મૂળરાજ સોલંકી

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
મૂળરાજ સોલંકી
સોલંકી વંશનો સ્થાપક
Reignc. ૯૪૧ – c. ૯૯૬ ઇ.સ.
Predecessorવનરાજ ચાવડા (બીજો) (ચાવડા વંશ)
Successorચામુંડારાજ
Dynastyસોલંકી વંશ

મૂળરાજ સોલંકી અથવા મૂળરાજ ૧લો એ ગુજરાતના ચાવડા વંશના છેલ્લા રાજાને હરાવીને ઇસ ૯૪૦-૯૪૧માં અણહિલવાડ પાટણમાં તેનું સ્વતંત્ર સામ્રાજ્ય સ્થાપ્યું હતું.[૧] તે શૈવ રાજા હતો અને બ્રહ્મ અને વેદિક પરંપરા મુજબ રાજધર્મ નિભાવતો હતો. તેણે દિગંબર પંથ માટે મૂળવસ્તિકા (મૂળનું નિવાસસ્થાન) મંદિર અને શ્વેતાંબર પંથ માટે મૂળનાથ-જિનદેવ (જિન જે મૂળના ભગવાન છે) મંદિરો બંધાવ્યા હતા.[૨] સિદ્ધપુરના રુદ્રમહાલય બંધાવવાની શરૂઆત મૂળરાજ સોલંકીએ કરી હતી.

૧૦મી સદીની મધ્યમાં ચાવડા વંશના છેલ્લા રાજા સામંતસિંહ ચાવડાને હરાવીને તેણે ગુજરાતમાં સોલંકી વંશની સ્થાપના કરી હતી.[૩]

મૂળરાજના સમયના જૈન લેખકો મૂળરાજને વેદ અને બ્રાહ્મણોના રાજા તરીકે મૂળરાજને વર્ણવે છે અને સાથેસાથ તે જૈન ધર્મને રાજ્યાશ્રય આપતો પણ વર્ણવ્યો છે.[૪]

સોમેશ્વરના સુરાતોત્સવ, ૧૩મી સદીના બ્રાહ્મણ, મૂળરાજને વેદિક પરંપરા મુજબનો રાજા વર્ણવે છે.[૩]

મૂળરાજના શાસન દરમિયાનના લખાણો મળી આવેલી જગ્યાઓ[૫]
કડીમાંથી મળી આવેલા તામ્રપત્રમાં મૂળરાજનો ઉલ્લેખ

નોંધ[ફેરફાર કરો]

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]