયેલ 7670 પ્રયોગોમાં 7406 બીગલ્સનો (96.6 %) સમાવેશ થયેલો છે.[૬૧] મોટાભાગના શ્વાનોને, કંપનીઓ જેમ કે હર્લેન દ્વારા આ હેતુ માટે પેદા કર્યા છે. યુકેમાં સંશોધન માટે પ્રાણીઓ પેદા કરતી કંપનીઓને એનિમલ્સ (વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયાઓ) એકટ હેઠળ લાયસન્સ હોવું જરૂરી છે.[૬૦]

ચિત્ર:Dogs6CCcopy.jpg
ઓગસ્ટ 2000માં ફાર્માસ્યુટિકલ્સના સુરક્ષા પરિક્ષણમાં ઉપયોગમાં લેવાતા શ્વાનોનો સમૂહ

યુરોપિયન સમુદાયના સભ્ય રાજ્યોમાં પ્રાણીઓ ઉપર પ્રસાધન સામગ્રીઓના પરિક્ષણ પર પ્રતિબંધ છે,[૬૨] જો કે ફ્રાન્સે પ્રતિબંધનો વિરોધ કર્યો અને તેને તે પ્રતિબંધને હટાવી લેવા પ્રયત્ન કર્યા.[૬૩] યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં તેને પરવાનગી છે પરંતુ તે જો બીજી પદ્ધતિઓ દ્વારા જો સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાતી હોય તો તે અનિવાર્ય નથી, અને પરિક્ષણ જાતિઓને ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (એફડીએ) દ્વારા નિર્દિષ્ટ નથી કરાવાયા.[૬૪] જ્યારે ખાદ્ય સંકલની, ખાદ્ય સંદુષિત પદાર્થ અને કેટલાક ઔષધ અને રસાયણોના ઝેરીપણાના પરીક્ષણ માટે એફડીએ બીગલ્સનો ઉપયોગ કરે છે અને સીધા માનવ પરીક્ષણ માટે નાના ડુક્કરોનો પ્રતિનિધિ તરીકે ઉપયોગ કરે છે. [૬૫]

જીવછેદન વિરોધી સમૂહોએ પરીક્ષણ સગવડો હેઠળ પ્રાણીઓ પરના દુર્વ્યવહારના અહેવાલ આપ્યા છે. 1997માં યુકેમાં હટીંગડન લાઈફ સાયન્સીસમાં એક ફિલ્મને ગુપ્ત રીતે લેવાયેલા હિસ્સામાં જે એક સ્વતંત્ર પત્રકાર દ્વારા બનાવાયેલી હતી, તેની અંદર કર્મચારીઓ બીગલ્સને મારતા અને ચીસ પાડતાં બતાવેલ હતા.[૬૬] કોન્સર્ટ કેનલ્સ, યુકે આધારિત પરીક્ષણ માટે બીગલ્સને પ્રજનકે, પ્રાણી હક સમૂહના દબાવ પછી 1997માં બંધ કરી દીધું.[૬૭]

તબીબી સંશોધન[ફેરફાર કરો]

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં જ્યાં શ્વાનોની જાતિ નિર્દિષ્ટ નથી કરાવાતી (જો કે પ્રકાશિત સંશોધન પાનાઓમાં બીગલ્સ મોટાભાગે દેખાય છે) 1972થી 2004 ના સમય સુધીમાં, દર વર્ષે શ્વાનો પર થતું પરીક્ષણ ઘટીને બે તૃતીયાંશ થયા, 195,157 થી ઘટીને 64,972 થયું.[૬૮] જાપાનમાં પ્રાણી પ્રયોગીકરણ પરના કાયદાઓ, ઉપયોગમાં લેવાતા પ્રાણીઓના પ્રકારો અને સંખ્યાના અહેવાલો આપવા જરૂરી નથી હોતા,[૬૯] અને ફ્રાન્સમાં પરીક્ષણ સગવડોના પ્રમાણમાં નિરીક્ષકોનો અર્થ એ કે નિયામક વાતાવરણ અનિવાર્ય રૂપથી વિશ્વાસપાત્રમાંનું એક છે.[૬૯]

બીગલ્સનો સંશોધન પ્રક્રિયાની શ્રેણીમાં ઉપયોગ થાય છે : મૂળતત્વ જીવવિજ્ઞાની સંશોધન, લાગુ કરેલ માનવ ઔષધિઓ, લાગુ કરેલ જાનવરની ઔષધિઓ, અને માનવ, પ્રાણી અથવા વાતાવરણની સુરક્ષા. [૬૧][૬૯]

બીજી ભૂમિકાઓ[ફેરફાર કરો]

જો કે શિકાર માટેની જાતિ, બીગલ્સ બહુમુખી છે અને હાલના દિવસોમાં વિવિધ બીજા શોધખોળના, ચિકિત્સાના અને કુટુંબના પાળતું પ્રાણી રૂપે નિયુકત કરાવાય છે.[૨૯] ઓસ્ટ્રેલિયામાં બીગલ્સનો ઊધઇ શોધખોળ માટે સૂંઘનારા શ્વાનો તરીકે ઉપયોગ કરાય છે,[૭૦] અને ઔષધિય અને વિસ્ફોટક શોધખોળ માટેના સંભવિત ઉમેદવાર તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યા છે.[૭૧][૭૨] તેમના નરમ સ્વભાવના કારણે અને પ્રભાવહિન રચનાના કારણે તેઓના લગાતાર પ્રાણી ચિકિત્સામાં, હોસ્પિટલમાં માંદા અને પ્રૌઢની મુલાકાત લેવામાં પણ ઉપયોગ થયો છે.[૭૩] જૂન 2006માં, એક પ્રશિક્ષિત બીગલ સહાયક શ્વાનને, તેના આપાતકાલિન નંબરને માલિકના મોબાઈલ ફોન પર લગાવીને તેના માલિકની જાન બચાવવા માટે શ્રેય અપાયેલો.[૭૪] 2010 ના હૈતી ભૂકંપના વિનાશક પરિણામ પછી, એક કોલમ્બિયનના બચાવ કર્મીઓ સાથેના શોધખોળ અને બચાવ બીગલ શ્વાનને હોટલ મોન્ટાનાના માલિકને શોધી કાઢવા માટે શ્રેય અપાયેલો, જે કાટમાળની નીચે 100 કલાકથી પણ વધારે સમય સુધી દટાયેલો હતો, જે પછી બચાવી લેવામાં આવ્યો હતો.[૭૫]

લોકપ્રિય સંસ્કૃતિમાં[ફેરફાર કરો]

મીડિયાની વ્યાપક શ્રેણીઓમાં બીગલ્સને પ્રદર્શિત કરવામાં આવ્યા છે. 19મી શતાબ્દી પહેલાના શ્વાનના દેખાવના સંદર્ભમાં એવા લેખકો જેમ કે વિલ્યિમ શેકસપીયર, જોન વેબસ્ટર, જોન ડ્રાયડેન, થોમસ ટીકેલ, હેનરી ફિલ્ડીંગ અને વિલ્યિમ કાઉપરના લેખમાં અને એલેક્ષાન્ડર પોપેના અનુવાદની હોમરના ઈલિયાદ માં. [d]

1950 ના દાયકાની બીગલ્સ એ રમુજી વાર્તાઓ અને એનિમેટેડ કાર્ટુનોમાં દેખાય છે, જેમ કે પીનટસ નુ પાત્ર સ્નૂપી (“ વિશ્વના સૌથી પ્રસિદ્ધ બીગલ ” તરીકે બનાવેલ[૧]), રમુજી વાર્તા ગારફીલ્ડ માંથી ઓડી, વોલ્ટ ડીઝનીના બીગલ બોયસ અને બીગલ બીગલ હતા, હન્ના-બારબરાના ગ્રેપ એપનો કાયમી સાથી.

તેઓ સંખ્યાબંધ ફિલ્મોમાં દેખાયા છે, કેટસ અને ડોગ્સ માંનો કેન્દ્રિય ભૂમિકા, અને ફિલિસ રેનોલ્ડસ નેયલરનું પુસ્તક શીલોહ ના રૂપાંતરમાં શીર્ષક ભૂમિકા અને અંડરડોગ ના જીવંત એકશન સંસ્કરણમાં દેખાયા છે. તેઓએ ફિલ્મોમાં સહાયક ભૂમિકા ભજવી છે જેમાં ઓડિશન , ધ મોન્સ્ટર સ્ક્વોડ અને ધ રોયલ ટેનનબાઉમ્સ નો સમાવેશ થાય છે, અને Star Trek: Enterprise , ઈસ્ટએન્ડર્સ , ધ વન્ડર ઈયર્સ અને ટૂ ધ મેનર બોર્ન અને બીજા ઘણામાંથી માં ટીવી પર.

બેરી મેનીલોસના બે બીગલોમાંથી એક બેગલ, તેના ઘણા આલ્બમ આવરણ પર પ્રદર્શિત થયો છે. પૂર્વ યુએસ પ્રેસિડન્ટ લેયડન બેઈન્સ જહોન્સન પાસે ઘણા બીગલ્સ હતા, અને જ્યારે તે તેમાંના એક વ્હાઈટ હાઉસ લોન પર અધિકારિક મેળાપ દરમિયાન કાનથી ઊંચકે છે તો તે ત્યારે બૂમો પાડે છે.[૭૬]

તેના જાહાજ જેના પર ચાર્લ્સ ડારવીને તેની જળમુસાફરી કરી હતી જેણે તેનું પુસ્તક ધ વોયેજ ઓફ ધ બીગલ માટે સામગ્રી પૂરી પાડેલી અને ઘણી બધી પ્રેરણા ઓન ધ ઓરિજીન ઓફ સ્પિસીસ માટે તેનું નામ તેના જન્મ પછી એચએમએસ બીગલ હતું, અને તેના બદલામાં પછી તેણે તે બદકિસ્મત બ્રિટીશ માર્ટિન લેન્ડરે બીગલ 2 આપ્યું.

નોંધ[ફેરફાર કરો]

એ. [ ^ આ લેખમાં “ બીગલ ” (કેપિટલ બી સાથે) નો ઉપયોગ બીજા બીગલ પ્રકારના શ્વાનોથી આધુનિક બીગલ નસ્લને જુદા કરવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.

બી , ^ યુટ્ટે જણાવ્યું કે, દક્ષિણી શિકારી શ્વાનો બ્રિટીશ આઇસ્લેસના મૂળ હોય શકે અને પ્રાચીન બ્રિટનો દ્વારા તે શિકારમાં ઉપયોગ કરાતો હતો.[૭૭]

સી ^ ધ હાર્ટસે નીચેનો સવાલ 96 નિષ્ણાતની પેનલને કર્યો હતો, જેમાંના અર્ધા ઢોરોના નિષ્ણાત હતા અને બીજા અર્ધ શ્વાન આજ્ઞાકારી અજમાયશ નિર્ણાયકો હતા.
ઢાંચો:Bquote

ડી. ^ દરેક લેખકના કાર્યના વિશિષ્ટ સંદર્ભો નીચે મુજબ છે :
શેકસપીયર : ‘ સર ટોબી બેલ્ક  : તેણી એક બીગલ છે, અસલી જાતિ અને એક જે મને વખાણો છો : શું એ છે? ટવેલ્ફથ નાઈટ (સી. 1600) એકટ II સીન III
વેબસ્ટર : “ મીસ્ટ્રેસ ટેન્ટરહુક  : તમે એક સુંદર બીગલ છેવેસ્ટવર્ડ હો (1607) એકટ III સીન IV : 2
'' ડ્રાયડેન : “ આકારમાં બીજું આખામાં એક બીગલનું માથું હતું મોટા કપાળ સાથે અને તે જ થુથન સાથે ” ધ કોક એન્ડ ધ ફોક્ષ , અને ફરી : ફેબલ્સ, એન્સિયન્ટ એન્ડ મોર્ડન (1700) માંથી પેલેમોન એન્ડ એરસાઈટ માં “ તેના પગ વિષે નાના બીગલ દેખાયા હતાં ”.
ટિકેલ : ‘ અહીં નીચે મને પર્પલ સપાટ, મોટા મોઢાવાળા બીગલ અને પ્રફુલ્લિત શિંગડાને મને ટ્રેસ કરવા દો’. ટુ એ લેડી બિફોર મેરેજ (1749 માં કારણોપરાંત પ્રકાશિત)
ફિલ્ડીંગ : ” શું શેતાનિયત તું મારી પાસે કરાવશે? ’ બીલફીલ તરફ વળીને સ્ક્યુઅર રડે છે, ‘ એક બીગલ જૂના સસલાને વાળી શકે તેના કરતા વધારે હું હવે તેને વધારે ના વળી શકું. ’’ ધ હિસ્ટરી ઓફ ટોમ જોન્સ, એ ફાઉન્ડલીંગ (1749) પાઠ 7.
કાઉપર : “ પીછા અને માથા વડે આવવા માટે સાચવે છે, ખરા બીગલો કટ્ટર શિકારી શ્વાનને રાખે છે ” ધ પ્રોગ્રેસ ઓફ એરર (1782)
પોપ: "ધ ઓન ધ રો ધ વેલ-બ્રેથ’ડ બિગલ ફ્લાઇસ્મ એન્ડ રેન્ડ્સ હિસ હાઇડ ફ્રેશ-બ્લિડિંગ વીથ ધ ડાર્ટ" ધ ઇલિયાડ ઓફ હોમર (1715–20) બૂક XV:697–8

સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]

  • Arnold, David and Hazel (1998). A New Owner's Guide to Beagles. T.F.H. Publications, Inc. ISBN 079382785X.  Check date values in: 1998 (help)
  • Blakey, Robert (1854). Shooting. George Routledge and Co.  Check date values in: 1854 (help)
  • Daglish, E. Fitch (1961). Beagles. London: Foyles. ISBN 0707106311.  Check date values in: 1961 (help)
  • Fogle, Bruce (1990). The Dog's Mind. Howell Book House. ISBN 0876055137.  Check date values in: 1990 (help)
  • Jesse, George (1866). Researches into the History of the British Dog Volume II. London: Robert Hardwicke.  Check date values in: 1866 (help)
  • Jesse, Edward (1858). Anecdotes of Dogs. H. G. Bohn.  Check date values in: 1858 (help)
  • Kraeuter, Kristine (2001). Training Your Beagle. Barron's. ISBN 0764116487.  Check date values in: 2001 (help)
  • Maxwell, William Hamilton (1833). The Field Book: Or, Sports and Pastimes of the United Kingdom. E. Wilson.  Check date values in: 1833 (help)
  • Hendrick, George (1977). Henry Salt: Humanitarian Reformer and Man of Letters. University of Illinois Press. ISBN 0252006119.  Check date values in: 1977 (help)
  • Mills, John (1845). The Sportsman's Library. W. Paterson.  Check date values in: 1845 (help)
  • Rackham, Oliver (2000). The History of the Countryside. Weidenfeld & Nicholson History. ISBN 1842124404.  Check date values in: 2000 (help)
  • Rice, Dan (2000). The Beagle Handbook. Barron's. ISBN 0764114646.  Check date values in: 2000 (help)
  • Scott, John (1845). The Sportsman's Repository. Henry G. Bohn.  Check date values in: 1845 (help)
  • Smith, Steve (2002). The Encyclopedia of North American Sporting Dogs. Willow Creek Press. ISBN 1572235012.  Check date values in: 2002 (help)
  • "Stonehenge", (J. H. Walsh) (1856). Manual of British Rural Sports. London: G. Routledge and Co.  Check date values in: 1856 (help)
  • Lua error in વિભાગ:Citation/CS1 at line 4077: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  • Youatt, William (1852). The Dog. Blanchard and Lea.  Check date values in: 1852 (help)

પ્રંશસાપત્ર[ફેરફાર કરો]

  1. ૧.૦ ૧.૧ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  2. ‘ ધ બીગલ કલબ ઓફ એનએસડબલ્યુ (ઓસ્ટ્રેલિયા) ’, BeagleClubnsw.org.au, એપ્રિલ 2009, વેબ : બીસી-એનએસડબલ્યુ-આઇએનએફ.
  3. ડેગલીસ પૃ.7
  4. રેકહેમ પૃ.130
  5. સ્મિથ પૃ.209
  6. જેસ્સી (1858) પીપી. 438–9
  7. ૭.૦ ૭.૧ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  8. The New Sporting Magazine. 4. Baldwin and Craddock. 1833. 
  9. ૯.૦ ૯.૧ યુટ્ટ પૃ.110
  10. મીલ્સ પૃ.172
  11. ક્રેયુટર પૃ. 7
  12. સ્કોટ પીપી.75–8
  13. સ્ટોનહેંજ પૃ. 98–9
  14. ૧૪.૦ ૧૪.૧ ક્રેયુટર પૃ. 9
  15. ૧૫.૦ ૧૫.૧ ૧૫.૨ આરનોલ્ડ પૃ. 12
  16. ડેગલીસ પૃ.9
  17. આરનોલ્ડ પૃ.14
  18. ડેગલીસ પીપી.10–12
  19. આરનોલ્ડ પીપી. 14–5
  20. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  21. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  22. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  23. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  24. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  25. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  26. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  27. ડેગલીસ પૃ.37
  28. રાઈસ પૃ.147
  29. ૨૯.૦ ૨૯.૧ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  30. લેખની ટોચ પર જાતિના બોક્સમાંથી વિવિધ ધોરણસરની જાતિ લિંક્સ જુઓ.
  31. ડેગલીસ પૃ.44
  32. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  33. ૩૩.૦ ૩૩.૧ ફોગ્લે પૃ.40
  34. ફોગ્લે પૃ.173
  35. Randall, Willet (1967). The Patch Hounds (Flash). p. 9.  Check date values in: 1967 (help) 12 જુલાઈ 2007 માં પુનપ્રાપ્ત કર્યું.
  36. સ્ટોનહેંજ પૃ. 46
  37. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
    * Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
    * Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  38. ફોગ્લે પીપી.176–7
  39. ક્રેયુટર પીપી. 77–8
  40. ક્રેયુટર પીપી.96
  41. ડેગલીસ પૃ.55
  42. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  43. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  44. ૪૪.૦ ૪૪.૧ ૪૪.૨ ૪૪.૩ ૪૪.૪ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  45. રાઈસ પૃ.161
  46. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  47. Gelatt, Kirk N. (ed.) (1999). Veterinary Ophthalmology (3rd ed.). Lippincott, Williams & Wilkins. pp. 656, 718. ISBN 0-683-30076-8.  Check date values in: 1999 (help)
  48. રાઈસ પીપી.167–74
  49. મેક્ષવેલ પૃ.42
  50. બ્લેકી પૃ.77
  51. ૫૧.૦ ૫૧.૧ ૫૧.૨ ક્રેયુટર પીપી.97–104
  52. હેન્ડ્રીક પીપી.68–71
  53. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  54. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  55. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  56. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  57. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
    * Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
    * Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  58. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  59. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  60. ૬૦.૦ ૬૦.૧ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  61. ૬૧.૦ ૬૧.૧ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  62. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  63. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  64. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  65. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  66. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1 at line 4077: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
  67. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  68. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  69. ૬૯.૦ ૬૯.૧ ૬૯.૨ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  70. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  71. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  72. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  73. ક્રેયુટર પીપી.89–92
  74. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  75. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  76. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  77. યુટ્ટ પૃ.133

બાહ્ય લિંક્સ[ફેરફાર કરો]

ઢાંચો:Hounds