દિપડો

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search

દિપડો,એક સમયે સંપૂર્ણ દક્ષિણ એશિયા અને આફ્રિકામાં,કોરિયા થી દક્ષિણ આફ્રિકા સુધી, જોવા મળતો હતો.પરંતુ શિકાર અને આવાસનાં કારણોસર હવે આ પ્રાણી ફક્ત આફ્રિકાનાં સહારાનાં થોડા વિસ્તારમાં,ભારત,પાકિસ્તાન,હિંદીચીન,મલેશિયા અને ચીનમાં જોવા મળે છે.

દિપડાને શરીરનાં પ્રમાણમાં ટુંકા પગ અને મોટું માથું હોય છે. આ પાણી ચિત્તાને મળતું આવે છે.

દિપડો
Panther.jpg
ભારતીય દિપડો
સ્થાનિક નામ દિપડો, 'ચિત્તા-વાઘ' (ડાંગ માં)
અંગ્રેજી નામ Leopard કે Panther
વૈજ્ઞાનિક નામ Panthera pardus
આયુષ્ય ૧૫ વર્ષ
લંબાઇ ૨૦૦ થી ૨૨૦ સેમી.
ઉંચાઇ ૭૫ સેમી.
વજન નર : ૫૦ થી ૯૦ કિલો
માદા : ૩૫ થી ૭૦ કિલો
સંવનનકાળ વર્ષનો કોઇપણ સમય.
ગર્ભકાળ ૩ માસ, ૨ બચ્ચા.
પુખ્તતા નર : ૩.૫ વર્ષ,માદા : ૩ વર્ષ
દેખાવ સોનેરી રંગનાં શરીર પર કાળા રંગનાં ગોળાકાર પોલાં ટપકાં.
ખોરાક બધાજ પ્રકારનાં તૃણાહારી પ્રાણીઓ,વાંદરાં,હરણ,પક્ષીઓ,સરીસૃપો અને જીવડાંઓ પણ.
વ્યાપ ગુજરાતનાં રણ સિવાયનાં તમામ વિસ્તારોમાં
રહેણાંક પાંખા જંગલો,ઝાડી,વીડી,વગડો,પહાડી પથરાળ વિસ્તાર
ઉપસ્થિતિ ના ચિન્હો પગલાંથી ચોક્કસ ઓળખી શકાય છે.ઝાડનાં થડ પર નખ ઘસવાનાં નિશાન તથા ઝાડ પર ખાધેલું મારણ લટકતું જોવા મળ્યે પણ ઉપસ્થીતિ જાણી શકાય છે. શિકાર કરેલ પ્રાણીનાં ગળા પર દાંતનાં નિશાન પણ ગળાનું હાડકું સાજું હોય તો પણ દિપડાનું મારણ તરીકે ઓળખી શકાય, દિપડો ગામ નજીક આવે ત્યારે કુતરાઓનાં ભસવાનાં અવાજથી અને દિપડાની ગર્જનાથી પણ ઓળખી શકાય.
ગુજરાતમાં વસ્તી ૧૦૩૮ (૨૦૦૨), ભારતમાં અંદાજે ૧૦,૦૦૦.
નોંધ
આ માહિતી 'વન વિભાગ ગુજરાત' દ્વારા પ્રકાશીત "ગુજરાતના સસ્તન વન્ય પ્રાણીઓ" પુસ્તક,પાના ક્રમાંક-૬ ના આધારે અપાયેલ છે.


વર્તુણક[ફેરફાર કરો]

દિપડો જંગલ તથા સીમમાં એમ ગમે ત્યાં ફરતો જોવા મળી શકે છે.સાંજથી સવાર સુધીમાં શિકાર કરે છે,પરંતુ જો રાત્રે શિકાર ન મળ્યો તો દિવસે પણ શિકાર કરે છે.જંગલની આસપાસની માનવ વસ્તીની નજીક રાત્રે જોઇ શકાય છે.

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]