લક્ષ્મણ

લક્ષ્મણ
શ્રીવૈકુંન્થન પેરુમલ મંદિરમાં લક્ષ્મણ
રહેઠાણ	વૈકુંઠ, ક્ષીરસાગર
શસ્ત્ર	ધનુષ-બાણ, ખંજર
વ્યક્તિગત માહિતી
આવિર્ભાવ	અયોધ્યા
દેહત્યાગ	સરયુ નદી, અયોધ્યા
જીવનસાથી	ઊર્મિલા
બાળકો	અંગદ ચંદ્રકેતુ
માતા-પિતા	દશરથ (પિતા) સુમિત્રા (માતા)
સહોદર	શત્રુઘ્ન (ભાઈ) રામ ભરત શાંતા (બહેન)
કુળ	રઘુવંશ, સૂર્યવંશ, ઈશ્વાકુ

લક્ષ્મણ, રામ-સીતા અને હનુમાન સાથે - ભક્તિવેદાંત મેનોર (ઇસ્કોન મંદિર), વોટ્ફોર્ડ, યુ.કે.

લક્ષ્મણ હિંદુ ધર્મના ભગવાન રામના ભાઈ હતા શુરવિર હતા. લક્ષ્મણને શેષનાગનો અવતાર માનવામાં આવે છે, અને અમુક સંપ્રદાયમાં તેમને રામના અંશ માનવામાં આવે છે. રામાયણ મુજબ, રાજા દશરથ ના ત્રીજા પુત્ર હતા, તેમની માતા સુમિત્રા હતી. તેમની પત્ની ઊર્મિલા હતી જે સીતા ની નાની બહેન હતી. આ બે ભાઈઓ રામ-લક્ષ્મણ વચ્ચે અપાર પ્રેમ હતો. તેમણે રામ-સીતા સાથે 14 વર્ષનો વનવાસ ભોગવ્યો હતો. કૌશલ્યા અને કૈકેયી તેમની સાવકી માતાઓ હતી. આ ચારેય ભાઈઓની એક મોટી બહેન હતી જે કૌશલ્યાનંદિની દેવી શાંતા હતી. તેમના અન્ય ભાઈઓ ભરત અને શત્રુઘ્ન હતા. ભગવાન લક્ષ્મણ દરેક કળામાં પારંગત હતા, પછી ભલે તે કુસ્તી હોય કે તીરંદાજી. જોકે ભારતમાં ભગવાન લક્ષ્મણજીનું અલગ મંદિર દુર્લભ અથવા ખૂબ જ ઓછું છે. કારણ કે મંદિરોમાં, લક્ષ્મણજીની પણ હંમેશા શ્રી રામ અને સીતાજી સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. ભગવાન લક્ષ્મણજીની વિશેષ પૂજામાં, તેમને વાદળી કમળના ફૂલો અર્પણ કરવા જોઈએ. શ્રદ્ધા અને ભક્તિ સાથે ભગવાન લક્ષ્મણને તમારી મહેનતની કમાણીનો એક નાનો ભાગ અથવા ચોખાના થોડા દાણા અર્પણ કરીને, તેઓ હંમેશા પોતાના ભક્તનું રક્ષણ કરે છે.

જન્મ

લક્ષ્મણના જન્મ સમયે, સૂર્ય સવારે કર્ક રાશિ માં પ્રવેશ કર્યો અને ચંદ્ર રાત્રે અશ્લેષા નક્ષત્ર માં પ્રવેશ કર્યો.

નામકરણ

લક્ષ્મણનું નામ સંત વસિષ્ઠ દ્વારા તેમના જન્મના ૧૨મા દિવસે રાખવામાં આવ્યું હતું.>ref>"CANTO XIX.: THE BIRTH OF THE PRINCES". Sacred Texts. Soon as each babe was twelve days old 'Twas time the naming rite to hold. When Saint Vas'ishtha, rapt with joy, Assigned a name to every boy.</ref>

આદર્શ ભાઈ

ભગવાન લક્ષ્મણ એક આદર્શ નાના ભાઈ છે. રામને તેમના પિતાએ વનવાસ આપ્યો હતો પરંતુ લક્ષ્મણ સ્વેચ્છાએ રામ સાથે વનમાં જાય છે - મોટા ભાઈ પ્રત્યેની ભક્તિ, સ્નેહ અને ધાર્મિક લાગણીઓને કારણે. શ્રી રામ પાસે તેમની પત્ની સીતાના સાથને કારણે આનંદના સાધન છે પરંતુ લક્ષ્મણે બધા ભોગનો ત્યાગ કર્યો અને ફક્ત સેવાની ભાવના અપનાવી. હકીકતમાં, લક્ષ્મણનો વનવાસ શ્રી રામના વનવાસ કરતાં પણ મોટો છે. લક્ષ્મણે સીતા સ્વયંવરમાં પરશુરામનો તેમના મોટા ભાઈ રામ પરનો ક્રોધ શોષી લીધો હતો અને એક ચર્ચામાં પરશુરામના ક્રોધ અને અભિમાનને છીંટી નાખ્યો હતો. જેમાં લક્ષ્મણનો તર્ક હતો કે જો પરશુરામ શિવ ધનુષ માટે હુમલો કરશે તો લક્ષ્મણ પણ શ્રી રામના રક્ષણ માટે હુમલો કરશે. આ ઘટના આજના આધુનિક યુગમાં ખૂબ જ સુસંગત સાબિત થાય છે કે આપણે આપણા કરતા વધુ શક્તિશાળી લોકોના દબાણ હેઠળ ન રહેવું જોઈએ અને જ્યાં વિરોધ સ્વાભાવિક છે, ત્યાં આપણે ચોક્કસપણે વિરોધ કરવો જોઈએ.