વળગાડ મુક્તિ

વિકિપીડિયામાંથી
આના પર જાવ: ભ્રમણ, શોધો

વળગાડ મુક્તિ (નવા લેટિનમાં એક્સૉસિઝમસ, ગ્રીકમાંથી એક્સોકીઝેઈન - પ્રતિજ્ઞા સાથે બંધાયેલું) એ દુષ્ટ વ્યક્તિનો અથવા એક વ્યક્તિ અથવા સ્થળમાંથી આધ્યાત્મિક અસ્તિત્વનો કબજો છોડાવવાની પ્રસ્થાપિત પદ્ધતિ છે, જેને તેઓ અસ્તિત્વ ધરાવતી વસ્તુની પ્રતિજ્ઞાના સોગંદને કારણે કબજામાં હોવાનું માને છે. આ શબ્દ પૂર્વકાલીન ખ્રિસ્તી સમાજમાં, બીજી સદીની શરૂઆતથી દુષ્ટ વ્યક્તિને ઉખેડી નાખવા માટે જાણીતો બન્યો છે.[૧] તેમ છતાં, આ પ્રથા ખૂબ જ પ્રાચીન છે અને ઘણી સંસ્કૃતિઓ અને ધર્મોમાં આસ્થાનો ભાગ છે.

ખ્રિસ્તી ધર્મ[ફેરફાર કરો]

ખ્રિસ્તી પ્રથામાં જે વ્યક્તિ વળગાડ મુક્ત કરે છે, તે ઊંજણી નાખનાર તરીકે જાણીતા હતાં, તે મોટા ભાગે ચર્ચના સભ્ય હોય છે અથવા જેને ઈશ્વરીકૃપાથી વિશિષ્ટ સત્તા અથવા કુશળતા મળી હોય તેવી કોઈ વ્યક્તિ હોય છે. ઊંજણી નાખનાર પ્રાર્થનાઓ અને ધાર્મિક સામગ્રીઓ જેવી કે નક્કી કરેલા સૂત્રોચ્ચાર, હાવ-ભાવ, પ્રતિકો, મૂર્તિ, જંતર વગેરેનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ઊંજણી નાખનાર મોટા ભાગે ઈશ્વર, ઈસુ ખ્રિસ્ત, અને/અથવા કેટલાંક વિવિધ દેવદૂત અને શ્રેષ્ઠ કક્ષાના દેવદૂતોને વળગાડ મુક્તિ માટે દરમિયાનગીરી કરવા બોલાવે છે.

સામાન્ય રીતે, કબજામાં હોય એવી વ્યક્તિઓ તેઓની જાતને શેતાન તરીકે ઓળખાવતી પણ નથી, અને તેઓની ક્રિયાઓ માટે સંપૂર્ણપણે જવાબદાર પણ ઠેરવતી નથી. તેથી,વ્યવસાયકારો વળગાડ મુક્તિને સજા આપવા કરતાં અધિક પણે ઉપચાર તરીકે બારીકાઈથી નીહાળે છે. મુખ્યપ્રવાહની ધાર્મિક વિધિઓ સામાન્ય રીતે આ બાબતનો ખુલાસો રાખે છે કે વળગણ ધરાવતી વ્યક્તિ પર કોઈ હિંસા ન થાય તે માટે ખાતરી રાખવામાં આવે છે, માત્ર જો હિંસાની સંભાવના હોય તો તેઓને બાંધવામાં આવે છે.[૨]

ઈસુ ખ્રિસ્ત[ફેરફાર કરો]

ક્રિસ્ટ એક્સોસીંગ એ મ્યુટ બાય ગુસ્ટવ ડોરે, 1865.

ખ્રિસ્તી ધર્મમાં, વળગાડ મુક્તિ ઈસુ ખ્રિસ્તના સામર્થ્યના ઉપયોગ વડે અથવા ઈસુ ખ્રિસ્તના નામમાં કરવામાં આવે છે. આની સ્થાપના ઈસુ ખ્રિસ્તે તેમના અનુસરોને દુષ્ટ આત્માઓ તેમના નામમાંથી બહાર ફેંકી દેવાની સૂચના આપી હતી. એવી માન્યતા કરવામાં આવી છે.Matthew 10:1Matthew 10:8Mark 6:7Luke 9:1ઢાંચો:Bibleverse-nbMark 16:17 કેથલીક એન્સાઈક્લોપિડીયાના વળગાડ મુક્તના લેખ પ્રમાણે: ઈસુએ આ ક્ષમતાઓને તેમના મસીહા હોવાના ચિહ્નન તરીકે દર્શાવી છે, અને તેમના અનુસરોને આ જ પ્રમાણે કરવા માટે સમર્થ બનાવ્યા.[૩]. યહૂદી એન્સાઈક્લોપિડીયાના ઈસુ પરના લેખમાં કહે છે કે ઈસુને " ખાસ કરીને દુષ્ટ શેતાનોને બહાર ફેંકી દેવા માટે સમર્પિત કરવામાં આવ્યાં હતાં" અને એવું પણ માનવા આવે છે કે તેઓ તેમના અનુસરોની જાણમાં આમાં આગળ વધ્યા; તેમ છતાં, "તેમના શિષ્યો પ્રત્યેની તેમની શ્રેષ્ઠતા તેમના બહાર ફેકવામાં આવેલાં શેતાનો દ્વારા દર્શાવવામાં આવી હતી, જે તેઓ બહાર કાઢવા માટે નિષ્ફળ ગયા હતા."[૪]

ઈસુ ખ્રિસ્તીના સમયમાં, બિન-ન્યુ ટેસ્ટામેન્ટ યહુદી પ્રાથમિક પુરાવા આપતા દસ્તાવેજમાં વળગાળ મુક્તિ ઝેરીલા મૂળના અર્ક સાથે સંચાલક નશીલા પદાર્થો દ્વારા અથવા અન્ય બલિદાન આપીને કરવામાં આવતી, એવો અહેવાલ છે. [૫] તેઓએ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે વળગાડ મુક્તિ યહુદી ધર્મની ઈસ્સેન શાખા દ્વારા કરવામાં આવતી હતી (ક્યુમરાન ખાતે મૃત સમુદ્ર સ્ક્રોલસ).

ખ્રિસ્તી ચર્ચમાં પ્રથા[ફેરફાર કરો]

એન્ગલીકેનીઝમ[ફેરફાર કરો]

1974માં, ઈંગલેન્ડના ચર્ચમાં "મુક્તિ મંત્રાયલ" ગોઠવાયું. તેની રચનાના ભાગ રૂપે, દેશમાં દરેક પંથકના વળગાડ મુક્તિ અને મનોરોગ વિજ્ઞાનમાં એમ બંનેમાં ટીમને તાલીમથી સજ્જ કરવામાં આવ્યાં. તેમના પ્રતિનિધિઓ અનુસાર, મોટાભાગના કિસ્સાઓથી બહાર આવ્યું કે પહેલાં તેમાં રૂઢિગત સ્પષ્ટતાઓ છે અને વાસ્વિક વળગાડ મુક્તિ ખૂબ જ ઓછી છે; જો કે લોકોને આપવામાં આવતાં આશીર્વાદ ઘણી વખત મનોવૈજ્ઞાનિક કારણોસર હોય છે. [૬]

બિશપ ચર્ચમાં, બુક ઓફ ઓકેઝનલ સર્વિસીઝ પ્રાસંગિક સેવાઓના પુસ્તકમાં વળગાડ મુક્તિ માટેની તાજવીજની ચર્ચા કરવામાં આવી છે; પણ તે કોઈ વિશિષ્ટ ધાર્મિક વિધિનું નિર્દેશન પણ કરતાં નથી કે "ઊંજણી નાખનાર" માટે કોઈ ઓફિસની સ્થાપના કરવામાં આવી હોય તેનો પણ નિદેર્શન કરતાં નથી. બિશપ પંથકના ઊંજણી નાખનાર જ્યારે તેઓ ચર્ચની તમામ અન્ય ફરજમાંથી નિવૃત્તિ લે છે ત્યારે તેઓ સામાન્ય રીતે તેમની ભૂમિકા ચાલુ રાખે છે. એન્ગલીકન પાદરીઓ બિશપ ધર્માધ્યક્ષ દ્વારા મંજૂરી મળ્યા વગર ઊંજણી નાખનારની ભૂમિકા અદા કરી શકતા નથી. જ્યાં સુધી મંજૂર કરવામાં આવેલા બિશપ અને તેમની વિશેષજ્ઞો (મનોવિજ્ઞાનીક અને ચિકિત્સકના સમાવેશ સાથે) હોય ત્યાં સુધી વળગાડ મુક્તિ સામાન્ય રીતે કરવામાં આવતી નથી.

પૂર્વી રૂઢિવાદીઓ[ફેરફાર કરો]

પૂર્વી રૂઢિવાદી ચર્ચમાં, શૈતાની પ્રવૃત્તિ ક્યારેય છૂટકારો ન થઈ શકે તેવાં રોગ અને વિનાશક અસર સાથે સંકળાયેલી છે.[૭] પરિણામ રૂપે, વળગાડ મુક્તિ એકદમ સામાન્ય છે, ઉપરાંત તે તેઓનો માર્ગ આશીર્વાદના ક્ષેત્રો સાથે સંકળાયેલી ધાર્મિક વિધિઓમાંથી પણ શોધી કાઢે છે.[૭] વળગાડ મુક્તિની ધાર્મિક વિધિનો પાયો ઈયુચોલોગીઓન માં મહાન સંત બેસીલે નાખ્યો છે.[૭] પૂર્વી રૂઢિવાદીમાં ખ્રિસ્તી ધર્મની દીક્ષા-વિધિના કર્મકાંડમાં પણ વળગાડ મુક્તિની ધાર્મિક વિધિનો સમાવેશ થાય છે.[૮][૯]

લ્યુથરનીઝમ[ફેરફાર કરો]

લ્યુથરન ચર્ચએ વળગાડ મુક્તિની પ્રથા અંગે શોધી કાઢ્યું કે બાઈબલ ધર્મગ્રંથનો દાવો છે કે ઈસુ ખ્રિસ્ત શેતાનોને એક સરળ હુકમથી ભગાડયાં હતાં (માર્ક 1:23–26; 9:14–29; લુકે 11:14–26).[૧૦] ખ્રિસ્તના શિષ્યોએ સામર્થતાની સાથે અને ઈસુના નામમાં (મેથ્યુ 10:1; ક્રિયાઓ 19:11–16) અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો.[૧૦] તેનાથી વિપરિત ખ્રિસ્તી ધર્મના કેટલાંક ધાર્મિક સંપ્રદાયો, વિરુદ્ધ, લ્યુથરન ચર્ચાના સભ્યો દૃઢપણે જણાવે છે કે આસ્તિક અને નાસ્તિક, બંને વ્યક્તિઓ પર શૈતાનો દ્વારા ભારે ઉપદ્વવ થઈ શકે છે, જે કેટલાંક તર્કો આધારિત હતાં, તેમાં આ એક તર્કનો પણ સમાવેશ થાય છે, "માત્ર એક આસ્તિક તરીકે, જેણે ઈસુ ખ્રિસ્તે પાપમાંથી(રોમાન્સ 6 :18) ઉગાર્યા છે, તે તેના જીવનમાં હજી પણ પાપથી બંધાઈ શકે છે, તેથી તેના જીવનમાં શૈતાન વજે હજી પણ બંધાઈ શકે છે."[૧૧]

ધર્મ સુધારણા બાદ, માર્ટીન લ્યુથરએ વળગાડ મુક્તિ માટે સંક્ષિપ્ત રોમન ધાર્મિક વિધિનો ઉપયોગ કર્યો.[૧૨] 1526માં ધાર્મિક વિધિ વધુ સંક્ષિપ્ત કરવામાં આવી અને વિરોધને દૂર કરાયો. વળગાડ મુક્તિની લ્યુથેરાનની ધાર્મિક વિધિ નું આ સ્વરૂપ મોટાભાગની લ્યુથેરાનને સેવા- પુસ્તિકા સમાવિષ્ઠ કરવામાં આવી અને તેનો અમલ કરાયો.[૧૨][૧૩] લ્યુથેરાન ચર્ચના ગોવાળોના ગ્રામજીવનને લગતી મેન્યુએલ અનુસાર,

In general, satanic possession is nothing other than an action of the devil by which, from God's permission, men are urged to sin, and he occupies their bodies, in order that they might lose eternal salvation. Thus bodily possession is an action by which the devil, from divine permission, possesses both pious and impious men in such a way that he inhabits their bodies not only according to activity, but also according to essence, and torments them, either for the punishment or for the discipline and testing of men, and for the glory of divine justice, mercy, power, and wisdom.[૧૨][૧૪]

આ ગોવાળોના ગ્રામજીવનને લગતી મેન્યુઅલો સાવચેત કરે છે કે વારંવાર આ પ્રકારના લક્ષણો પરમાનંદના રૂપમાં, મરકીના હુમલા, સુસ્તી, પાગલપણ અને મનની એક ઉન્મત્ત રાજ્ય, પ્રાકૃતિક કારણોનું પરિણામ હોય છે. અને શૈતાની અધિકાર માટે ભૂલભરેલું ન હોવું જોઈએ.[૧૪] લ્યુથેરાન ચર્ચ પ્રમાણે, પ્રાથમિક લક્ષણો શૈતાની કબજો દર્શાવતાં અને વળગાડ મુક્તિ કરવાની જરૂરીયાત દર્શાવતાં હોઈ શકે છે:

  1. ગુપ્ત બાબતોનું જ્ઞાન, ઉદા તરીકે, ભવિષ્યને ભાખવાની સમર્થ બનવું(અધિનિયમોં 16:16), ગુમ થયેલાં લોકો અથવા વસ્તુઓ શોધવી, અથવા જટિલ બાબતો જાણવી જે કોઈ પણ વ્યક્તિ ક્યારેય શીખી શકતી નથી (ઉદા. દવા). એવું કહેવામાં આવે છે કે ભવિષ્ય કહેનાર વારંવાર આત્માને મદદ માટે પૂછે છે અને તે આ આત્મા તેને કેટલીક શક્તિ બક્ષે છે. તે કિસ્સામાં શૈતાની આત્મા મદદ કરે છે, એવું જરૂરી નથી તે વ્યક્તિનો શારિરીક રીતે કબજો લઈ લે.[૧૪]
  2. ભાષાઓનું જ્ઞાન કોઈ પણ વ્યક્તિ શીખી શકતી નથી. જેવી રીતે શૈતાન કોઈ વ્યકિતની જીભ બાંધી શકે છે (લ્યુક 11:14), જે શરૂઆતના ચર્ચમાં સાથો સાથે સુધારણાના સમયમાં નોંધાયેલું છે, કે કેટલાંક શૈતાનો જેમણે લોકોને કબજામાં લીધા હતાં તેઓ એવી ભાષાઓ બોલી શકતા હતાં, જે તેઓ ક્યારેય શીખ્યા નહતાં.[૧૪]
  3. અલૌકિક શક્તિ (માર્ક 5:2-3), તેઓની પાસે પહેલાં શુ હતું તેનાથી ઘણાં દૂર અથવા શું તેમની જાતિ અને કદને આધારે ગણના થવી જોઈએ. શૈતાનના કબજાનો અભિપ્રાય બાંધતી વખતે ખૂબ જ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. તમામ પરિસ્થિતીઓ અને લક્ષણો ચોક્કસપણે ધ્યાનમાં લેવાં. કબજાની સાથે રહેલાં ગાંડપણથી ભ્રમમાં ન રહેવું જોઈએ. બીજી બાજુ, જ્યાં આ લક્ષણો ગેરહાજર હોય તો પણ કબજો હોઈ શકે છે.[૧૪]

ચર્ચ દ્વારા ગૌણ લક્ષણોની યાદી આ પ્રમાણે કરી છે. જેમાં ભયાનક રીતે ચીસો પાડવી( માર્ક 5:5), ઈશ્વરની નિંદા કરવી અને કોઈના પાડોશીની મજાક કરવી, આંદોલનને વિકૃત બનાવવું (ઉદા તરીકે ક્રૂર આંદોલનો, ચહેરાની વિકૃતિ, નિલજ્જ હાસ્ય, દાંત કચકચાવવા, થૂકવું, કપડાં કાઢી નાખવા, પોતાની જાતને ઈજા પહોંચાડવી,માર્ક. 9:20; લ્યુક 8:26એફ), બિનમાનવીય જિયાફત (ઉદા તરીકે જ્યારે તેઓ કુદરતી ક્ષમતા કરતાં વધુ પ્રમાણમાં ખોરાક ખાવો), શરીરને તીવ્ર માનસિક અને શારીરિક વ્યથા આપવી, શરીરની અસામાન્ય ઈજાઓ, અને જે પોતાના નજીકની વ્યક્તિ હોય તેમને ઈજા પહોંચાડવી, શરીરનું અસામાન્ય હલનચલન, (ઉદા તરીકે એક ઘરડો વ્યક્તિ જેમાં શૈતાને કબજો કર્યો છે, તે વ્યક્તિ ઘોડો દોડી શકે તેટલી ઝડપે દોડી શકવા સક્ષમ બને), અને કરેલી વસ્તુઓને ભૂલી જવી.[૧૪] અન્ય લક્ષણોમાં વ્યક્તિમાં ભ્રષ્ટાચારનું કારણ હોવું, જે તેને એક જનાવર જેવો બનાવે, ખિન્નતા, મૃત્યુ વહેલું કરવું (માર્ક 9:18 [આત્મહત્યાનાં પ્રયત્નો]), અને અન્ય અલૌકિક ઘટનાઓની હાજરીનો સમાવેશ થાય છે.[૧૪]

આ દૃઢનિશ્ચયો કર્યા બાદ, ચર્ચ દ્વારા અનુભવી ચિકિત્સકોને ભલામણ કરવામાં આવી કે વ્યકિતની વર્તણૂંક માટે કોઈ તબીબી સમજૂતી છે કે નહીં.[૧૪] જ્યારે કરવામાં આવેલો કબજો સાચ્ચો છે, તે ઓળખાઈ ગયા બાદ, એક ગરીબડો વ્યક્તિ ચર્ચના વડાને સંભાળ રાખવા માટે નિર્ધારણ કરે છે, જેનું નિર્દોષ જીવન છે, તે ધ્વનિ સિદ્ધાંત શીખવે છે, જે ધનની લાલસા માટે કશું નથી કરતો, પણ તમામ વસ્તુઓ હૃદયના ઊંડાણથી કરે છે.[૧૪] પછી પાદરી ખંતપૂર્વક પૂછપરછ કરે છે કે આ તબક્કાએ કબજામાં લીધેલી વ્યક્તિનું કેવા પ્રકારનું જીવન પસાર કરી રહી છે અને તેના પાપોના ઓળખાણનો સંબંધ મેળવી તેને અથવા તેણીને આગળ લઈ જવી.[૧૪] આ ચેતવણી અથવા સાંત્વના આપી દેવામાં આવે, પછી કુદરતી ચિકિત્સકના કામનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે કબજામાં રહેલી વ્યક્તિને દુષ્ટ હેતુઓવાળા પ્રવાહીથી યોગ્ય દવાઓ દ્વારા શુદ્ધ કરવામાં આવે છે. [૧૪] ગોવાળોના ગ્રામજીવનને લગતી મેન્યુઅલ પછી કહે છે:

  • Let the confession of the Christian faith be once required of Him, let him be taught concerning the works of the devil destroyed by Christ, let him be sent back faithfully to this Destroyer of Satan, Jesus Christ, let an exhortation be set up to faith in Christ, to prayers, to penitence.
  • Let ardent prayers be poured forth to God, not only by the ministers of the Church, but also by the whole Church. Let these prayers be conditioned, if the liberation should happen for God's glory and the salvation of the possessed person, for this is an evil of the body.
  • With the prayers let fasting be joined, see Matthew 17:21.
  • Alms by friends of the possessed person, Tobit 12:8-9.
  • Let the confession of the Christian faith be once required of Him, let him be taught concerning the works of the devil destroyed by Christ, let him be sent back faithfully to this Destroyer of Satan, Jesus Christ, let an exhortation be set up to faith in Christ, to prayers, to penitence.[૧૪]

મેથોડિઝમ[ફેરફાર કરો]

મેથોડિસ્ટ ચર્ચ માને છે કે "શૈતાનના પ્રત્યક્ષ અસ્તિત્વની શક્તિ જે તેણે વ્યક્તિને કબજામાં રાખવાથી મેળવી હોય છે, તેને બહાર કાઢવી" તેનો વળગાડ મુક્તિની ધાર્મિક વિધિમાં સમાવેશ થાય છે.[૧૫] વધુમાં, મેથોડિસ્ટ ચર્ચ શીખવે છે કે "વળગાડ મુક્તિની અધિકૃતતા ચર્ચને આપવામાં આવી છે, જે ઘણાં રસ્તાઓમાંના એક છે, જેમાં ખિસ્તનું મંત્રાલય દુનિયામાં ચાલુ છે. "[૧૬] નિયુક્ત થયેલા પાદરીએ વળગાડ મુક્તિ સૌથી પહેલાં જિલ્લા અધિક્ષક સાથે પરામર્શ કરવું જોઈએ.[૧૭] મેથોડિસ્ટ ચર્ચ માને છે કે એ ખાતરી કરવી ખૂબ જ અગત્યની છે કે જે વ્યક્તિ અથવા વ્યક્તિઓ મદદ શોધી રહ્યાં છે તેમને ખ્રિસ્તની હાજરી અને પ્રેમ ચોક્કસપણે મળે.[૧૮] વધુમાં, "બાઈબલ, પ્રાર્થના અને ખ્રિસ્તીઓની સાત વિધિઓમાંની એક વિધિ"નું મંત્રાલય આ વ્યક્તિઓ સુધી વિસ્તારવું પણ જોઈએ.[૧૯] આ વસ્તુઓનું સંયોજન અસરકારક સાબિત થયું છે.[૨૦] ઉદા તરીકે, કોઈ એક ચોક્કસ પરિસ્થિતીમાં, રોમન કેથોલીક સ્ત્રી માનતી હતી કે તેનું ઘર ભૂતિયું બની ગયું હતું, અને તેથી મદદ માટે તેણીએ તેના પાદરી સાથે પરામર્શ કર્યું. જોકે તે સ્ત્રીના ઘરમાંથી શૈતાનોને બહાર કાઢી મૂકવા ઉપલબ્ધ હોવાથી, તેથી તેણી મેથોડીસ્ટ પાદરીનો સંપર્ક કર્યો. જેમણે ઓરડામાંથી શૈતાનના આત્મા મુક્તિ કર્યો, જેને ઘરમાં તણાવના સ્રોત તરીકે માનવામાં આવ્યો હતો અને તે જ સ્થળે તેઓ પવિત્ર ભાઈચારાની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. છે;[૨૦][64] આ ક્રિયાના અનુસરવાથી, ઘરમાં હજી સુધી કોઈ મુશ્કેલી આવી નથી.[૨૦]

ઈથિઓપીયાના રૂઢિવાદી[ફેરફાર કરો]

ઈથિઓપીયન રૂઢિવાદી ટેવાહેડો ચર્ચમાં, જેઓ શૈતાનથી અથવા બુડા થી પીડિત છે એવું માને છે તેમના બદલે પાદરીઓ દરમિયાનગીરી કરે છે અને વળગાડ મુક્તિની ભજવણી કરે છે. એક 2010 પેવ રીસર્ચ સેન્ટરના અભ્યાસ પ્રમાણે, ઈથિઓપીયામાં 74 ટકા ખ્રિસ્તીઓ એવો દાવો કરે છે કે તેઓ વળગાડ મુક્તિનો અનુભવ કર્યો છે અથવા તેના સાક્ષી બન્યા છે.[૨૧] શૈતાને કબજા હોય એવી વ્યક્તિઓને ચર્ચમાં અથવા સમૂહ પ્રાર્થનામાં લાવવામાં આવે છે.[૨૨] મોટાભાગે, જ્યારે બિમાર વ્યક્તિ આધુનિક તબીબી સારવાર પ્રત્યે પ્રત્યાઘાત ન આપી હોય ત્યારે વ્યથાનું કારણ શૈતાનને ઠેરવવામાં આવે છે.[૨૨] અસામાન્ય અથવા મુખ્યત્વે વિકારગ્રસ્ત કૃત્યો, ખાસ કરીને જ્યારે જાહેરમાં ભજવાય છે ત્યારે, શૈતાની લક્ષણો છતાં થાય છે.[૨૨] અતિમાનુષી શક્તિ – જેવી કે કોઈ વ્યક્તિના બંધોનો તોડાવા, જેનું ન્યુ ટેસ્ટામેન્ટના ખુલાસામાં વિવરણ કરવામાં આવ્યું છે, - વિક્ષિપ્ત ભાષાની સાથે તે અસરગ્રસ્ત અવલોકાય છે.[૨૨] એમસાલુ ગેલેટા, આધુનિક કેસસ્ટડીમાં, સંદર્ભિત તત્વો ઈથિઓપીયન ખ્રિસ્તી વળગાડ મુક્તિ સાથે સામાન્યતા ધરાવે છે:

જેમાં વખાણ અને વિજેતાના ગીતો ગાવા, બાઈબલમાંથી વાંચવું, પ્રાર્થના અને ઈસુ ખ્રિસ્તના નામમાં આત્માનો સામે આવવાનો સમાવેશ થાય છે. આત્મા સાથે સંવાદ કરવો એ વળગાડ મુક્તિની ઉજવણીનો એક અન્ય મહત્તવનો ભાગ છે. ઊંજણી નાખનારને તે એ જાણવા માટે મદદ કરે છે કે કેવી રીતે આત્માએ શૈતાનના જીવનનું સંચાલન કર્યું હતું. આત્મા દ્વારા ઉલ્લેખવામાં આવતાં ચિહ્નો અને ઘટનાઓ અંગે ભોગ બનનાર મુક્તિ બાદ નિશ્ચયપૂર્વક રજૂ કરે છે.[૨૨]

વળગાડ મુક્તિ હંમેશા સફળ થતી નથી અને ગેલેટાએ અન્ય ઉદાહરણની નોંધ કરી છે, જેમાં સામાન્ય પદ્ધતિઓ અસફળ રહી, અને શૈતાનો પછીથી સ્પષ્ટપણે પરાધીન પાત્રને છોડીને જતાં રહ્યાં. કોઈ પણ ઘટનામાં, "દરેક કિસ્સામાં આત્માઓ જીજસના નામ સિવાય અન્ય કોઈ પણ નામથી અંકુશમાં આવતાં નથી."[૨૨]

પેન્ટેકોસ્ટાલિઝમ[ફેરફાર કરો]

પેન્ટેકોસ્ટલ ચર્ચમાં, પ્રભાવી આંદોલન, અને અન્ય ખ્રિસ્તી ધર્મના ઓછા ઔપચારિક વિભાગોમાં, વળગાડ મુક્તિની ધાર્મિક વિધિ ઘણાં પ્રકારથી અને આસ્થાકીય બંધારણોથી થઈ શકે છે. આ તમામમાંથી સૌથી સામાન્ય, મુક્તિની ઉજવણી છે. મુક્તિની ઉજવણી વળગાડ મુક્તિની ઉજવણી કરતાં જુદી પડે છે, જેમાં દૈત્ય વ્યક્તિના જીવનનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હાંસિલ કરવાને બદલે માત્ર તેના જીવનમાં પગ મૂકવાની જગ્યા મેળવે છે. જો સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લે તો, પરિપક્વપણે વળગાડ મુક્તિની વિધિ જરૂરી છે. તેમ છતાં, "નૈતિકતા ધરાવનાર ખ્રિસ્તી" તેમની આસ્થાના આધાર પર કબજા હેઠળ ન આવી શકે. આ આસ્થાના માળખામાં, શૈતાનને પગ પેસારો કરવાના કારણો મેળવા સામાન્ય રીતે કેટલુંક વિષયાંતર બ્રહ્મ વિદ્યા મેળવવાથી અથવા પરિવર્તન પૂર્વની પ્રવૃત્તિઓના કારણે થાય છે (જેવી કે અલૌકિક તત્ત્વ સાથેનો વ્યવહાર).[૨૩][૨૪]

જો વ્યક્તિને મુક્તિની જરૂરિયાત છે, તેની પરંપરાગત નિર્ધારણ કરવાની પદ્ધતિ, એવી વ્યક્તિની હાજરીમાં થાય જેની પાસે સમજદાર આત્માઓની ભેટ છે. આ પવિત્ર આત્માની 1 કૉરિનથિઅન 12 દ્વારાની ભેટ છે, જે વ્યક્તિને કંઈ રીતે શૈતાનની હાજરીનું "જ્ઞાન" કરાવે છે. [૨૫] જ્યારે શરૂઆતનું નિદાન સામાન્ય રીતે સમુદાયના સમૂહ દ્વારા બિનવિર્વાદિત હોય છે, જ્યારે ઘણાં લોકો એક સમુદાયના સમૂહમાં આ ભેટથી સંપન્ન બને છે, ત્યારે પરિણામો જુદા-જુદા મળે છે.[૨૬]

ફાધર ગાબ્રીયેલ એમોર્થ આ ભેટ ધરાવતી વ્યક્તિઓને સંદર્ભમાં "પેયગંબરો અને સંવેદનશીલ" કહીને બોલાવે છે, અને તેનો ઉપયોગ ઘણાં પ્રસંગોમાં કરે છે, તેઓની પાસે શૈતાનની હાજરી શોધવાની ક્ષમતા છે. તેમ છતાં, તેમણે નોંધ કરી છે કે "તેઓ હંમેશા સાચ્ચા હોતાં નથી. તેમની 'લાગણી'ઓને ચોક્કસપણે ચકાસવી જોઈએ." તેમના આ ઉદાહરણોમાં, તેઓ પ્રસંગો શોધવા સક્ષમ છે જે શૈતાનને દાખલ થવાનું કારણ હતું અથવા શૈતાની વસ્તુ શોધવા સક્ષમ છે તે વ્યક્તિગત શાપિત છે. તેમણે નોંધ કરી છે કે "તેઓ હંમેશા વિનયી હોય છે."[૨૭]

રોમન કેથોલીસીઝમ[ફેરફાર કરો]

પેઈન્ટીંગ બાય ફ્રાન્સીસ્કો ગોયા ઓફ સેઈન્ટ ફ્રાન્સીસ બોરગીઆ પર્ફોરમીંગ એન એક્સૉસિઝમ.

રોમન કેથલીક માન્યતામાં વળગાડ મુક્તિ એ ધાર્મિક વિધિ છે, પરંતુ તે પ્રતિકાત્મક ધાર્મિક વિધિ નથી, તે દીક્ષાની વિધિ અથવા પાપનો એકરાર કરવાની વિધિ કરતાં ભિન્ન છે. પ્રતિકાત્મક ધાર્મિક વિધિ કરતાં ભિન્ન, વળગાડ મુક્તિની "અખંડિતતા અને ક્ષમતા બિન-પરિવર્તિત ફોર્મુલાના એક ધારા ઉપયોગ પર અથવા અધિકૃત પ્રક્રિયાના ઘટના ક્રમ પર આધાર રાખતી નથી. તેની ક્ષમતા બે ઘટકો પર આધારિત છે: પ્રમાણભૂત અને નિશેધ ન હોય એવા ચર્ચના સત્તાધારીઓ દ્વારા અધિકૃતિ અને વળગાડ મુક્તિમાં વિશ્વાસ."[૨૮] વાસ્તવમાં, જ્યારથી દરેક ખ્રિસ્તી પાસે શૈતાનોને અંકુશ કરવાની શક્તિ છે અને ઈસુ ખ્રિસ્ત[૨૯][81] ના નામ પર તેમને બહાર કાઢે છે ત્યારથી તાજેતરના સમય સુધી, ઊંજણી નાખનાર પાદરીઓ અને સામાન્ય વ્યક્તિ એમ બંને હતાં, એવું કહેવામાં આવ્યું, કેથોલીક વળગાડ મુક્તિ હજી પણ અત્યંત કઠોર અને ગોઠવાયેલી તમામ અસ્તિત્વ ધરાવતી વળગાડ મુક્તિની ધાર્મિક વિધિમાંની એક છે. ચર્ચના કેનોન કાયદા પ્રમાણે, વિધિપૂર્વક કરવામાં આવેલી વળગાડ મુક્તિ, માત્ર સંસ્થાપક પાદરી (અથવા ઉચ્ચ પાદરી) દ્વારા જ કરી શકાય છે અને માત્ર માનસિક બિમારીને શક્યતાને બાદ કરતાં સંભાળપૂર્વકના તબીબી પરિક્ષણ પછી જ કરી શકાય છે. કેથોલીક એનસાઈક્લોપીડિયા એ (1908) આજ્ઞા કરતાં કહ્યું: "ખોટી માન્યતા ધર્મમાં વિરવિખર ન થવી જોઈએ, તેમ છતાં તેમનો મોટાભાગનો ઇતિહાસ એકબીજા સાથે વણાયેલો હોઈ શકે છે, તેમાં જાદુ નથી, તેમ છતાં કાયદેસરની ધાર્મિક વિધિ સાથે તે સફેદ બની શકે." રોમન વિધિમાં વસ્તુઓની યાદીનો શક્ય શૈતાની કબજાના સૂચક તરીકે સમાવેશ થાય છે: કબજામાં રહેલી વ્યક્તિ જેને પહેલાં જેનું ભાષાનું જ્ઞાન ન હતું તેવી વિદેશી ભાષા અથવા પ્રાચીન ભાષા બોલે છે; અલૌકિક ક્ષમતાઓ અને શક્તિ; કબજામાં હોય એવી વ્યક્તિ જાણતી હોય તેના કોઈ પણ રસ્તા ન હોવા છતાં કે વ્યક્તિ પાસે ગુપ્ત અથવા આંતરિક બાબતો અંગેની માહિતી; કોઈ પવિત્ર વસ્તુ માટે અનાદર; અને ઈશ્વર નિંદાનો અથવા/અને પવિત્ર વસ્તુઓના અનાદરનો અતિરેક.

જાન્યુઆરી 1999માં કેથોલીક ચર્ચએ વળગાડ મુક્તિની પ્રથામાં સુધારો કર્યો, જોકે લેટિનમાં વિકલ્પ રૂપે પરંપરાગત વળગાડ મુક્તિને મંજૂર રાખવામાં આવી છે. વળગાડ મુક્તિની ક્રિયા આશ્ચર્યજનક રીતે ભયાનક આધાત્મિક કાર્ય તરીકે ગણવામાં આવે છે. ધાર્મિક વિધિ એવું માને છે કે કબજા હેઠળ આવેલી વ્યક્તિ પર શૈતાને ભૌતિક શરીર પર નિયંત્રણ મેળવ્યું હોવા છતાં તે તેની સ્વતંત્ર્ય ઈચ્છાને જાળવી રાખે છે, અને ઓક્સિઝમસ એન્ડ સર્ટન સપ્લીકેશનસના દસ્તાવેજના ઉપયોગ સાથે પ્રાર્થનાઓ, આશીર્વાદો અને આહ્વાનમાં સમાવેશ થાય છે. અન્ય નુસખાઓનો કદાચ ભૂતકાળમાં ઉપયોગ થતો હશે, જેમ કે સ્વસ્તિવાચન વાડે રીટ્રો સતાના . આધુનિક યુગમાં, કેથોલિક ચર્ચના અધિકારીઓ ભાગ્યેજ વળગાડ મુક્તિ માટે અધિકૃત છે, તેમની પાસે અહંકારના કિસ્સામાં જવું એ માનસિક અથવા શારીરિક બિમારી માટે વધુ યોગ્ય છે. ઓછા સંવેદનશીલ કિસ્સામાં સંત મીશેલના ચેપલેટનો ઉપયોગ કરી શકાય.(સંદર્ભ આપો).

મનોવિજ્ઞાન[ફેરફાર કરો]

વળગાડ મુક્તિ માટેની ખ્રિસ્તી પ્રથા માનસિક અથવા શારીરિક બિમારી છે, એવું માની લઈ તે પદ્ધતિ સાથે પરાધીન પાત્ર સુધી પહોંચવાનો માર્ગ લે છે અને વળગાડ મુક્તિની ધાર્મિક વિધિને અધિકૃતિ મળતાં પહેલાં શારીરિક અથવા માનસિક કારણો બાકાત રાખી માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને તબીબી વ્યવસાયિકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે તમામ શક્ય હિતકારક કારણો બાકાત કરી દેવામાં આવે ત્યારે ત્યારે તે કિસ્સાનો જીવલેણ શૈતાની કબજા તરીકે ઉપચાર કરવામાં આવે છે અને વળગાડ મુક્તિ લાગુ કરવામાં આવી શકે છે.

ભારતીય ધર્મો[ફેરફાર કરો]

હિંદુવાદ[ફેરફાર કરો]

વળગાડ મુક્તિની પ્રથા સાથે સંકળાયેલી માન્યતાઓ અને/અથવા પ્રસ્થાપિત રીતો દક્ષિણમાં પ્રાચીન દ્રવિડો સાથે આગળ પડતી જોડાયેલી છે. ચાર વેદોમાંના (હિન્દુઓના પવિત્ર પુસ્તકો), અથર્વવેદમાં જાદુ અને ઔષધિ અંગેનું ગૂઢ રહસ્ય કહેવામાં આવ્યું છે.[૩૦][૩૧] આ પુસ્તકમાં શૈતાનો અને રાક્ષસી આત્માઓને બહાર કાઢવા માટે ઘણી ધાર્મિક વિધિઓનું વિવરણ આપવામાં આવ્યું છે. આ માન્યતાઓ ખાસ કરીને અસરકારક છે અને પશ્ચિમ બંગાળ, ઓરીસ્સા અને દક્ષિણના રાજ્યો જેમ કે કેરળમાં પ્રસ્થાપિત થયેલી છે.(સંદર્ભ આપો)વળગાડમાંથી મુક્તિનો પ્રાથમિક અર્થ મંત્ર અને વાજના થાય છે, જે વૈદિક અને તાંત્રિક પરંપરામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે.

વૈષ્ણવ પરંપરાઓમાં નરસિંહાના નામના રટણનો અને પવિત્ર પુસ્તક (નામાંકિત ભાગવત પુરાણ)ને મોટેથી વાંચવાનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પદ્મ પુરાણના ગીતાના મહાત્મય અનુસાર, ભાગવત ગીતાના ત્રીજા, સાતમા અને આઠમા અધ્યાયનું વાંચન કરવાથી વાંચવાથી અને વ્યક્તિની ભૂત સંબંધિત પરિસ્થિતીમાંથી મુક્ત થવામાં મદદરૂપ બની મૃત વ્યક્તિઓને માનસિક શાંતિ બક્ષે છે. અન્ય અસરકારક પદ્ધતિઓમાં કીર્તન, મંત્રોનો સતત થતો જાપ, પવિત્ર ધાર્મિક પુસ્તક અને દૈવી સ્વરૂપ પવિત્ર ચિત્રો (શિવ, વિષ્ણુ, બ્રહ્મા, શક્તિ વગેરે) (ખાસ કરીને નરસિંહા) ઘરમાં સાથે રાખવાની, પૂજા દરમિયાન બળતો ધૂપ આગળ રાખવાની, પવિત્ર નદીઓનું પાણી છાંટવાની અને પૂજામાં શંખ ફૂંકવાનો સમાવેશ થાય છે.(સંદર્ભ આપો)ગરુડ પુરાણ ભૂત અને મૃત્યુ સંદર્ભિત માહિતનો મુખ્ય સ્રોત છે.(સંદર્ભ આપો)

બૌદ્ધ ધર્મ[ફેરફાર કરો]

બૌદ્ધ ધર્મમાં, વળગાડ મુક્તિનું અસ્તિત્વ બૌદ્ધ સંપ્રદાય પર આધારિત છે. દરેક એકબીજા કરતાં જુદા પડે છે, કેટલાંક લાક્ષણિક જેવા દેખાય છે અથવા વિશેષિત જેવા દેખાય છે અને શિક્ષિત જેવા પણ દેખાય છે. કેટલાંક તિબેટીયન બૌદ્ધો વળગાડ મુક્તિને નકારાત્મક વિચારો બહાર કાઢવા અને તેનું પ્રબુદ્ધ મનમાં પ્રતિરોપણ કરવાના લાક્ષણિક પ્રતિક કરતાં વિશેષ જોતાં નથી. કેટલાંક બૌદ્ધો નકારાત્મક વિચારોના ગુણ અને/અથવા નકારાત્મક આત્માઓ તેમની પર હાવિ થઈ વળગાડ મુક્ત કરવા કરતાં સ્વસ્તિવાચનમાં આસ્થા રાખે છે.

નોંધનીય ઉદાહરણો[ફેરફાર કરો]

  • સાલ્વાડોર ડાલી જ્યારે 1947માં ફ્રાન્સમાં હતાં ત્યારે તેમની પાસે પ્રખ્યાત એવા ઈટાલીના ભિક્ષુક, ગાબ્રીએલ મારીયા બેરાર્દ્રી, વળગાડ મુક્તિ આવ્યાં હતાં, ડાલીએ ક્રોસની ઉપર ઈસુ ખ્રસ્તના શિલ્પનું સર્જન કરી તે તેમણે ભિક્ષુકને આભારમાં આપ્યું. [૩૨]
  • એન્નેલીસ મીશેલ જર્મનીની કેથલીક મહિલા હતી, જેણે કહ્યું હતું કે તે 6 અથવા વધુ શૈતાનોથી કબજામાં હતી અને ક્રમશઃ 1975માં તે વળગાડ મુક્તિમાં પસાર થઈ. બે ગતિયુક્ત ચિત્રો, ધી એક્સૉસિઝમ ઓફ ઈમીલી રોઝ અને રેક્વિઅમ યોગ્ય રીતે એન્નેલીસની વાર્તા સાથે બંધબેસતાં હતાં. તે ઉપરાંત એક્સૉસિઝમ ઓફ એન્નેલીસ મીશેલ ની દસ્તાવેજી ફિલ્મ પણ છે,[૩૩](જે પોલીસ ભાષામાં છે, પણ તેનું પેટાશીર્ષક અંગ્રેજીમાં પણ ઉપલબ્ધ છે) જેનું ચિત્રણ વળગાડ મુક્તિની વિધિની મૂળ ઓડિયો ટેપ પરથી કરવામાં આવ્યું છે.
  • કાર્લા જર્માના સેલે
  • મિશાયેલ ટેલર
  • મધર ટેરેસા મુજબ તેણી તેના જીવનના પાછળના ગાળામાં કલકત્તાના આર્કબિશપ હેનરી ડિસૂઝાના નિર્દેશન હેઠળ વળગાડ મુક્તિમાંથી પસાર થયા હતાં, ત્યારે બાદ તેમણે અનુભવ્યું કે તેણી સૂઈ જવા માટે અત્યંત ઉત્તેજિત જણાતા હતાં અને તેમને એવો ભય હતો કે "તેણી એક શૈતાની હુમલા હેઠળ હોઈ શકે છે"[૩૯]
  • જોહાન બ્લુમ્હાર્ડટે ગોટ્ટલીએબીન ડીટ્ટસ પર બે વર્ષ સુધી 1842-1844 સુધી મોટ્ટલીનજેનમાં વળગાડ મુક્તિની પ્રક્રિયા કરી હતી. પાદરી બ્લુમ્હાર્ડટના પરગણાંમાં અપરાધના એકરાર અને સાજા થવાની નિશાનીના વૃદ્ધિના અનુગામી અનુભવો કરવામાં આવ્યાં હતાં, જેમાં તેમને વળગાડ મુક્તિની ક્રિયામાં સફળ ગણાવ્યાં હતાં. [૪૧] [૪૨]

વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ[ફેરફાર કરો]

ડીએએમ-4 અથવા આઈસીડી-10 બેમાંથી એક પણ હેઠળ શૈતાની કબજોમનોવૈજ્ઞાનિક અથવા તબીબી નિદાન હેઠળ ઓળખઈ શકાતો નથી. જેઓ શૈતાની કબજામાં વિશ્વાસ રાખે છે, તેઓ ઘણી વખત માનસિક બીમારીને કારણે હોઈ શકે છે, જેમ કે હીસ્ટેરીયા, મેનીયા, સાયકોસીસ, ટ્યુરેટ્ટે સિન્ડ્રોમ, વાઈ, સ્કિઝોફ્રેનિઆ અથવા વિસંબંધકારી ગેરવ્યવસ્થા કબજા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.[૪૩][૪૪][૪૫] વિસંબંધકારી ઓળખના કિસ્સામાં, વ્યક્તિત્વમાં પરિવર્તન જે ઓળખવામાં આવે છે, તે પ્રશ્ન રૂપે છે, 29 ટકા તેમની જાતને શૈતાન તરીકે ઓળખાવે છે.[૪૬] વધુમાં, એક વિષય અંગેની ઘેલછા જે મોનોમેનીયા અથવા ડેમોનોપાથી તરીકે કહેવાય છે, જેમાં દર્દી એવું માને છે કે તે અથવા તેણી એક અથવા વધુ શૈતાનના કબજામાં છે.

હકીકત એ છે તે વળગાડ મુક્તિની ક્રિયા ઉપર લોકોના અનુભવોના લક્ષણોનો કબજો છે જે કેટલીક બનાવટી ગોળીની અસરનું અને વશીકરણની સૂચનાની શક્તિની અસર હોય છે.[૪૭] કેટલાંક સામાન્ય પણે માનવામાં આવે છે તેમ વ્યક્તિઓ વાસ્તવમાં આત્મશ્લાઘાથી ઘેરાયેલી હોય છે અથવા નીચુ સ્વાભિમાનથી પીડાતી હોય છે અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે તે "શૈતાનના કબજા હેઠળની વ્યક્તિ" તરીકે વર્તણૂંક કરે છે. [૪૩]

તેમ છતાં, મનૌવૈજ્ઞાનિક એમ. સ્કોટ્ટ પેકના સંશોધન પ્રમાણે વળગાડ મુક્તિ માટેની ક્રિયાઓમાં (શરૂઆતમાં શૈતાની કબજાને બિનસાબિત કરવાના પ્રયત્નમાં), અને તેમની જાતને બે વર્તણૂંક હોવાનો દાવો કરે છે. તેમણે ફલિત કર્યું કે ખ્રિસ્તી કબજા હેઠળ હોવાના ખ્રિસ્તી વિચાર સાચી ઘટના છે. તેમણે તારવ્યું કે નિદાનના માપદંડ કેટલીક જગ્યાએ રોમન કેથોલીક ચર્ચ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા હતાં તેના કરતાં જુદા પડે છે. તેમણે વળગાડ મુક્તિની પ્રદ્ધતિ અને પ્રગતિ કરવાના ભેદને જોવાનો પણ દાવો કર્યો. તેમના અનુભવો બાદ, અને તેમના સંશોધનને યોગ્યતા મળ્યા બાદ, મનોવૈજ્ઞાનિક સમુદાયમાંથી તેમના પ્રયત્નોને નિષ્ફળતા મળી છે, જે ડીએસએમઆઈવીથી "શૈતાન"ની વ્યાખ્યામાં ઉમેરો કરે છે.[૪૮]

સાંસ્કૃતિક સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]

વળગાડ મુક્તિ માટેની ક્રિયા કાલ્પનીક નવલસાહિત્યમાં, ખાસ કરીને ડરામણાં વિષયોમાં જાણીતા છે.

ગેલેરી[ફેરફાર કરો]

આ પણ જુઓ[ફેરફાર કરો]

સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]

  1. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  2. માલાચી એમ.(1976) હોસ્ટેજ ટુ ધી ડેવિલ: ધી પોસેસન એન્ડ ઓક્સોસિઝમ ઓફ ફાઈવ લાઈવ અમેરિકન્સ. સાન ફ્ર્ન્સિસ્કો. સાન ફ્રાન્સિસ્કો, હરપરકોલીન્સ પાનનં 462 આઈએસબીએન 0-06-065337-એક્સ
  3. ઢાંચો:CathEncy
  4. JewishEncyclopedia.com - JESUS OF NAZARETH
  5. Josephus, "B. J." vii. 6, § 3; Sanh. 65b.
  6. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  7. ૭.૦ ૭.૧ ૭.૨ Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  8. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  9. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  10. ૧૦.૦ ૧૦.૧ "Exorcism". Lutheran Church Missouri Synod. Retrieved 2009–05–27. 
  11. "Can a Christian Have a Demon?". Kaohsiung Lutheran Mission. Retrieved 2009–05–27. 
  12. ૧૨.૦ ૧૨.૧ ૧૨.૨ "Exorcism". Christian Classics Ethereal Library. Retrieved 2009–05–27. 
  13. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  14. ૧૪.૦૦ ૧૪.૦૧ ૧૪.૦૨ ૧૪.૦૩ ૧૪.૦૪ ૧૪.૦૫ ૧૪.૦૬ ૧૪.૦૭ ૧૪.૦૮ ૧૪.૦૯ ૧૪.૧૦ ૧૪.૧૧ "Quotes and Paraphrases from Lutheran Pastoral Handbooks of the 16th and 17th Centuries on the Topic of Demon Possession". David Jay Webber. Retrieved 2009–05–27. 
  15. The Methodist Conference - Friday 25th June, 1976 (Preston). The Methodist Church of Great Britain. ...the casting out of an objective power of evil which has gained possession of a person. 
  16. The Methodist Conference - Friday 25th June, 1976 (Preston). The Methodist Church of Great Britain. ...the authority to exorcise has been given to the Church as one of the ways in which Christ's Ministry is continued in the world. 
  17. The Methodist Conference - Friday 25th June, 1976 (Preston). The Methodist Church of Great Britain. The form of any service of healing for those believed to be possessed should be considered in consultation with the ministerial staff of the circuit (or in one-minister circuits with those whom the Chairman of the District suggests). 
  18. The Methodist Conference - Friday 25th June, 1976 (Preston). The Methodist Church of Great Britain. Since pastoral guidance is first and foremost concerned to assure the presence and love of Christ, it is important to follow this practice in these cases also. 
  19. The Methodist Conference - Friday 25th June, 1976 (Preston). The Methodist Church of Great Britain. The ministry of bible, prayer and sacraments should be extended to those seeking help. 
  20. ૨૦.૦ ૨૦.૧ ૨૦.૨ "Exorcism in 2006" (PDF). Westminster Methodist Central Hall (Rev. Martin Turner). Retrieved 2009–05–25. 
  21. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  22. ૨૨.૦ ૨૨.૧ ૨૨.૨ ૨૨.૩ ૨૨.૪ ૨૨.૫ ગેલેટા, અમ્સાલુ ટેડેસ્સે. "Case Study: Demonization and the Practice of Exorcism in Ethiopian Churches" લૌસાન્ને કમિટિ ફોર વર્લ્ડ ઈવાનગેલીઝેશન નૈરોબી, ઓગસ્ટ 2000.
  23. પોલોમા એમ (1982) ધી ક્રિશમેટીક મુવમેન્ટ: ઈઝ ધેર અ ન્યુ પેન્ટિકૉસ્ટ? પાન નં 97 આઈએસબીએન 0805797211
  24. ક્યુનેઓ એમ. (2001) અમેરિકન એક્સોસિઝમ: એક્સપેલીંગ ડેમોન્સ ઈન ધી લેન્ડ ઓફ પ્લેન્ટી. ડબલડે: ન્યુયોર્ક. પાન નં. 111-128 આઈએસબીએન. 0385501765
  25. પોલોમા એમ (1982) ધી ક્રિશમેટીક મુવમેન્ટ: ઈઝ ધેર અ ન્યુ પેન્ટિકૉસ્ટ? પાન નં 97 આઈએસબીએન 0805797211
  26. ક્યુનેઓ એમ. (2001) અમેરિકન એક્સોસિઝમ: એક્સપેલીંગ ડેમોન્સ ઈન ધી લેન્ડ ઓફ પ્લેન્ટી. ડબલડે: ન્યુયોર્ક. પાન નં. 111-128 આઈએસબીએન. 0385501765
  27. એમોર્થ જી. (1990) એન એક્સોસીસ્ટ ટેલસ હીસ સ્ટોરી. ટીએનએસ. મેકકેનઝી એન. ઈગ્નીટીઅસ પ્રેસ: સાનફ્રાન્સિસ્કો. પાન નં 157-160 આઈએસબીએન. 0898707102
  28. માર્ટીન એમ (1976) હોસ્ટેજ ટુ ધી ડેવિલ: ધી પોસેસન એન્ડ ઓક્સોસિઝમ ઓફ ફાઈવ કોન્ટેનપોરોરી અમેરિકન્સ . હરપર સાન ફ્ર્ન્સિસ્કો. એપેન્ડીક્સ વન "ધી રોમન રીચ્યુઅલ ઓફ એક્સોસિઝમ" પાન નં.459 આઈએસબીએન 006065337એક્સ
  29. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  30. Werner 1994, p. 166
  31. Monier-Williams 1974, pp. 25–41
  32. Dali's gift to exorcist uncovered કેથોલીક ન્યુઝ 14 ઓક્ટોબર 2005
  33. http://www.youtube.com/watch?v=y0Ak-3wS7cQ
  34. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  35. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  36. Lua error in વિભાગ:Citation/CS1/Date_validation at line 33: attempt to compare number with nil.
  37. St. Louis - News - Hell of a House
  38. Part I - The Haunted Boy: the Inspiration for the Exorcist
  39. Archbishop: Mother Teresa underwent exorcism સીએનએન 04 સપ્ટેમ્બર 2001
  40. http://www.stuff.co.nz/dominion-post/wellington/2497284/Deadly-curse-verdict-five-found-guilty
  41. "Blumhardt’s Battle: A Conflict With Satan". Thomas E. Lowe, LTD. Retrieved 2009–09–23. 
  42. Friedrich Zuendel. "The Awakening: One Man's Battle With Darkness" (PDF). The Plough. Retrieved 2009–09–23. 
  43. ૪૩.૦ ૪૩.૧ How Exorcism Works
  44. જે ગુડવીન, એસ, હીસ, આર. એટ્ટીયસ "હિસ્ટોરીકલ એન્ડ ફોક ટેક્નીક્સ ઓફ એક્સોસિઝમ:એપ્લીકેશનસ ટુ ધી ટ્રીટમેન્ટ ઓફ ડીસસોસીએટીવ ડીસઓર્ડર "
  45. Journal of Personality Assessment (abstract)
  46. Microsoft Word - Haraldur Erlendsson 1.6.03 Multiple Personality
  47. Voice of Reason: Exorcisms, Fictional and Fatal
  48. Peck M. MD (1983). People of the Lie: the Hope for Healing Human Evil. New York: Touchstone.  Check date values in: 1983 (help)

વધુ વાંચન[ફેરફાર કરો]

  • વિલિયન બાલ્ડવિન, ડી.ડી.એસ., પીએચડી, " આત્માની મુક્તિનો ઉપચાર". આઇએસબીએન 1-57278-039-8. આત્મા મુક્તિના ઉપચારના અભ્યાસુ અને શીખવનાર, જેમાં વિશાળ ગ્રંથસૂચિનો સમાવેશ થયો છે.
  • શાકુન્તલા મોદી, એમ.ડી., "રીમાર્કેબલ હીલીંગસ, એ સાઇકાયટ્રિસ્ટ ડિસ્કવરસ અનસસપેક્ટેડ રૂટસ ઓફ મેન્ટલ એન્ડ ફિઝીકલ ઈલનેસ" આઈએસબીએન 1-57174-079-1 આ થેરાપી વિવિધ માંદગીના ઉપચાર માટે કિસ્સાઓ અને આંકડાકીય વિગતો આપે છે.
  • બોબી જીન્ડાલ, બીટીંગ અ ડેમોન : ફિઝીકલ ડાયમેન્શન ઓફ સ્પીરીટ્યુઅલ વેરફેર. (ન્યુ ઓક્સફોર્ડ રીવ્યુ, ડિસેમ્બર 1994)
  • માલાચી માર્ટીન, હોસ્ટેજ ટુ ધી ડેવિલ . આઈએસબીએન 0-06-065337-એક્સ.
  • એમ.સ્કોટ પેક, ગ્લીમ્પસીસ ઓફ ધી ડેવિલ : અ સાયકાયટ્રીક્સ પર્સનલ એકાઉન્ટસ ઓફ પોસેસન, એક્સૉસિઝમ, એન્ડ રીડેમ્પશન. આઈએસબીએન 0-7432-5467-8
  • મેક્સ હેન્ડેલ, The Web of Destiny (પ્રકરણ 1 ભાગ 3: "ધી ડ્વેલર ઓન ધી થ્રેસહોલ્ડ" અર્થ-બાઉન્ડ સ્પીરીટ્સ, ભાગ 4 : ધી "સીન બોડી"- આપ મેળે બનેલા શૈતાનનો કબજો- તત્તવો, ભાગ 5 : માણસનું વળગનું અને પ્રાણીઓનું વળગવું), આઈએસબીએન 0-911274-17-0
  • ફ્રેડેરીક એમ સ્મિથ, ધી સેલ્ફ પોસેસડ: ડૈટી એન્ડ સ્પિરીટ પોસેસન ઈન સાઉથ એશિયન લીટરેચર એન્ડ સિવિલાઈઝેશન . ન્યુયોર્ક કોલંબિયા યુનિવર્સીટી પ્રેસ, 2006. આઈએસબીએન 0231137486
  • ગેબ્રીએલે એમોર્થ, એન એક્સૉસિસ્ટ ટેલ્સ હીસ સ્ટોરી . સાન ફ્રાન્સિસકો: ઈગ્નાટીઅસ પ્રેસ, 1999. વેટીકનના મુખ્ય ઊંજણી નાખનાર રોમન કેથોલિક પ્રથા અંગે અસંખ્ય ટુચકાઓ દ્વારા તેમના પોતાના અનુભવ કહે છે.
  • જી. પાસીઆ, ધી ડેવિલસ સ્કર્જ- એક્સોસિઝમ ડ્યુરીંગ ઈટાલિયન રિનેસન્સ , ઈડી. વૈસરબુક્સ 2002.
  • જે મેકકેર્થી ધી એક્સોસિસ્ટ હેન્ડબુક- વળગાડ મુક્તિ માટેની ક્રિયા અંગે બિનસાંપ્રદાયિક પદ્ધતિથી સ્પષ્ટ અભિગમો . ગોલેમ મીડિયા પબ્લીશર બેર્કેલેય સીએ આઈએસબીએન 978-1933993911

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]