હરકિસન મહેતા

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
હરકિસન મહેતા
જન્મહરકિસન લાલદાસ મહેતા
(1928-05-25)25 મે 1928
મહુવા, ભાવનગર જિલ્લો, ગુજરાત
મૃત્યુ3 એપ્રિલ 1998(1998-04-03) (69ની વયે)
મુંબઈ
વ્યવસાયલેખક, પત્રકાર
ભાષાગુજરાતી
રાષ્ટ્રીયતાભારતીય
નાગરિકતાભારતીય
મુખ્ય રચનાઓજગ્ગા ડાકુના વેરનાં વળામણાં, અમીરઅલી ઠગના પીળા રૂમાલની ગાંઠ, જડ-ચેતન, વંશ-વારસ, લય-પ્રલય

હરકિસન લાલદાસ મહેતા ગુજરાતી લેખક અને ચિત્રલેખા સાપ્તાહિકનાં સંપાદક હતા. તેમણે ઘણી નવલકથાઓ લખી છે.

જીવન[ફેરફાર કરો]

હરકિસન મહેતાનો જન્મ ભાવનગર જિલ્લાના મહુવા ગામમાં ૨૫ મે, ૧૯૨૮ ના રોજ થયો હતો. તેમણે મહુવામાં એમ. એન. હાઇસ્કૂલ ખાતે પ્રાથમિક શિક્ષણ સંપન્ન કર્યું.[૧] તેઓએ ઇન્ટર આર્ટ્સ સુધીનો અભ્યાસ કર્યો. ૧૦ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૫૩ના રોજ માટુંગા, મુંબઈમાં તેમનાં લગ્ન થયા હતા.[૨] ૧૯૫૮ થી ૧૯૯૮ સુધી તેમણે ગુજરાતી સાપ્તાહિક ચિત્રલેખાના સંપાદક તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો.[૩][૪][૫]

૩ એપ્રિલ, ૧૯૯૮ના રોજ મુંબઈ ખાતે હ્દયરોગના હુમલાથી તેમનું અવસાન થયું.[૬]

સર્જન[ફેરફાર કરો]

તેમણે ચિત્રલેખામાં ધારાવાહિક સ્વરૂપે નવલકથાઓ લખી હતી. તેમની નવલકથાઓમાં જગ્ગા ડાકુના વેરનાં વળામણાં, અમીરઅલી ઠગના પીળા રૂમાલની ગાંઠ, ચંબલ તારો અંજાપો, માણસ નામે ગુનેગાર, સંસારી સાધુ, ભેદ-ભરમ, દેવ-દાનવ, અંત-આરંભ, પાપ-પશ્ચાતાપ, જોગ-સંજોગ, જડ-ચેતન,[૭] સંભવ-અસંભવ, તરસ્યો સંગમ, પ્રવાહ પલટાયો, મુક્તિ બંધન, શેષ-વિશેષ, વંશ-વારસ, ભાગ્ય સૌભાગ્ય, લય-પ્રલયનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે વજુ કોટકની અધૂરી રહેલી નવલકથા ડોક્ટર રોશનલાલ પૂર્ણ કરી હતી.[૬]

સ્વિડન સોનાનું પિંજર તેમની પ્રવાસકથા છે. તેમણે શરીરથી જોડાયેલા સિયામી જોડિયા નામનું પુસ્તક સિયામિઝ જોડિયાં પરથી લખ્યું હતું.[૬]

સૌરભ શાહે તેમના જીવન પર આધારિત પુસ્તક સર્જન-વિસર્જન નું સંપાદન કર્યું છે.[૧][૮]

પૂરક વાચન[ફેરફાર કરો]

  • શાહ, સૌરભ, સંપા. (૨૮ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૩). હરકિસન મહેતા: સર્જન વિસર્જન. રાજકોટમ: પ્રવિણ પ્રકાશન. OCLC 52929273. Check date values in: |date= (મદદ)

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. ૧.૦ ૧.૧ "સર્જન-વિસર્જન – હરકિસન મહેતા". Readgujarati.com. ૧૮ ડિસેમ્બર ૨૦૦૭. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  2. શાહ, સૌરભ. "'મારો પ્યૂન જોઈતો હોય તો એને પણ લઈ જાવ'". મુંબઇ સમાચાર. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  3. Jack Canfield, Mark Victor Hansen, Raksha Bharadia (૨૧ નવેમ્બર ૨૦૧૩). CHICKEN SOUP FOR THE INDIAN GOLDEN SOUL. Westland. p. ૯૧. ISBN 978-93-80658-22-3. Check date values in: |date= (મદદ)CS1 maint: Multiple names: authors list (link)
  4. શાહ, સૌરભ (૯ જુલાઇ ૨૦૦૯). "મારા તંત્રીઓ-૩ હરકિસન મહેતા: આખાબોલા, અડીખમ અને એકાગ્ર". Saurabh Shah Online. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  5. Mehta, Deepak. "ધારાવાહિક નવલકથાને ઊની આંચ નહિ આવે". Opinion. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  6. ૬.૦ ૬.૧ ૬.૨ કૃતેશ (૨૯ જુલાઇ ૨૦૧૧). "હરકિસન મહેતા,Harkisan Mehta". ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  7. "શમી ગઈ એક મૂગી ચીસ : હરકિસન મહેતાની "તુલસી"નું નહીં આવ્યું હેપ્પી એન્ડીંગ". Khabarchhe.com. ૨૮ મે ૨૦૧૫. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate=, |date= (મદદ)
  8. Shah, Saurabh. "પોતાનું વિસર્જન કરીને પાત્રોનું સર્જન કરનારા". મુંબઇ સમાચાર. Retrieved ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. Check date values in: |accessdate= (મદદ)