જે. આર. ડી. તાતા

વિકિપીડિયામાંથી
દિશાશોધન પર જાઓ શોધ પર જાઓ
જે.આર.ડી.ટાટા
J.R.D. Tata (1955).jpg
૧૯૫૫ માં ટાટા
જન્મની વિગત(1904-07-29)29 July 1904
મૃત્યુ29 November 1993(1993-11-29) (ઉંમર 89)
નાગરિકતાફ્રેન્ચ
(૧૯૦૪–૧૯૨૮)
ભારતીય
(૧૯૨૯–૧૯૯૩)
વ્યવસાયઉદ્યોગપતી
જીવનસાથીથેલ્મા વેકાજી ટાટા
માતા-પિતા(ઓ)રતનજી દાદાભોય ટાટા
સુઝેન "સોની" બ્રિએર
સંબંધીઓજુઓ ટાટા કુંટુંબ
પુરસ્કારોભારત રત્ન

જહાંગીર રતનજી દાદાભાઈ તાતા ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતી, દેશના સૌ પ્રથમ વિમાનચાલક અને ટાટાગ્રુપની કંપનીઓના ચેરમેન હતાં. તેઓની સેવાઓ બદલ ભારત સરકાર દ્વારા 'ભારત રત્ન'નો ખીતાબ આપવામાં આવ્યો હતો.

શરુઆતની જીંદગી અને શિક્ષણ[ફેરફાર કરો]

જે,આર.ડી ટાટાનો જન્મ ૨૯ જુલાઈ ૧૯૦૪ના રોજ પેરિસમાં એક પારસી પરિવારમાં થયો હતો. તેઓ રતનજી તાતા અને તેમનાં ફ્રેન્ચ પત્ની સુઝેન બ્રિએરના બીજા પુત્ર હતાં. તેઓનું શરુઆતનું શિક્ષણ પેરિસમાં અને ત્યારબાદ મુબંઈની કેથ્રેડલ એન્ડ જોહન કેનોન સ્કુલમાં થયું હતું. ૧૯૨૩માં તેઓ ઉચ્ચશિક્ષા માટે ઇંગ્લેડ ગયા હતા અને પરત આવીને પોતાના પિતા સાથે ટાટાગ્રુપની કંપનીમા જોડાયા હતાં. ૧૯૨૯માં તેઓએ પોતાની ફ્રેન્ચ નાગરીકતા છોડીને ભારતીય નાગરિક્તા અપનાવી હતી.

કારકિર્દી[ફેરફાર કરો]

૧૯૨૯ની સાલમાં તેઓએ દેશમાં સૌપ્રથમ વિમાનચાલકનું લાઇસન્સ મેળવ્યુ હતું. ૧૯૩૨માં તેઓએ ટાટા એરલાઈન્સની સ્થાપના કરી હતી જે પાછળથી એર ઇન્ડીયામાં પરિવર્તીત થઈ હતી. ૫મી ઓક્ટોબર ૧૯૩૨ના રોજ તેઓએ દેશની સૌપ્રથમ વિમાનસેવાનું ઉડ્ડયન કરાંચીથી મદ્રાસ સુધી કર્યુ હતું. ૧૯૩૨ થી ૧૯૫૩ સુધી તેઓ ટાટા એરલાઇનનાં ચેરમેન પદે રહ્યા હતાં. ૧૯૩૮ની સાલમાં માત્ર ૩૪વર્ષની ઉંમરે તેઓ ટાટાગ્રુપ કંપનીના ચેરમેન નિમાયા હતાં. તેમનાં સમયગાળા દરમ્યાન તેઓએ ટાટા ગ્રુપનો પોલાદ,ઇજનેરી,પાવર,રસાયણ અને હોટેલ ઉદ્યોગનાં વિકાસમાં ફાળૉ આપ્યો હતો. ૧૯૪૫માં તેઓએ દેશની વધતી જતી મોટરગાડીની માંગ પુરી કરવા ટાટા મોટર કંપનીની સ્થાપના કરી હતી. જે. આર.ડી.ટાટાની જ આગેવાની હેઠળ ૧૯૬૮માં ટાટા કન્સલ્ટીંગ કંપનીની સ્થાપના કરી હતી.

એવોર્ડ અને સન્માન[ફેરફાર કરો]

વિમાન ઉદ્યોગની સેવાઓનાં પ્રદાનરુપે તેંમને ભારતીય વાયુસેનામાં કેપ્ટનનો માનદ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો ત્યારબાદ ૧૯૬૬માં એર કોમોડર અને ૧૯૭૪માં એર વાઇસ માર્શલનો માનદ હોદ્દો અપાયો હતોં. આ ઉપરાંત આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ દ્વારા૧૯૭૯માં " ટોની જાનુસ એવોર્ડ " અને ૧૯૮૬માં ઇન્ટરનેશનલ સિવિલ એવીએશન કેનેડા દ્વારા અને ૧૯૮૮માં ડેનીયલ ગુગનહેઇમ મેડલ એનાયત થયો હતો. તેમની સેવાઓની કદર રુપે ફ્રાન્સની સરકારે ૧૯૮૩માં ' લીજન ઓફ ઓનર' અને ભારત સરકાર દ્વારા ૧૯૫૫માં 'પદ્મ વિભૂષણ' અને ૧૯૯૨માં દેશનો સર્વોચ્ય 'ભારત રત્ન' એનાયત કરાયો હતો.

મૃત્યુ[ફેરફાર કરો]

જે.આર.ડી. ટાટાનું અવસાન જીનીવા ખાતે ૨૯મી નવેબંર ૧૯૯૩ થયુ હતું.