ઉત્તરાખંડ

વિકિપીડિયામાંથી
Jump to navigation Jump to search
ઉત્તરાખંડ
उत्तराखण्ड राज्य

उत्तराखण्डराज्यम्
રાજ્ય
અન્ય નામો: દેવભૂમિ
देवभूमि (હિંદી/સંસ્કૃત)
ભારતમાં ઉત્તરાખંડનું સ્થાન
ભારતમાં ઉત્તરાખંડનું સ્થાન
ઉત્તરાખંડનો નકશો
ઉત્તરાખંડનો નકશો
Coordinates (દેહરાદૂન): 30°20′N 78°04′E / 30.33°N 78.06°E / 30.33; 78.06 (Dehradun)
દેશ ભારત
રાજ્યનો દરજ્જો૯ નવેમ્બર ૨૦૦૦ [a]
પાટનગરદેહરાદૂન [b]
સૌથી મોટું શહેરદેહરાદૂન
જિલ્લાઓ૧૩
સરકાર
 • પ્રકારઉત્તરાખંડ સરકાર
 • ગવર્નરકૃષ્ણ કાંત પોલ
 • મુખ્ય મંત્રીત્રિવેન્દ્ર સિંહ રાવત (ભાજપ)
 • મુખ્ય ન્યાયાધીશકે. એમ. જોસેફ
 • વિધાનસભા સ્પીકરપ્રેમચંદ અગ્રવાલ (ભાજપ)
વિસ્તાર
 • કુલ૫૩
વિસ્તાર ક્રમ૧૯મો
વસ્તી (૨૦૧૧)
 • કુલ૧,૦૦,૮૬,૨૯૨
 • ક્રમ૨૧મો
 • ગીચતા૧૮૯
 • ગીચતા ક્રમ૨૧મો
 • પુરુષ૫૧,૩૭,૭૭૩
 • સ્ત્રી૪૯,૪૮,૫૧૯
લોકોની ઓળખઉત્તરાખંડી
ભાષાઓ
 • અધિકૃતહિંદી
 • અન્ય અધિકૃતસંસ્કૃત[૧]
સમય વિસ્તારIST (UTC+૦૫:૩૦)
ISO 3166 ક્રમાંકIN-UT
વાહન નોંધણીUK 01—XX
માનવ વિકાસ અંક (૨૦૧૧)Increase ૦.૫૧૫[૨] (medium)
• ક્રમ૭મો
સાક્ષરતા (૨૦૧૧)૭૯.૬૩%
• પુરુષ૮૮.૩૩%
• સ્ત્રી૭૦.૭૦%
• ક્રમ૧૭મો
લિંગ પ્રમાણ (૨૦૧૧)૯૬૩ / ૧૦૦૦
• ક્રમ૧૩મો
વેબસાઇટuk.gov.in
^a ઉત્તરાખંડની રચના ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાંથી ૯ નવેમ્બર ૨૦૦૦ના રોજ થઇ હતી.
^b દહેરાદૂન ઉત્તરાખંડની કામચલાઉ રાજધાની છે. ગિરસૈન નગરને રાજ્યની નવી રાજધાની બનાવવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.
^c ૭૦ બેઠકો ચૂંટણીથી જ્યારે ૧ બેઠક એંગ્લો-ઇન્ડિયનો માટે અનામત છે.

ઉત્તરાખંડ (પૂર્વે ઉત્તરાંચલ તરીકે જાણીતું) નવેમ્બર ૯, ૨૦૦૦ ના રોજ ભારત નું ૨૭મું રાજ્ય બન્યું. ૧૯૯૦ના દાયકામાં તેને કઇંક અંશે શાંતિમય ચળવળ બાદ ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્યમાંથી છુટા પડી નવા રાજ્યનો દરજ્જો મળ્યો. તેનું પાટનગર દેહરાદૂન શહેરમાં આવેલું છે.

આ રાજ્ય હિમાલયના રમણિય પહાડી વિસ્તારમાં આવેલું હોવાથી આ પ્રદેશની સુંદરતા માણવા આવતા સહેલાણીઓનો ધસારો બારેમાસ જોવા મળે છે. વળી આ રાજ્યમાં હરદ્વાર, ઋષિકેશ, દેવપ્રયાગ, ગંગોત્રી, યમનોત્રી, બદ્રીનાથ, કેદારનાથ જેવાં ધાર્મિક સ્થળો આવેલાં હોવાથી યાત્રાળુઓ પણ અહીંની ખૂબ જ મોટી સંખ્યામાં મુલાકાત લે છે.

ઉતરાખંડ રાજ્યના જિલ્લાઓ[ફેરફાર કરો]

ઉત્તરાખંડનો નકશો
ઉત્તરાખંડના જિલ્લાઓ

ઉત્તરાખંડમાં કુલ ૧૩ જિલ્લાઓ આવેલા છે, જે બે પ્રાંતો - કુમાઉં અને ગઢવાલમાં વહેચાયેલા છે. ચાર નવાં જિલ્લાઓની ઘોષણા ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૧ના રોજ કરવામાં આવી હતી પરંતુ તેની રચના હજુ સુધી થઇ નથી.[૩]

બે પ્રાંતો અને જિલ્લાઓ નીચે મુજબ છે:

કુમાઉં પ્રાંત

ગઢવાલ પ્રાંત





સંદર્ભ[ફેરફાર કરો]

  1. Trivedi, Anupam (19 January 2010). "Sanskrit is second official language in Uttarakhand". Hindustan Times. Archived from the original on 1 February 2012. Retrieved 30 August 2017. 
  2. "Inequality-adjusted Human Development Index for Indian States-2011" (PDF). United Nations Development Programme. Retrieved ૧૭ જુલાઇ ૨૦૧૨. 
  3. "Uttarakhand CM announces four new districts". Zee News. Retrieved ૧ જુલાઇ ૨૦૧૨. 

બાહ્ય કડીઓ[ફેરફાર કરો]

સરકાર