શિલોંગ

વિકિપીડિયામાંથી
દિશાશોધન પર જાઓ શોધ પર જાઓ
શિલોંગ
મેઘાલયની રાજધાની
શિલોંગનું દ્રશ્ય
શિલોંગનું દ્રશ્ય
અન્ય નામો: પૂર્વનું સ્કોટ્લેન્ડ
શિલોંગ is located in Meghalaya
શિલોંગ
શિલોંગ
Coordinates: 25°34′00″N 91°53′00″E / 25.5667°N 91.8833°E / 25.5667; 91.8833
દેશ ભારત
રાજ્યમેઘાલય
જિલ્લોપૂર્વ ખાસી હિલ્સ જિલ્લો
વિસ્તાર
 • મેઘાલયની રાજધાની૬૪.૩૬ km (૨૪.૮૫ sq mi)
ઉંચાઇ૧,૫૨૫ m (૫,૦૦૩ ft)
વસ્તી (૨૦૧૧)
 • મેઘાલયની રાજધાની૧,૪૩,૦૦૭
 • ગીચતા૨૩૪/km (૬૧૦/sq mi)
 • મેટ્રો૩,૫૪,૩૨૫[૧]
ભાષાઓ
 • અધિકૃતખાસી
સમય વિસ્તારIST (UTC+૫:૩૦)
પિનકોડ૭૯૩ ૦૦૧ – ૭૯૩ ૧૦૦
ટેલિફોન કોડ૦૩૬૪
વાહન નોંધણીML-05
વેબસાઇટeastkhasihills.gov.in

શિલોંગ (English: /ʃɪˈlɔːŋ/;[૨][૩]) ભારતના સૌથી નાના રાજ્યો પૈકીના એક અને જેનું હુલામણું નામ "વાદળોનું નિવાસ" છે તેવા મેઘાલય રાજ્યનું પાટનગર અને ગિરિ મથક છે. તે પૂર્વ ખાસી જિલ્લાનું વડુમથક છે અને સમુદ્રની સપાટીથી સરેરાશ ૪,૯૦૮ ફુટ (૧,૪૯૬ મિ.)ની ઊંચાઈએ આવેલું છે, શહેરનું 'શિલોંગ પીક' સૌથી ઊંચું સ્થળ છે જે ૪૯૦૮ ફુટ (૧,૯૬૬ મિ.) ઊંચું છે. શિલોંગ વસ્તીની દૃષ્ટિએ ભારતનું ૩૩૦મું મોટું શહેર છે, વર્ષ ૨૦૧૧ની વસ્તી ગણતરી અનુસાર જેની કુલ વસ્તી ૧,૪૩,૦૦૭ છે.[૪] એવું કહેવામાં આવે છે કે શહેરની ફરતે આવેલી ઊંચી-નીચી ટેકરીઓ યુરોપથી અહીં આવેલાઓને સ્કોટ્લેન્ડની યાદ અપાવતી હતી અને તેથી તેઓ શિલોંગને "પૂર્વનું સ્કોટ્લેન્ડ" કહીને પણ ઓળખતા. મેઘાલય રાજ્યની વસ્તી ગીચતા ૨૧મી સદીના પ્રથમ દાયકામાં ૩૪૨ વ્યક્તિ પ્રતિ. માઇલની હતી.

બ્રિટિશોએ ઇ.સ. ૧૮૬૪માં તેને ખાસી અને જયંતિયા હિલ્સનું મુખ્ય મથક બનાવ્યું ત્યારથી તેની ઉત્તરોઉત્તરો પ્રગતિ થતી રહી છે અને વિસ્તારમાં પણ શહેર વિકસ્યું છે. ૧૮૭૪માં જ્યારે આસામને ચિફ કમિશ્નરનું રાજ્ય (Province) બનાવવામાં આવ્યું ત્યારે શિલોંગની પસંદગી તેના વહિવટી મથક તરીકે કરવામાં આવી હતી. આમ કરવા પાછળનું એક કારણ તેનું બ્રહ્મપુત્રા અને સુરમા ખીણની વચ્ચેનું ભૌગોલિક સ્થાન હતું અને બીજું પણ મહત્વનું કારણ હતું તેનું હવામાન, જે ભારતના બાકીના વિસ્તાર કરતા ઘણું ઠંડુ હતું. ૨૧ જાન્યુઆરી ૧૯૭૨ના દિવસે નવું મેઘાલય રાજ્ય બનાવવામાં આવ્યું ત્યાં સુધી તે અવિભાજીત આસામનું પાટનગર હતું, ત્યાર બાદ આસામે તેનું પાટનગર ખસેડીને ગુવાહાટીના દિસપુર ખાતે લઈ જવામાં આવ્યું. શિલોંગના રહેવાસીઓના સંગીતના ખાસ એક પ્રકાર પ્રત્યેના વિશિષ્ટ પ્રેમને કારણે તેને "ભારતનું રોક કેપિટલ" (India's Rock Capital) કહેવામાં આવે છે[૫], જેમાં 'રોક' એ 'રોક મ્યુઝિક' માટે વપરાયું છે, ખડક માટે નહિ.

ભૂગોળ[ફેરફાર કરો]

શિલોંગ શહેર શિલોંગ ઉચ્ચપ્રદેશ પર વસેલું છે, જે ઉત્તર ભારત શિલ્ડમાં આવેલું એકમાત્ર ઊંચું ઉઠેલું સ્થળ છે.[૬]] શહેર પ્લેટ્યુ (સપાટ)ની વચ્ચે વસ્યું છે અને તેની ચારે તરફ ટેકરીઓ આવેલી છે, જેમાંની ત્રણ ખાસી પ્રજામાં પવિત્ર માનવામાં આવે છે: લુમ સોહપેટ્બ્નેંગ, લુમ ડિએન્જી અને લુમ શિલોંગ.

સ્થાન[ફેરફાર કરો]

શિલોંગ ગુવાહાટીથી ફક્ત ૧૩૧.૫ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે જ્યાં સડકમાર્ગે સહેલાઈથી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ૪૦ (NH 40) દ્વારા પહોંચી શકાય છે. શિલોંગથી ગુવાહાટીની મુસાફરી આશરે અઢી કલાકમાં પૂરી કરી શકાય છે જે ખુબસૂરત હરિયાળી વચ્ચેથી પસાર થાય છે અને રસ્તામાં નયનરમ્ય ઉમિયમ સરોવર પણ જોવા મળે છે.

હવામાન[ફેરફાર કરો]

ખુશનુમા, પ્રદુષણ-મુક્ત; ઉનાળો: તાપમાન 23 °C (73 °F); શિયાળો: તાપમાન 4 °C (39 °F)ની આસપાસ,

શિલોંગ (૧૯૭૧–૨૦૦૦)ની આબોહવા
મહિનો જાન્યુ ફેબ્રુ માર્ચ એપ્રિલ મે જૂન જુલાઇ ઓગ સપ્ટે ઑક્ટ નવે ડિસે વર્ષ
રેકોર્ડ ઉચ્ચતમ °સે (°ફે) ૨૪.૯ ૨૬.૧ ૨૮.૧ ૨૯.૮ ૨૯.૫ ૨૯.૫ ૨૮.૨ ૨૮.૪ ૨૮ ૨૭.૮ ૨૪.૫ ૨૨.૫ ૨૯.૮
સરેરાશ ઉચ્ચતમ °સે (°ફે) ૧૪.૬ ૧૬.૮ ૨૧ ૨૩.૩ ૨૩.૩ ૨૩.૭ ૨૩.૭ ૨૪.૨ ૨૩.૨ ૨૧.૭ ૧૯.૧ ૧૫.૯ ૨૦.૮
સરેરાશ લઘુતમ °સે (°ફે) ૫.૭ ૭.૨ ૧૧ ૧૩.૯ ૧૫.૪ ૧૭.૪ ૧૭.૮ ૧૭.૬ ૧૬.૬ ૧૪.૨ ૧૦.૭ ૭.૧ ૧૨.૯
રેકોર્ડ લઘુતમ °સે (°ફે) −૦.૯ −૨.૪ ૨.૭ ૬.૬ ૮.૫ ૧૦ ૧૨.૩ ૧૦ ૧૦.૭ ૬.૭ −૦.૫ −૩.૩ −૩.૩
વરસાદ મિ.મી. (ઇંચ) ૧૨.૫
(૦.૪૯૨)
૨૦.૨
(૦.૭૯૫)
૪૨.૪
(૧.૬૬૯)
૧૧૬
(૪.૫૬૭)
૨૬૬.૧
(૧૦.૪૭૬)
૪૩૦
(૧૬.૯૨૯)
૪૬૧.૭
(૧૮.૧૭૭)
૨૯૬.૬
(૧૧.૬૭૭)
૨૮૯.૬
(૧૧.૪૦૨)
૧૮૬.૧
(૭.૩૨૭)
૩૦.૧
(૧.૧૮૫)
૧૬.૨
(૦.૬૩૮)
૨,૧૬૭.૪
(૮૫.૩૩૧)
સરેરાશ વરસાદી દિવસો ૧.૪ ૨.૨ ૩.૭ ૧૬.૩ ૧૭.૯ ૧૮.૨ ૧૬.૧ ૧૫.૯ ૮.૪ ૨.૪ ૧.૩ ૧૧૨.૭
સંદર્ભ: India Meteorological Department (record high and low up to 2010)[૭][૮]

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. "Shillong City Overwiew". 11 May 2014 મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  2. "Define Shillong". Dictionary.com. 31 October 2013 મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  3. "Definition of Shillong". The Free Dictionary. 31 October 2013 મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  4. "List of Most populated cities of India". www.census2011.co.in. 2019-04-16 મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  5. Mohar Basu (૨૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૫). "Rock On 2 to be shot in Shillong". The Times of India. ૧૦ મે ૨૦૧૫ મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= and |date= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  6. Bilham, R. and P. England, Plateau pop-up during the great 1897 Assam earthquake.
  7. "Shillong Climatological Table Period: 1971–2000". India Meteorological Department. 20 April 2015 મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  8. "Ever recorded Maximum and minimum temperatures up to 2010" (PDF). India Meteorological Department. મૂળ મૂળ (PDF) થી 21 May 2013 પર સંગ્રહિત. 20 April 2015 મેળવેલ. Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (મદદ); Check date values in: |access-date= and |archivedate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]