બરકત વિરાણી

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
બરકત વિરાણી
Shunya Palanpuri Barbad Junagadhi Barkat Virani And Musafir Palanpuri.jpg
જન્મનું નામ બરકતઅલી ગુલામહુસેન વિરાણી
જન્મ બરકતઅલી ગુલામહુસેન વિરાણી
(1923-11-25)નવેમ્બર 25, 1923
ઘાંઘળી, સિહોર નજીક, ભાવનગર જિલ્લો
મૃત્યુ જાન્યુઆરી 2, 1994(1994-01-02) (70ની વયે)
મુંબઈ
ઉપનામ બેફામ
વ્યવસાય કવિ, નવલકથાકાર, ટૂંકી વાર્તા લેખક
ભાષા ગુજરાતી
રાષ્ટ્રીયતા ભારતીય
લેખન પ્રકાર ગઝલ, નવલકથા, ટૂંકી વાર્તા
મુખ્ય રચના(ઓ)
  • ઘટા (૧૯૭૦) * પ્યાસ (૧૯૮૦)
જીવનસાથી રુકૈયા ( ૧૯૫૨ - ૧૯૯૪), તેમના મૃત્યુ પર્યંત
સંબંધીઓ શયદા (સસરા)

સહી

બરકતઅલી ગુલામહુસેન વિરાણી, જેઓ તેમના ઉપનામ બેફામ,[૧] થી જાણીતા છે, ગુજરાતી લેખક અને કવિ હતા. તેઓ તેમની ગઝલ માટે પ્રખ્યાત છે.[૨]

જીવન[ફેરફાર કરો]

બરકતઅલીનો જન્મ ૨૫ નવેમ્બર ૧૯૨૩ના રોજ ભાવનગર જિલ્લાના સિહોર નજીક ઘાંઘળી ગામમાં થયો હતો. તેઓ બાળપણથી સાહિત્યમાં રસ ધરાવતા હતા અને ૧૪ વર્ષની વયે તેમણે પ્રથમ ગઝલ લખી હતી.[૩] ભાવનગરમાંથી તેમણે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. કિસ્મત કુરેશીએ તેમને કવિતા અંગેની સમજ આપી હતી. ૧૯૪૨માં ભારત છોડો આંદોલનમાં ભાગ લેવા માટે તેમણે મેટ્રિકનો અભ્યાસ પડતો મૂક્યો હતો. શયદાના સૂચન પરથી તેઓ ૧૯૪૫માં મુંબઈ આવ્યા. તેઓ ત્યાં મરીઝને મળ્યા અને પછીથી આકાશવાણી રેડિયોમાં જોડાયા. ૧૯૫૨માં તેમના લગ્ન શયદાની જયેષ્ઠ પુત્રી રુકૈયા સાથે થયા. ૨ જાન્યુઆરી ૧૯૯૪માં મુંબઈ ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.[૪]

તેઓ ગુજરાતી સિનેમા સાથે સંલગ્ન હતા. તેઓએ ગુજરાતી ચલચિત્ર મંગળફેરા (૧૯૪૯)માં અભિનય કર્યો હતો અને અનેક ફિલ્મો જેવી કે અખંડ સૌભાગ્યવતી (૧૯૬૩), કુળવધુ (૧૯૯૭), જાલમ સંગ જાડેજા, સ્નેહબંધન વગેરે માટે ગીતો લખ્યા હતા.[૫][૬][૭][૮][૯]

સર્જન[ફેરફાર કરો]

તેમણે માનસર (૧૯૬૦), ઘટા (૧૯૭૦), પ્યાસ, પરબ નામના ગઝલ સંગ્રહો લખ્યા હતા.[૧૦] તેમણે ટૂંકી વાર્તાઓ, નાટકો, રેડિયો નાટકો અને ફિલ્મી ગીતો પણ લખ્યા હતા.[૩][૪] ગુજરાતમાં લોકપ્રિય એવા ગીતો 'નયનને બંધ રાખીને', 'થાય સરખામણી તો ઉતરતા છીએ', 'મિલનના દીપક સહુ બુઝાઇ ગયા છીએ' તેમણે લખ્યા હતા.[૮] આગ અને અજવાળા (૧૯૫૬) અને જીવતા સૂર તેમના ટૂંકી વાર્તાના સંગ્રહો છે અને રંગસુગંધ ભાગ ૧-૨ (૧૯૬૬) તેમની નવલકથા છે.[૧૧]

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. Amaresh Datta (૧૯૮૮). Encyclopaedia of Indian Literature. Sahitya Akademi. p. ૧૩૯૦. ISBN 978-81-260-1194-0. 
  2. Smt. Hiralaxmi Navanitbhai Shah Dhanya Gurjari Kendra (૨૦૦૭). Gujarat. Gujarat Vishvakosh Trust. p. ૩૯૨. 
  3. ૩.૦ ૩.૧ Poet. K. Srinivas. ૧૯૭૪. p. ૧૨૮. 
  4. ૪.૦ ૪.૧ સુરેશ (૨૫ નવેમ્બર ૨૦૦૬). "બેફામ, Befam". ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય. Retrieved ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. 
  5. Ashish Rajadhyaksha; Paul Willemen (૧૦ જુલાઇ ૨૦૧૪). Encyclopedia of Indian Cinema. Taylor & Francis. pp. ૧૯૯૪–. ISBN 978-1-135-94325-7. 
  6. Manjulal Ranchhodlal Majmudar (૧૯૬૫). Cultural History of Gujarat. Popular Prakashan. p. ૯૬. 
  7. Indian Films. B. V. Dharap. ૧૯૭૪. p. ૨૭૧. 
  8. ૮.૦ ૮.૧ DeshGujarat (૨ જાન્યુઆરી ૨૦૧૧). "Veteran Gujarati singer/musician Shri Dilip Dholakia passes away". DeshGujarat. Retrieved ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. 
  9. "બરકત વિરાણી ‘બેફામ’ 2 જાન્યુઆરી". Abhyaskram. ૨૫ નવેમ્બર ૨૦૦૬. Retrieved ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૫. 
  10. Mansukhlal Maganlal Jhaveri; Sahitya Akademi (૧૯૭૮). History of Gujarati Literature. Sahitya Akademi. p. ૨૧૧. 
  11. "Virani Barkatali Gulamhusen". Gujarati Sahitya Kosh (Encyclopedia of Gujarati Literature). અમદાવાદ: ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદ. ૧૯૯૦. p. ૫૪૫. 

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]