મેર

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
મેર (મહેર/મિહિર/મૈર/મેહર)
વર્ગીકરણ ક્ષત્રિય.
ધર્મો હિંદુ
ભાષાઓ ગુજરાતી, હિન્દી અને તેની બોલીઓ અને મારવાડી અને તેની બોલીઓ.
વસ્તીવાળા રાજ્યો ગુજરાત, રાજસ્થાન, સિંધ, પંજાબ અને મધ્ય પ્રદેશ.
ઉપશાખાઓ કેશવાલા, સિસોદીયા (મોઢવાડીયા, કુછડીયા, ગોઢાણીયા, રાણાવાયા,પાસ્તરીયા,હડળીયા), સુમરા (ઓડેદરા, વિસાણા), રાજશાખા (કારાવદરા, ખુંટી, બોખીરીયા, જોગ, સુંડાવદરા), પરમાર, વાઘેલા, ચુડાસમા, ચૌહાણ(ગરેજા), ભટ્ટી, વાળા, જાડેજા, સોલંકી, બાપોદરા (આગઠ), ચાવડા અને વાઢેર.


મેરભારતનાં ગુજરાત રાજ્યનાં સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારનાં કાઠિયાવાડમાં મહેર, મિહિર, મૈર, કે મેહર તરીકે પણ ઓળખાતા, ક્ષત્રિય કે રાજપૂત વર્ણનાં અને હિંદુ ધર્મના લોકોનો સમુહ છે. તેઓ ઇન્ડો-આર્યન સમુહનાં હોવાનું મનાય છે, અને તેમનો પોતાના માન સન્માન કાજે કેટલાયે યુદ્ધો, શૌર્ય અને બલિદાનનો સમૃધ્ધ અને વૈવિધ્યપૂર્ણ ઇતિહાસ છે. તેમના દ્વારા કરાયેલા કેટલાક બલિદાનો શપથ (વચન)ની પૂર્તિ, ફરજ અને સામાન્ય પ્રજાજનો તથા પોરબંદરનાં જેઠવા રાણાઓ પ્રત્યેની જવાબદારીઓને કારણે કરાયેલા. મેર લોકોની વસ્તી, ૧૯૫૧ની વસ્તી ગણતરી પ્રમાણે, લગભગ ૫૦,૦૦૦ જેટલી હતી, જે ૧૫૫ ગામો અને ૨૩ નેસોમાં વહેંચાયેલ હતી. મેર લોકોનો પારંપારીક વ્યવસાય યોદ્ધા અને ખેતિકામ કરનાર તરીકેનો ગણાય છે. પોરબંદરનાં જેઠવા રાણાઓ દ્વારા મેર લોકોને કેટલાક ગામો અને જમીનો આપવામાં આવેલ (જેને ગરાસદારીનાં ગામો કહેવામાં આવે છે), આક્રમણખોરો સામે રાજ્યના રક્ષણ માટે, રાજ્યની સેનાનો ભાગ બનવા બદલ આ ગરાસદારી આપવામાં આવેલ.

કર્નલ ડિક્ષન દ્વારા મેર લોકોનું ચરિત્ર ચિત્રણ:

તેઓ સાથે સન્માનપૂર્વક વર્તવામાં આવે ત્યારે તેઓ તેમની વિશ્વસ્તનિયતા, સચ્ચાઇ અને પ્રમાણિકતા, અભુતપૂર્વ શૌર્ય, સરળ વફાદારી, અને લગભગ હ્રદયસ્પર્શી ચરમ ભક્તિભાવ ફેલાવી દે છે. તેઓ વચ્ચે આત્મીયતાનું સશક્ત બંધન હોય છે, તેઓ રખેવાળી કરવામાં તેમની નિષ્ઠાને કારણે વિશ્વસનિય છે, પછી ભલેને તેમનાં સગા-સંબંધીઓજ કેદી તરીકે હોય અને તેમનીજ દેખરેખ કરવાની હોય.

ધ ઇન્ડિયન એમ્પાયર: ઇટસ હિસ્ટ્રી, પીપલ એન્ડ પ્રોડક્ટ - સર વિલિયમ વિલ્સન હન્ટર દ્વારા[૧]

મૂળ[ફેરફાર કરો]

મેર મૂળ આર્યવંશજ કહેવાય છે.

મેર કોમના વસવાટ[ફેરફાર કરો]

મેર લોકોનાં પૂર્વજો લગભગ ઈ.પૂ. ૧૨૬ આસપાસ,હાલમાં પશ્ચિમ પંજાબ તરીકે ઓળખાતા ઉત્તર-પશ્ચિમી પ્રદેશ દ્વારા, જ્યોર્જીયાનાં જ્યોર્જિયન લોકો સાથે ભારતીય ઉપખંડમાં પ્રવેશ્યા હતા. [૨] જ્યોર્જિયનો પછીથી ગૂર્જર તરીકે ઓળખાયા. એક ચોક્કસ અહેવાલ જણાવે છે કે આ લોકો ભારતમાં ઈરાન મારફત, બલુચિસ્તાન દ્વારા પ્રવેશ્યા હતા.[૩] આ સમયે પશ્ચિમ ભારત ગુપ્ત (ગુપ્ત સામ્રાજ્ય) સાર્વભૌમકત્વ હેઠળ હતું. અને ગુપ્ત સામ્રાજ્યની સ્થાપનાનાં ઘણાં કાળ પહેલાં કુશાણ લોકોનું શાસન આથમી ગયું હતું. એવું જણાય છે કે ઉત્તર-પશ્ચિમ પ્રાંતનાં ગુપ્તવંશના રાજવીએ, મેદ અને ગુજ્જર જેવા, આપ્રવાસી આક્રમણકારોને દક્ષિણ તરફ હાંકી કાઢ્યા હશે. ઉત્તરની ઈન્ડુસ વેલી (સિંધુખીણ)નો દક્ષિણી ભાગમાં જાટ લોકોની સત્તા હતી, જેઓ પણ ત્રણ સદીઓ પૂર્વે આ જ રીતે દેશમાં આવ્યા હતા.

જાટ લોકોએ આ વિદેશીઓનો વિરોધ કર્યો, પણ અંતે તેઓએ તેમના પર પ્રભુત્વ મેળવ્યું અને આમ, મેદ લોકોએ સિંધુ નદીની પૂર્વે વસવાટ કર્યો અને ગુર્જરો હજુ વધારે દક્ષિણ તરફ આગળ વધ્યા. નોંધાયું છે કે આ બે ટોળીઓમાંથી મેદ લોકો પછીથી મેર કે મહેર તરીકે ઓળખાયા અને સત્તા તથા આધિપત્યનાં ક્ષેત્રમાં પોતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપ્યું.[૪]

સંસ્કૃત તામ્રપત્રો, લખાણો વગેરેમાં મેદપાટ એ મેવાડ માટે વપરાતું હતું જે ૧૫૫૯માં ઉદયપુર શહેરની સ્થાપના પછી ઉદયપુર રાજ્ય તરીકે ઓળખાયું. મેદપાટ ઇતિહાસકારોને એ સમયની યાદી આપે છે જ્યારે આ પ્રદેશ આર્યવંશજ મેદ કે મેર લોકો દ્વારા શાસિત હતો.

ઐતિહાસિક પુરાવાઓનાં આધારે કહી શકાય કે, મેર કે મેદ જાતીનાં પૂર્વજો એ દિવસોના પંજાબ/સિંધ વિસ્તારમાંથી ભારતમાં પ્રવેશ્યા અને દક્ષિણમાં ગુજરાત સુધી વસાહતો સ્થાપી. અજમેર (મહાન મેર ’અજા’થી), જેસલમેર (મહાન મેર સરદાર ’જાસલો’થી), બાડમેર (મહાન મેર સરદાર ’બાડ’ થી), કોમલમેર (મહાન મેર સરદાર ’કોમલ’થી) અને મારવાડ પ્રદેશ (આ પ્રદેશનો થોડો ભાગ ઉદયપુર અને જોધપુર સાથે સંકળાયેલો છે). એમ જણાય છે કે તેઓએ કાઠિયાવાડમાં પણ વસવાટ કર્યો અને આજે તેઓ પોરબંદરનાં ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વસે છે અને કાઠિયાવાડનાં મહેર તરીકે ઓળખાય છે.

મેરવાડ, મૈરવાડ, મીરવાડા કે મારવાડ વિસ્તાર[ફેરફાર કરો]

The provinces which now go by the name of (Ajmer) Merwara and (Jodhpur) Marwar are the ancient home of the aboriginal clan of the Mers (also known as the Mars, Mhars, Mahars, Mhers, Mhairs, Mehars, Mairs or Mihirs). “The Mair or Mera is, “according to Colonel Tod, “the mountaineer of Rajpootana, and the country he “inhabits is styled Mairwara or the region of hills. As mentioned before the famous historical cities Ajmer, Jesalmer, Khumbhalmer & Komalmer are an attest of the Mers former power and settlements.

The Mers were known as “hillmen” that populated the plain and are also found there. They remained masters of the soil until they were ousted later on by victorious invaders. As chiefs and warriors, like other aboriginal tribes, they have a claim to be called Rajputs, for the name Rajput or Rajputra confers only to a social and not an ethological distinction. The term Rajput is generally applied to an Aryan Ksatriya though everybody knows that the victors intermarried freely with the vanquished non-Aryans, who were never totally annihilated & that the Mer and other non-Aryan tribes claim relationship with the Rajputs.

કાઠિયાવાડના મેરો[ફેરફાર કરો]

In 712 A.D Mohabed-Been-Kasim invaded Sindh, a tribe of Rajputs known by the name of Mers , was very powerful in Southern part of Sindh. Col. Walker in the history of Kathiawar notes that the Mers were intimately connected with the Jethwa Ranas of Porbandar. He also mentions that the Jethwas and the Mers belong to the same fold. The Mers could not keep up the same traditions and could not compete with the Jethwas. The Jethwas went ahead and the Mers lagged behind. In the course of time the Jethwas began to keep themselves distant from the Mers and the Mers were soon looked down upon as the sub-ordinate or second rate people. The distances went on widening and the Jethwas completely disassociated themselves from the Mers, so, much that they used the Mers to help them in their battles against their enemies and in return of the services rendered 24 villages in Barda. These twenty four villages were considered to be their possession even to this day. Of course, these Mers were exempted from all sorts of taxes except only nominal tax. Today we find a great difference between the Jethwas and the Mers in so many respects such as manners, custom, the ways of the life due to different problems and different circumstances. But one thing is quite clear the Jethwas depended for their present and past position on strength of Mers and today too we find that the Jethwas have not forgotten the debt gratitude they owe to the Mers. It was custom that when a Rana of Porbandar ascended the throne or the Gaddi, the headman of Mers used to cut his smallest finger-tip of his hand and used to make a “Tilak” mark of blood on the forehead of the Rana. This fact speaks for itself.

According to the Barots they read in their own books that the forefathers of the Jethwa and the Mers were the same and they came and settled in Saurashtra at the same time which is around 900 A.D. The problems that the Jethwa Rajputs had to solve were the same that the Mers had to solve. So we can see that they were sailing on the same boat. Barots go so far as to maintain that the Jethwas belong to the line of the younger brother and so long as they were afraid of the common enemies they lived as brothers. As soon as the common danger disappeared, they began to look at one another with strange eyes. This is not only what has happened in the case of Jethwas and Mers but in the case of so many communities. A sort of bar often comes and stands between even the children of the same father. Changing circumstances has always created petty communities and so many petty factions. There are so many other proofs also to convince us that the Jethwas and the Mers belong to a common stock.

મેર કુળો (અટકો)[ફેરફાર કરો]

મેર સમાજ ૧૪ ગૌત્રાંતર વંશોમાં વહેંચાયેલ છે. આમાનો દરેક વંશ (જે શાખા તરીકે પણ ઓળખાય છે) પણ વિવિધ નાના મોટા કુળોમાં વહેંચાયેલ છે, જે ઘણાં જુદાજુદા ગામોમાં ફેલાયેલા છે. આમાંનાં કેટલાક કુળો પોતે જે ગામમાં વસવાટ કરતા તે ગામનાં નામ આધારીત અટકથી પણ ઓળખાવવા લાગ્યા. આ ૧૪ વંશમાંથી ચાર, પોતાની વધુ વસ્તી, જમીનદારી અને ઔતિહાસિક મહત્વને કારણે, મહેર સમાજમાં આગળપડતું મહત્વ ધરાવે છે. આ ચાર વંશો કેશવાલા, સિસોદીયા, ઓડેદરા (સુમરા), અને રાજશાખા (ખુંટી) છે, જેનાં બાપદાદાઓ પોરબંદર વિસ્તારનાં ઉંચાણવાળા પ્રદેશોનાં ગામોમાં (જે બરડા વિસ્તાર કહેવાય છે) બહોળી સંખ્યામાં વસવાટ પામ્યા હતા.

અન્ય દશ વંશો પરમાર, વાઘેલા, ચુડાસમા, ચૌહાણ, ભટ્ટી, વાળા, જાડેજા, સોલંકી, ચાવડા અને વાઢેર છે. જેઓએ રાણાવાવ, કુતિયાણા વિસ્તારનાં નિચાણવાળા પ્રદેશોમાં (જેમાં ઘેડ વિસ્તાર સામેલ ગણાય) બહોળા પ્રમાણમાં વસવાટ કર્યો.

રાજપૂત મેર વંશો

  • કેશવાલા (સૂર્યવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: આંત્રોલિયા, એરડા, રાતડીયા, બુડા, ભેટાણીયા, બગોદરા.
  • સિસોદીયા (સૂર્યવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: મોઢવાડીયા, ગોઢાણીયા, ખિસ્તરીયા, રાણાવાયા, કુછડીયા, હાડળીયા, પાસ્તરિયા.
  • રાજશાખા (સૂર્યવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: ખુંટી, કારાવદરા, ગોરાણીયા, સુંડાવદરા, બોખીરીયા, સેલોત, સેલાર, જેઠવા, મોડેદરા, સુરીયા, જોગ, પરીયા.
  • ઓડેદરા (જેઓ સુમરા તરીકે પણ ઓળખાય છે) (અગ્નિવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: વિસાણા (અન્ય જી, મોખરા, લાલા વગેરે ૧૮ જેટલી પેટાશાખાઓ હવે ઓડેદરા જ લખે છે.)
  • પરમાર (અગ્નિવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: મહીયારીયા, બળેજા, મંડેરા, પાતા, ગોરસેરા, ચાંડેલા.
  • જાડેજા (યદુવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: કડછા, તરખાલા, રાતીયા, કડેગીયા.
  • વાળા (સૂર્યવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: મુળીયાસીયા, આગઠ, બાપોદરા, અમર.
  • ચૌહાણ (અગ્નિવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: ગરેજા.
  • વાઢેર (સૂર્યવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: સિંધલ, દાસા, સુત્રેજા, સરમા.
  • ચાવડા (ચંદ્રવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: કોડવાળા
  • ચુડાસમા (યદુવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: વાઘ.
  • સોલંકી (અગ્નિવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: ટીંબા, દિવરાણીયા, સીડા, ભોગેસરા,
  • વદર (ચંદ્રવંશી)
  • ભટ્ટી (યદુવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: ભૂતિયા.
  • પઢિયાર (અગ્નિવંશી)
    • પેટાશાખાઓ: થાપલીયા

રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશનાં મેર[ફેરફાર કરો]

મેદ-પાટ (જે જુના ઉદયપુર રાજ્યનો વિસ્તાર હતું) નામનો અર્થ 'મેદ લોકોની ભુમી' તેવો થાય છે. આ નામ મેવાડ વિસ્તારનું મુળભુત નામ હોવાનું મનાય છે, જ્યાં મેદ લોકોનો વસવાટ હતો. અનુગામી ઔતિહાસિક સમયમાં, આ વિસ્તાર પર મેવ કે મેર તરીકે ઓળખાતા લોકોનું શાસન હોવાનું કહેવાય છે. આ વિસ્તારનો એક ભાગ આજે પણ મેવાડ તરીકે ઓળખાય છે. તથાપિ, મેર તરીકે ઓળખાતા લોકો દેવગઢ અને અજમેર-મેરવાડા વિસ્તારની આસપાસ એકત્રીત વસવાટ કરે છે. કેટલાક વિદ્વાનોનું માનવું છે કે રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશનાં મેર લોકો ઇતિહાસ પ્રસિધ્ધ હુણ જાતિની એક શાખાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

મેર પેટા જુથોની ગોઠવણી[ફેરફાર કરો]

રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશમાં, ભુતકાળમાં મેર સમાજ ચાર ઉપ-ક્ષેત્રિય સમુહોમાં વહેંચાયેલો હતો. જેમાં કેટલાય અંતર્વિવાહી (એવો સામાજીક રીવાજ જેમાં સમાન કુળ, લોકો કે સગપણ વાળા સમુહમાંજ લગ્ન કરાય છે) સમુહો જે 'હીસ્સા' તરીકે ઓળખાતા અને જેમનાં નામ સ્થળનાં નામ આધારીત હતા, અને ગોત્રાંતરવિવાહી (એવો રીવાજ જેમાં પોતાનાં ગૌત્ર કે પોતાનાં સામાજીક સમુહ બહારજ લગ્ન કરાય છે) સમુહો જે 'ગોત' તરીકે ઓળખાતા હતા. જે નીચે આપેલ છે:

સમુહ ૧

આ મુખ્ય સમુહમાં નવ હીસ્સા (સમુહ) હતા, જે આ મુજબ છે, કોટા, ભોપાલ, બુંદી, ઝાલાવાડ, લખેરી, બરણ, માંગરોળ, ઇક્લોરા અને ખાનપુર.

સમુહ ૨

બીજા સમુહમાં, ઉદયપુર, મંડોરગઢ, જયપુર અને અજમેર જે મેરવાડા થી ઓળખાતા વિસ્તારમાં સ્થીત છે, એમ ચાર હીસ્સા હતા, (આ સમુહનાં મેર લોકોનું 'મહેર મહાસંમેલન' તા:૨૩/૮/૦૯નાં રોજ યોજાયેલું [૫] )

સમુહ ૩

ભોપાલનાં મેર લોકોનો બનેલો એક સ્વતંત્ર સમુહ કે હિસ્સા છે. ભોપાલનાં ઘણાં મેર લોકોએ અતીગરીબ અને ભુમિવિહોણા હોવાને કારણે ગ્રામ્ય માર્ગદર્શક કે ભોમિયા તરીકેનો વ્યવસાય સ્વિકારેલ છે.

સમુહ ૪

આ સમુહમાં, ત્રણ મુખ્ય હિસ્સા છે, જે આ મુજબ છે, ઇન્દોર, ઉજ્જૈન અને રતલામ. એ જાણવું અત્યંત રસપ્રદ ગણાશે કે બ્યાવર નજીકનાં એક ગામે મેર લોકોનો એક સમુહ રહે છે જે કેશવાલા તરીકે ઓળખાય છે;અને કેશવાલા એ સૌરાષ્ટ્રનાં મેર લોકોનો એક મુખ્ય વંશ છે જે આદ્ય મેર કે અસલ મેર તરીકે ઓળખાય છે.

રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશનાં મોટાભાગનાં મેર લોકો નાનાં કારખાનાઓ, કપડામીલો અને રેલ્વેમાં કામ કરે છે. થોડા લોકો જમીન પણ ધરાવે છે અને ખેતિકાર્ય કરે છે. તેઓ વિવિધ હિન્દી બોલીઓ બોલે છે,અને તેમની સંસ્કૃતિ પણ સૌરાષ્ટ્રનાં ગુજરાતી બોલી બોલતા મેર લોકોથી ઘણી બધી અલગ પડે છે.

સૌરાષ્ટ્રનાં મેર લોકોનું સમાજીક માળખામાં મામા-ફોઇનાં સંતાનો (પિત્રાઇઓ) વચ્ચે લગ્નસંબંધનો અને (junior sororate દિયરવટું ???)નો રીવાજ ખાસ નોંધવા જેવો છે. સૌરાષ્ટ્રનાં મેર લોકોમાં ૧૪ ગોત્રાંતર લગ્ન વંશો છે. જ્યારે રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશનાં મેર લોકોનાં સમુહોમાં આવા કોઇ મામા-ફોઇનાં લગ્નની પ્રથા હોવાનું જણાતું નથી

કાઠિયાવાડનાં રાજપૂત મેર[ફેરફાર કરો]

સૌરાષ્ટ્રમાં આવ્યા પછી મેર લોકો અહીંના રાજપૂત કુટુંબોનાં સંસર્ગમાં આવ્યાનું જણાય છે. તેઓની કેટલીક અટકો આ રાજપૂત કુટુંબો સાથે દિકરીઓ લેવા દેવાનાં વહેવારે અપનાવાયેલી છે. એ પણ ઘણું આશ્ચર્યકારક દેખાય છે કે ’વાળા’ જેવી કેટલીક અટકો, જે કાઠિ લોકોની મુખ્ય શાખા છે, પણ જોવા મળે છે. જ્ઞાતિઓનું એકબીજા સાથેનું આવું સંયોજન જોવા મળવું એ પણ ઘણી આશ્ચર્યકારક બાબત છે.

આ મેર લોકોની ભાષા ઘણી બળકટ અને થોડી બરછટ (તોછડી) લાગે તેવી છે. ગુજરાતીભાષી મેર લોકોની બોલીમાં રાજસ્થાની ભાષાનો ગણનાપાત્ર પ્રભાવ દેખાય આવે છે, જે સંભવતઃ રણ વિસ્તારનાં રાજપૂત પૂર્વજોને કારણે છે.

ધર્મ[ફેરફાર કરો]

The Mers are devout Hindus. They worship Hindu gods and goddesses and observe all the major Hindu festivals. They have their own temple for the community members. Each clan has its own clan Goddess worshipped by the head of the household on various occasions, The clans deity separates one clan from the other. They makes special offerings to her during the Navratri festival in the month of Aswin (September – October).

મેર કુળદેવી પરંપરા[ફેરફાર કરો]

The kuldevi has a crucial role in the religious lives of Mer men and women: she is the foremost divine guardian of their fortune and honour. Many of the myths that recount the miraculous deeds she performs as guardian not only make wonderful reading they abound in romance, intrigue, danger, and conquest they also give access to the worldview of Mer women.

A goddess begins her career as a kuldevi when she becomes incarnate at a critical point in time in order to rescue an endangered group of Mer whom she judges worthy of her protection. In most cases she reveals herself to their leader and inspires him to surmount whatever problems he and his followers face. Afterward she helps him establish a kingdom, at which point he and his relatives become the founders of a kinship branch (kul or shakh ) with a discrete political identity. Later the kuldevi intermittently manifests her presence by helping the group overcome other military and political crises. These manifestations are celebrated in myths chronicling the origins and early achievements of the Mer groups that kuldevis protect.

Because when a woman marries she loses membership in her father's kul and becomes a member of her husband's kul , she is expected to worship the kuldevi who protects its members. Thus, the very first thing a bride must do when she enters her husband's household is to give respect (dhok ) to her new kuldevi . This is a caste norm; every Mer must loyally propitiate the kuldevi who has accompanied the family's kul into battle.

મેર દેવતાઓ[ફેરફાર કરો]

રામદેવજી/રામાપીર[ફેરફાર કરો]

Bhagvan Ramdevji Maharaj was a Tunvar Rajput regarded by Hindus as the incarnation of Lord Krishna who tried to rid the world of sin and hatred-he is known as the 'dhori dhaja' carrier which shows he was a warrior deity who bought innocence and bravery here. History goes that five Pirs from Mecca came to test his miraculous powers and after being convinced, paid their homage to him. Since then he is venerated by Muslims as Ramshahpir or Ramapir.

The fame of Ramapir reached far and wide. He believed in the equality of all human beings, both high and low, rich and poor. He helped the down trodden by granting them their wishes. Bhagvan Ramdevji Maharaj took samadhi (conscious exit from the mortal body.) in 1459A.D. Maharaj Ganga Singh of Bikaner constructed a temple around the samadhi in 1931A.D. The devotees of Ramdevpir offer rice, coconuts, churma and toy wooden horses to Ramdevji. The samadhi temple is in Ramdevra, Rajasthan.

વાછરાડાડા[ફેરફાર કરો]

Vachhada Dada was of the Darbar caste and he was of Rajput origin, he became a Survir in seven births. Every time he went to get married Muslims would come and take the cattle and kill them and they would do this whilst Vachra dada was walking around the fire getting married (pheras) it is said that he never managed to finish his pheras and he never got married

The medium man (bhuva) of Vachhada Dada is approached for diagnosis and curing of disease among men and animals. When a family member, a cow, a buffalo etc. falls ill or dies, it is believed that the spirit of an ancestor had been annoyed because of neglect of timely worship, lack of offering ritual food and respect. When someone is harassed by an evil spirit, a medium man of Vachhada Dada is consulted. If the evil spirit tries to evade the commands of Vachhada Dada, the medium man threatens to punish the spirit by inciting against it the wrath of this powerful deity.

Vachhada Dada sits on a white Kathiawari horse with a snake at his feet and a flaming sword in his hands. He is worshipped by Kheruds (Gujarati word for farmer) to protect their cattle and keep their crops thriving. Many temples/deras can be found in Gujarat devoted to him.

મેર રાસ (મણિયારો)[ફેરફાર કરો]

Mers perform their own unique style of dandiya raas, a traditional folk dance common in Gujarat. Mer Raas is unique in style, pace and athletiscm. The dance is seen by historians to resemble strikes in battle, and is revered internationally.

Maniyaro Raas;Visavada Raas mandali.

Inter-State Conference of Mer community

All India Mer Conference was held on 27th and 28th of the month February, 1955 at Bhopal in Madhya Pradesh. In local language, it was called Akhil Baratiya Mer Parishad. The Conference was attended to by about fifty Mer leaders from Saurashtra and nearly two thousand Mers from Rajasthan and Madhya Pradesh. Maldhev Ranabhai Keshwala, the distinguished Mer leader of Saurashtra inaugurated and presided over the function. Maldev Bapu as he was popularly called, addressed the gathering in Hindi, a part of which transliterated and present below:

“Dear friends”

Since centuries, our ancestors ruled Rajasthan, Madhya Pradesh and Saurashtra by the dint of their unity, solidarity and physical power. They served the people as rules and became famous for their popular rule in neighbouring states. History provides ample evidence of this. We the children of Unuh, (a powerful Mer ancestor), have today gathered together here for the upliftment of our community. I am glad to welcome you and to have the opportunity of inviting you to stand on a common platform in order to strengthen the bonds of unity and brotherhood among all Mers. I have no words to express my heartiest thanks for the honour you have given me to preside over this function and to guide the deliberations”

He then briefly described the socio-economic conditions of the Mers of Saurashtra, and indicated as to how they were trying to raise the educational status of the Mers by running a Mer Students Boarding House in Porbandar, and encouraged young boys from villages to avail of better occupational opportunities. This , he said had helped in having created a group of highly qualified people such as barristers, doctors, advocates, engineers and a few other specialist and professionals among the Mers, Referring to the historical past of the Mers, he said that the historians called them Maitraka, meaning descendants of the son of God. He also stated “Among the Gurjars we were known as Mihir. In fact we all are Rajputs, and are counted as one of the thirty six clans of the Rajputs.”

The conference noted that the Mers of Saurashtra were the most advanced, while the Mers of various groups in Rajasthan and Madhya Pradesh were relatively backward. The Conference therefore, recommended that a strong social reform movement to improve rules and regulations of the caste phanayats in the latter two states (Rajasthan & Madhya Pradesh) should be started as quickly as possible. Four resolutions were also passed at the conference, viz. against dowry, drinking and other social evils prevalent among the Mers living in all the regions.

કાઠિયાવાડ વિસ્તારનાં પ્રસિધ્ધ મેર વ્યક્તિત્વો[ફેરફાર કરો]

આ પણ જુઓ[ફેરફાર કરો]

સંદર્ભો[ફેરફાર કરો]

  1. The Horse in the Ancient World Ann Hyland, 2002 Sutton Publ.,p161
  2. (સ્રોત: Hoskyn, 1922 pp. 22)
  3. (Nadvi 1955, p73-75)
  4. (Hoskyn, 1922, p. 115-117, and Elliot, Ibid., p. 519.)
  5. મહેર એકતા,સમાચાર

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]