જાડેજા વંશ

વિકિપીડિયામાંથી
દિશાશોધન પર જાઓ શોધ પર જાઓ
જાડેજા
વર્ણ ક્ષત્રિય
જાતિ રાજપૂત
વર્ગીકરણ યદુવંશી રાજપૂત
ગોત્ર અત્રિ
વેદ સામવેદ
કૂળદેવતા સોમનાથ
કૂળદેવી મોમાઈ માં
ગુરૂ દુર્વાસા
નિશાન સુરખપક્ષી
ધર્મો હિંદુ
ભાષાઓ ગુજરાતી, કચ્છી
દેશ ભારત
મૂળ રાજ્ય સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ
વસ્તીવાળા રાજ્યો સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ, સિંધ, ગુજરાત
પ્રદેશ પશ્ચિમ ભારત
કુળ શિર્ષક જામ
રંગ કેસરી
ગાદી લાખીયારવીરો
ઉપશાખાઓ હરધ્રોલ, જામ, રાવ, આમર, મોરવાણી, ખીમાણી, દેદાણી, ફુલાણી, હાલા,કાયાણી
ઐતિહાસિક વંશ સમા વંશ, વૃષ્ણી વંશ, યાદવ વંશ
શૈક્ષણિક અનામત નથી
રોજગાર અનામત નથી
અન્ય અનામત નથી
મુળ રજવાડું સિંધ
અન્ય રજવાડાં કચ્છ, નવાનગર, ધ્રોલ, રાજકોટ, વિરપુર, ગોંડલ, મોરબી

જાડેજા એ ભારતની એક રાજપૂત જ્ઞાતિ છે. જેઓ યદુવંશી રાજપૂત કુળ[૧] અને ચંદ્રવંશી છે.[૧] જાડેજાએ સિંધની સમા નામની રાજપૂત જાતિમાંથી આવ્યા છે . આજે હાલારમાં તેમની વસતી છે . કચ્છ અને જામનગર તેમનાં બે મોટાં રાજ્ય હતાં. યાદવાસ્થળીમાંથી બચેલા યાદવોના સંતાન હોવાનો તેઓ દાવો કરે છે[૨]. અમુક વિદ્વાનો તેમને ચુડાસમા તથા દેવગિરીના યાદવોની જેમ આભીર જ માને છે.[૩]

કચ્છ રજવાડામાં જાડેજા વંશે ૧૫૪૦ થી ૧૯૪૮ સુધી ભારત પ્રજાસત્તાક બન્યું ત્યાં સુધી શાસન કર્યું હતું. આ રજવાડાની સ્થાપના બાર જાડેજા કુટુંબના વડાઓને અને બે વાઘેલા રાજપૂત વડાઓને ભેગા કરીને રાજા ખેંગારજી પ્રથમે કરી હતી કરી હતી. ખેંગારજી અને તેમના વંશજોએ આ સંગઠન ભાયાત ૧૮મી સદીના મધ્ય ભાગ સુધી જાળવી રાખ્યું હતું.[૪]

ભારતની સ્વતંત્રતા પહેલાંના જાડેજા રાજપૂતોના અન્ય રજવાડાઓમાં ધ્રોલ[૫], ગોંડલ,[૬] મોરબી,[૭] નવાનગર,[૮] રાજકોટ,[૯] અને વીરપુરનો સમાવેશ થતો હતો.[૧૦]

જાણીતાં વ્યક્તિઓ[ફેરફાર કરો]

જનરલ મહારાજ શ્રી રાજેન્દ્રસિંહજી
  • જામ રણજી, ક્રિકેટ ખેલાડી, ૧૯૦૭ થી ૧૯૩૩ વચ્ચેના નવાનગરના નિયુક્ત રાજા[૧૧] જેમના નામ પરથી રણજી ટ્રોફીનું નામ પડ્યું છે.
  • કુમાર શ્રી દુલિપસિંહજી, જામ રણજીના ભાણેજ, જાણીતાં ક્રિકેટ ખેલાડી, અનેક દેશોમાં ભારતનાં હાઇ કમિશ્્નર રહ્યા હતા.[૧૨] તેમના નામ પરથી દુલિપ ટ્રોફીની શરૂઆત થઇ.
  • એમ. કે. હિંમતસિંહજી, જાણીતાં પક્ષીવિદ્, કચ્છના રાજવી કુટુંબના જાણીતાં રાજકારણી.[૧૩]
  • જનરલ મહારાજ શ્રી રાજેન્દ્રસિંહજી - ભારતીય સૈન્યના પ્રથમ ચીફ ઓફ આર્મી સ્ટાફ અને પછી કમાન્ડર-ઇન-ચીફ. ભારતીય સૈન્યના વડા. નવાનગરના રાજવી કુટુંબના સભ્ય.[૧૪]
  • અજય જાડેજા, ક્રિકેટ ખેલાડી અને અભિનેતા.
  • રવિન્દ્ર જાડેજા, ક્રિકેટ ખેલાડી.

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. ૧.૦ ૧.૧ Mcleod, John (૯ જુલાઇ ૨૦૦૪). The Rise and Fall of the Kutch Bhayati (PDF). Eighteenth European Conference on Modern South Asian Studies, University of Lund. પાનું ૫. ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨ મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= and |date= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  2. Paṇḍyā, Rāmacandra N. (1966). Gujarātano sāṃskr̥tika vāraso. Anaḍā Buka Ḍīpo. પાનું 385.
  3. "The Glory that was Gūrjaradeśa, Volume 2". Bharatiya Vidya Bhavan, 1943. પાનું 136. 8 Nov 2006 મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  4. Mcleod, John (૯ જુલાઇ ૨૦૦૪). The Rise and Fall of the Kutch Bhayati (PDF). Eighteenth European Conference on Modern South Asian Studies, University of Lund. પાનાઓ ૧-૫. ૧૩ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨ મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= and |date= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  5. Gazetteers: Jamnagar District, Gujarat (India) - 1970 - Page 614 Before the integration of States, Dhrol was a Class II State founded by Jam Hardholji, the brother of Jam Raval, who hailed from the ruling Jadeja Rajput family of Kutch.
  6. Gazetteer , Volume 8. Government Central Press, Bombay (India). ૧૮૮૪. પાનાઓ ૬૧, ૪૪૪.
  7. Rajkot. India. Superintendent of Census Operations, Gujarat. ૧૯૬૪. પાનાઓ 45–46.
  8. Indian Princely Medals: A Record of the Orders, Decorations, and Medals of ... By Tony McClenaghan. ૧૯૯૬. પાનું ૨૦૭.
  9. Indian States: A Biographical, Historical, and Administrative Survey edited by Arnold Wright. ૧૯૨૨. પાનું ૭૨૨.
  10. Gazetteers: Rajkot District. Directorate of Government Print., Stationery and Publications. ૧૯૬૫. પાનું 36.
  11. Majumdar, Boria (૨૦૦૬). Lost Histories Of Indian Cricket: Battles Of The Pitch. Psychology Press. પાનું ૮. ISBN 9780415358859. ૨૩ નવેમ્બર ૨૦૧૨ મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  12. "Kumar Shri Duleepsinhji". The Open University Making Britain. ૨૦ જુન ૨૦૧૩ મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  13. "Kutch's royal family member passes away". One India News. ૨૨ ફેબ્રુઆરી ૨૦૦૮. ૨૦ જુન ૨૦૧૩ મેળવેલ. Check date values in: |accessdate= and |date= (મદદ)CS1 maint: discouraged parameter (link)
  14. Gazette of India. ૧૯૫૩. પાનું ૧૪૭૫. Major General M. S. Pratapsinhji; 2. Major General M. S. Himatsinhji; 3. Maharaj Shri Duleepsinhji; and 4. Lieutenant General M. S. Rajendrasinhji; members of the family of the Ruler of Nawanagar for the purposes...

વધુ વાચન[ફેરફાર કરો]

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]