શૂન્ય પાલનપુરી

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
અલી ખાન ઉસ્માન ખાન બલોચ‌‌
Shunya Palanpuri (cropped).jpg
શૂન્ય પાલનપુરી મુંબઈ ખાતે, જુલાઈ ૧૯૮૫.
જન્મ(1922-12-19)19 ડિસેમ્બર 1922
લીલાપુર, ગુજરાત
મૃત્યુ17 માર્ચ 1987(1987-03-17) (64ની વયે)
પાલનપુર, ગુજરાત
હૂલામણું નામશૂન્ય પાલનપુરી
વ્યવસાયશિક્ષક, લેખક
ભાષાગુજરાતી, ઉર્દૂ, ફારસી
રાષ્ટ્રીયતાભારતીય
સંતાનોતસનીમ (પુત્ર)[૧]

અલી ખાન ઉસ્માન ખાન બલોચ‌‌ (૧૯ ડિસેમ્બર ૧૯૨૨[૧] - ૧૭ માર્ચ ૧૯૮૭) જેઓ તેમના ઉપનામ શૂન્ય પાલનપુરીથી વધુ જાણીતા છે ‍ગુજરાતી ભાષાના ગઝલકાર હતા.[૨]

જીવન[ફેરફાર કરો]

તેમનો જન્મ અમદાવાદ જિલ્લાના લીલાપુર ખાતે ડિસેમ્બર ૧૯, ૧૯૨૨ના રોજ થયો હતો.[૩] ૧૬ વર્ષની વયે તેમણે ગઝલ લખવાની શરૂઆત કરી હતી.[૪]

૧૯૪૩-૪૪માં તેઓ અભ્યાસ માટે જુનાગઢ ગયા જ્યાં તેઓ પાજોદના દરબાર ઇમામુદ્દીન મુર્તુઝાખાન બાબી 'રુસ્વા'ને મળ્યા અને ત્યાં તેમની મુલાકાત અમૃત ઘાયલ સાથે થઇ જેમણે 'શૂન્ય' ઉપનામ અપાવવાનું સૂચન કર્યું હતું.[૧]

તેઓ પાલનપુરની "અમીરબાઈ મિડલ સ્કૂલ"માં શિક્ષક રહ્યા હતા.[૫]

તેઓ માર્ચ ૧૭, ૧૯૮૭[૫]ના રોજ પાલનપુર ખાતે અવસાન પામ્યા હતા.

સર્જન[ફેરફાર કરો]

તેમના સર્જનમાં ૬ ગઝલસંગ્રહો અને અનુવાદનો સમાવેશ થાય છે.[૩]

ગઝલસંગ્રહો[ફેરફાર કરો]

  • શૂન્યનું સર્જન (૧૯૫૨‌‌)
  • શન્યનું વિસર્જન (૧૯૫૬)
  • શૂન્યના અવશેષ (૧૯૬૪)
  • શૂન્યનું સ્મારક (૧૯૭૭)
  • શૂન્યની સ્મૃતિ (૧૯૮૩)
  • શૂન્યનો વૈભવ

અનુવાદ[ફેરફાર કરો]

  • ખૈયામ અથવા રુબૈયાત

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. ૧.૦ ૧.૧ ૧.૨ "પાલનપુર એટલે 'શૂન્ય', 'સૈફ' અને 'ઈશ્ક' - Sambhaav News". DailyHunt. Retrieved ૧૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮. Check date values in: |access-date= (મદદ)
  2. Datta, Amaresh (૧૯૮૮). Encyclopaedia of Indian Literature: Devraj to Jyoti (અંગ્રેજી માં). Sahitya Akademi. pp. ૧૩૯૦. ISBN 9788126011940. Check date values in: |date= (મદદ)
  3. ૩.૦ ૩.૧ "Palanpur Online". www.palanpuronline.com. Retrieved ૮ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮. Check date values in: |accessdate= (મદદ)
  4. "અમર પાલનપૂરીનું નામ પ્રવિણ મણીલાલ મહેતા છે. અમર પાલનપુરી એવું." દિવ્ય ભાસ્કર. ૧૬ માર્ચ ૨૦૧૬. Retrieved ૧૧ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮. Check date values in: |access-date=, |date= (મદદ)
  5. ૫.૦ ૫.૧ "Shunya Palanpuri, hero forgotten in hometown - Times of India". The Times of India. Retrieved ૮ જાન્યુઆરી ૨૦૧૮. Check date values in: |access-date= (મદદ)

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]