ચારણ

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search

ચારણ (હિંદી: चारण) ભારતના રાજસ્થાન અને ગુજરાત રાજ્યોમાં આ વસવાટ કરતી એક જાતિ/જ્ઞાતિ છે. શ્રીમદ્ ભાગવતમ્ (સ્કંધ ૩, અધ્યાય ૧૦, શ્લોક ૨૮-૨૯) અનુસાર ચારણ જ્ઞાતિ, યક્ષ, ગંધર્વો, દેવો, અપ્સરા જેવા અન્ય દૈવી સ્વરૂપોની સાથે બનાવવામાં આવી હતી અને તેઓ સ્વર્ગમાં રહેતા હતા. એવી પણ માન્યતા છે. આ જ્ઞાતિના સભ્યો તેમના ઉચ્ચ સાહિત્યિક રસ અને જ્ઞાન, સમાજ પ્રત્યે ઊંડી વફાદારી, હોંશીયારી અને યુદ્ધમાં શહાદત વહોરવા માટેની અડીખમ તૈયારી, વગેરે જેવા ગુણો માટે પ્રખ્યાત છે.[૧]

ચારણી સાહિત્ય[ફેરફાર કરો]

સાહિત્ય અને કવિતા ચારણોની એક આગવી ઓળખ અને અભિન્ન ભાગ છે. આ સાહિત્યની શૈલી ચારણી સાહિત્ય તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ડિંગળ ભાષા અને સાહિત્ય આ જાતિના કારણે અસ્તિત્વ ધરાવે છે. ઝવેરચંદ મેઘાણીએ ચારણી સાહિત્ય ને તેર ઉપશૈલીઓમાં વિભાજન કર્યુ છે:

  • દેવો અને દેવીઓ ના વખાણ ગીતો
  • નાયકો, સંતો અને સમર્થકો વખાણ ગીતો (બિરદાવળી)
  • યુદ્ધ વર્ણનો
  • મહાન રાજાઓ અને પુરૂષોમાં અનિષ્ટ માટે તેમના શક્તિનો ઉપયોગ
  • હિંમત, એક સ્થાયી વિશ્વાસઘાત ની ઠેકડી
  • પ્રેમ કથાઓ
  • મૃત યોદ્ધાઓ, સમર્થકો અને મિત્રો માટે વિલાપ કાવ્ય
  • કુદરતી સૌંદર્ય, મોસમી સુંદરતા અને તહેવારોના વખાણ
  • હથિયારોના વર્ણનો
  • સિંહ, ઘોડા, ઊંટ, અને ભેંસની પ્રસંશા કરતા ગાયન
  • ભાષાની અને વ્યવહારુ કાબેલિયત વિશે કહેવત
  • પ્રાચીન મહાકાવ્યો
  • દુષ્કાળ અને પ્રતિકૂળ સમયમા લોકોનુ વર્ણન

સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. Hasmukh gadhavi rozavada, Hasmukh gadhavi rozavadaSanja (2006). "Narrative "Lore" and Legend from Saurashtra (India) Gems Waiting to be polished" (PDF). Asian Folklore Studies. 65: 323–337. Check date values in: |year= (મદદ)